Αθήνα, 27-12-2024
Αριθ. Πρωτ.: 3692
ΑΠΟΦΑΣΗ 54/2024
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε μετά από
πρόσκληση του Προέδρου της σε συνεδρίαση την Τρίτη 29-06-2023 και ώρα 10.00,
προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας.
Παρέστησαν ο Πρόεδρος της Αρχής, Κωνσταντίνος Μενουδάκος, τα τακτικά μέλη
Σπυρίδων Βλαχόπουλος, Κωνσταντίνος Λαμπρινουδάκης, Χαράλαμπος Ανθόπουλος,
Αικατερίνη Ηλιάδου, καθώς και Χρήστος Καλλονιάτης και Γρηγόριος Τσόλιας, ως
εισηγητές. Παρούσες, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ήταν η Στεφανία Πλώτα, ειδική
επιστήμονας - δικηγόρος, ως βοηθός εισηγητή και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου,
υπάλληλος του τμήματος διοικητικών υποθέσεων, ως γραμματέας.
Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα κατωτέρω:
Με τις υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/7633/06-11-2020 και Γ/ΕΙΣ/1538/03-03-2021
καταγγελίες του στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (εφεξής
«Αρχή»), ο Α (εφεξής «καταγγέλλων»), καταγγέλλει την εταιρεία Google LLC (εφεξής
«εταιρεία»), για μη ικανοποίηση δικαιώματος διαγραφής (δικαίωμα στη λήθη).
Ειδικότερα, ο καταγγέλλων αναφέρει στην πρώτη υπό κρίση καταγγελία ότι
απευθύνθηκε στην εταιρεία στις … υποβάλλοντας τα υπ’ αρ. …, …, …, …, …, …, …, …,
…, …, … αιτήματα, ασκώντας το δικαίωμα στη λήθη και ζητώντας τη διαγραφή των
αναφερομένων στα εν λόγω αιτήματα συνδέσμων που εμφανίζονται στα
αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης Google με βάση το ονοματεπώνυμό του,
επειδή «τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης δεν είναι επικαιροποιημένα,
καθώς αναφέρουν μόνο το δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα της παραπομπής και
της προσωρινής κράτησης-προφυλάκισης του καταγγέλλοντος το έτος … και το έτος
1
Λεωφ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα
Τ: 210 6475 600 • E: [email protected] • www.dpa.gr
…, αλλά δεν συμπληρώνουν την αναφορά με την έκβαση της ποινικής υπόθεσης και
την μνεία στην δικαστική απόφαση του … . Η μετάδοση δηλαδή της ανεπίκαιρης
πληροφορίας προσκρούει στο άρθρο 5 παρ. 1 στοιχείο δ’ του Γενικού Κανονισμού
Προστασίας Δεδομένων που επιβάλλει την επικαιροποίηση των δεδομένων, η οποία
δεν έχει διενεργηθεί, προσβάλλοντας έτσι το τεκμήριο της αθωότητας του
καταγγέλλοντος. Ως εκ τούτου, η αναμετάδοση ως “αποτέλεσμα αναζήτησης” ενός
προσωπικού δεδομένου (δίωξη και προφυλάκιση) που δεν είναι επικαιροποιημένο με
την έκβαση (δικαστική απόφαση απαλλαγής του καταγγέλλοντος) είναι παράνομη
πράξη και για τον λόγο αυτόν, η Google οφείλει να διαγράψει από τα αποτελέσματα
τις συγκεκριμένες ιστοσελίδες που της επισημάνθηκαν, κατ' εφαρμογή του άρθρου
17 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων» Η εταιρία απάντησε, όπως
αναφέρει ο καταγγέλλων, στα ως άνω αιτήματα με ηλεκτρονική αλληλογραφία, ως
ακολούθως: i. την … επί των αιτημάτων υπ' αρ. …, …, που αφορούσαν έξι (6)
αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης, για τα οποία αναφέρει ότι «Φαίνεται ότι η
πληροφορία που θέλετε να αφαιρέσει η Google από τον κατάλογο αποτελεσμάτων
αφορά ποινικά αδικήματα. Βασιζόμενοι στην πληροφορία που έχουμε στην διάθεσή
μας, πρέπει να συμπεράνουμε ότι αυτή η πληροφορία δεν είναι ούτε ανακριβής, ούτε
πεπαλαιωμένη», ii. την … – … επί των αιτημάτων …, …, …, …, …, …, για τα οποία η
εταιρεία αναφέρει «Έχοντας αξιολογήσει την στάθμιση δικαιωμάτων και
συμφερόντων που αφορούν το συγκεκριμένο περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένης
της σχέσης τους με την επαγγελματική σας ζωή, η Google αποφάσισε να μην
μπλοκάρει αυτό το περιεχόμενο. Επί του παρόντος, η Google αποφάσισε να μην λάβει
μέτρα για αυτά τα URL», και τέλος iii. την … επί των αιτημάτων …, …, …, πέραν των
αποτελεσμάτων που αναφέρονται στο σημείο (i), η εταιρεία απάντησε ότι «οι
επισημανθείσες ιστοσελίδες δεν μεταδίδονται ως αποτελέσματα της μηχανής
αναζήτησης ή ότι έχουν ήδη αποσυρθεί».
Στη συνέχεια, ο πληρεξούσιος δικηγόρος του καταγγέλλοντος ενημέρωσε την
Αρχή αφενός με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/8578/14-12-2020 μήνυμα ηλεκτρονικού
ταχυδρομείου ότι «υπήρξε μερική συμμόρφωση του υπεύθυνου επεξεργασίας.
Αναμένουμε την οριστική διευθέτηση της υπόθεσης, κατόπιν συνεννόησής μας με τον
Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων. Παρακαλούμε για την αναμονή της Αρχής μέχρι
την αναμενόμενη εξέλιξη, καθώς ενδέχεται το πρόβλημα να επιλυθεί χωρίς να
2
χρειαστεί η παρέμβασή σας» και αφετέρου με το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/978/08-02-
2021, ότι «ο υπεύθυνος επεξεργασίας προέβη στις … σε εν μέρει ικανοποίηση του
δικαιώματος διαγραφής, για ορισμένες μόνον από τις καταγγελλόμενες αναρτήσεις.
Στην συνέχεια, στις …, το υποκείμενο των δεδομένων προχώρησε εκ νέου σε υποβολή
αιτήματος διαγραφής για τις αναρτήσεις που δεν έχουν διαγραφεί. Παράλληλα, το
υποκείμενο των δεδομένων προσέθεσε αιτήματα διαγραφής και για άλλες
αναρτήσεις που τον αφορούν. Ωστόσο, ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν έχει ακόμη
ανταποκριθεί στα νέα αιτήματά μας. Σκοπεύουμε σήμερα να απευθυνθούμε
εγγράφως στον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων του υπεύθυνου επεξεργασίας εκ
νέου». Με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1458/02-03-2021 υπόμνημα, ο καταγγέλλων
αναφέρει ότι η εταιρεία τον ενημέρωσε για τη διαγραφή δεκαοκτώ συνδέσμων που
προέκυπταν από τα αιτήματα διαγραφής που υπέβαλε, καταλήγοντας ότι
«διαπιστώνει ότι δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη προθεσμία τριάντα (30) ημερών για
την ικανοποίηση του δικαιώματός του για διαγραφή (“δικαίωμα στην λήθη”), όπως
προβλέπεται από το άρθρο 12 του Γενικού Κανονισμού 2016/679 για την προστασία
των προσωπικών δεδομένων. Αντίθετα, ενώ αρχικά τα αιτήματα απορρίφθηκαν, στην
συνέχεια χρειάστηκε χρόνος που υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες και από την
απεύθυνσή του στον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων». Τέλος, αναφορικά με τον
μοναδικό σύνδεσμο που δεν διέγραψε η εταιρεία, ο πληρεξούσιος δικηγόρος του
καταγγέλλοντος, με το από … ηλεκτρονικό μήνυμα, ανέφερε ότι η απάντηση που έχει
στείλει η εταιρεία κρίθηκε ικανοποιητική από το υποκείμενο των δεδομένων.
Η Αρχή, στο πλαίσιο εξέτασης της ανωτέρω καταγγελίας, κάλεσε τις εταιρείες
Google LLC, ως τον φορέα εκμετάλλευσης της μηχανής αναζήτησης Google, και
Google Hellas με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞΕ/1027/07-04-2021 έγγραφο να παράσχουν
τις απόψεις τους επί των καταγγελλομένων. Η εταιρεία Google LLC απάντησε στην
Αρχή με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2781/23-04-2021 έγγραφο με τα επισυναπτόμενα
σε αυτό στοιχεία, στο οποίο ανέφερε τα εξής: Στα αιτήματα που υπέβαλε στην
εταιρεία ο καταγγέλλων στις …, απάντησε αυθημερόν με τα ακόλουθο κείμενο
«Έχουμε λάβει το αίτημά σας. Το μήνυμά σας είναι υπό επεξεργασία, και θα
αξιολογήσουμε το αίτημά σας όσο το δυνατόν πιο γρήγορα επιτρέψει ο όγκος των
αιτημάτων που έχουμε λάβει. […] Λόγω των συνθηκών του COVID-19 ενδέχεται να
χρειαστούμε περισσότερο χρόνο για να ανταποκριθούμε στο αίτημά σας.
3
Απολογούμαστε για τυχόν αναστάτωση» και εν συνεχεία στις … και την … απάντησε
εντός μηνός στο σύνολο των αιτημάτων του καταγγέλλοντος, όπως επεσήμανε,
αναλύοντας τους λόγους απόρριψης εκάστου αιτήματος. Στις … ο καταγγέλλων
υπέβαλε «Καταγγελία ενώπιον του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων της εταιρείας
με την επωνυμία Google LLC» τροποποιώντας μερικώς τα αιτήματά του και
προσκομίζοντας νέα στοιχεία Συγκεκριμένα: Αφ’ ενός ο καταγγέλλων συμπλήρωσε τα
αιτήματά του ώστε να αφορούν και το όνομα ΑΑ πέραν του ονόματος Α («…ανάμεσα
σε αυτά τα αποτελέσματα, υπάρχουν και ιστοσελίδες που αναφέρονται ονομαστικώς
στον καταγγέλλοντα, είτε με το επώνυμο “Α” είτε με την παραλλαγή “ΑΑ” στα οποία
αναφέρεται […]»). Αφ’ ετέρου απέστειλε απόσπασμα της υπ΄ αριθμ. … απόφασης του
Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών, η οποία αναφέρει ότι «Δ) Παύει δε
οριστικά την ποινική δίωξη λόγω παραγραφής κατά του 2ου κατηγορουμένου Α για
το ότι […]», τροποποιώντας τη βάση των αρχικών και ήδη απορριφθέντων αιτημάτων
για διαγραφή στα οποία επικαλούνταν ότι «…το δικαστήριο ομόφωνα, μετά από
σύμφωνη εισαγγελική πρόταση, έκρινε παράνομη και καθ’ υπέρβαση εξουσίας την
δίωξη και την προσωρινή κράτηση του κ. Α», χωρίς μάλιστα να προσκομίζει οιοδήποτε
στοιχείο[…]». Η εταιρεία επίσης αναφέρει ότι κατόπιν αξιολόγησης των
τροποποιηθέντων αιτημάτων του καταγγέλλοντος και των νέων στοιχείων που
υπέβαλε στις … ικανοποίησε τα αιτήματά του ως προς όλους τους συνδέσμους, πλην
ενός, καθώς οι αναφερόμενες σε αυτόν πληροφορίες είναι επικαιροποιημένες και
τον ενημέρωσε σχετικά στις … . Επομένως, όπως υποστηρίζει η εταιρεία, απάντησε
στον καταγγέλλοντα εμπροθέσμως ικανοποιώντας όλα τα αιτήματά του, πλην ενός,
η απάντηση δε αυτή κρίθηκε ικανοποιητική από τον καταγγέλλοντα με βάση όσα
δήλωσε στην Αρχή και η καταγγελία του είναι άνευ αντικειμένου και θα πρέπει να
απορριφθεί από την Αρχή. Ως προς την επανεξέταση των αιτημάτων κατόπιν της
επικοινωνίας του καταγγέλλοντος με τον Υπεύθυνο Επεξεργασίας Δεδομένων (στο
εξής «ΥΠΔ») της Google, η εταιρεία αναφέρει ότι «Ο καταγγέλλων άσκησε το
δικαίωμα στη λήθη με το επιχείρημα ότι τα αποτελέσματα αναζήτησης είναι
ανακριβή. Την … δεν παρείχε καμία πληροφορία που απαιτούνταν προκειμένου να
αποδείξει ότι τα δεδομένα είναι προφανώς ανακριβή, ως εκ τούτου τα αιτήματά του
απορρίφθηκαν εντός μηνός από την υποβολή τους. Την …, ο καταγγέλλων απέστειλε
στοιχεία στην Google περί της ανακρίβειας των αναγραφομένων στους συνδέσμους
4
πληροφοριών τροποποιώντας και διευκρινίζοντας, σχετικά, τα αιτήματά του περί
διαγραφής των πληροφοριών αυτών τα οποία είχαν προηγουμένως απορριφθεί.
Κατόπιν αυτού, η Google απάντησε στον καταγγέλλοντα εντός μηνός ικανοποιώντας
όλα τα αιτήματά του», πλην ενός. Τέλος, στην εν λόγω επιστολή η εταιρεία ανεφέρθη
και στα πιο πρόσφατα από … και … εξήντα δύο (62) αιτήματα διαγραφής του
καταγγέλλοντος, στα οποία η εταιρεία απάντησε αυθημερόν στον πληρεξούσιο
δικηγόρο του καταγγέλλοντος, όπως αναφέρει με το ακόλουθο μήνυμα ηλεκτρονικού
ταχυδρομείου: «[…]Έχουμε λάβει το αίτημά σας. Το μήνυμά σας είναι υπό
επεξεργασία, και θα αξιολογήσουμε το αίτημά σας όσο το δυνατόν πιο γρήγορα
επιτρέψει ο όγκος των αιτημάτων που έχουμε λάβει […] Εξαιτίας των επιπτώσεων του
COVID-19 ενδέχεται να χρειαστούμε περισσότερο χρόνο από όσο συνήθως απαιτείται
για να αποκριθούμε στο αίτημά σας. Απολογούμαστε για την αναστάτωση.». Η
εταιρεία επισημαίνει ότι «ενόψει των ανωτέρω έχει ενημερώσει εμπροθέσμως τον
καταγγέλλοντα για το γεγονός ότι θα απαιτηθεί περαιτέρω χρόνος για την διαχείριση
των αιτημάτων του σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 3 εδ. β’ του ΓΚΠΔ, λαμβάνοντας
υπόψη τις συνθήκες της πανδημίας και του μεγάλου αριθμού των αιτημάτων του
καταγγέλλοντος (συνολικά 62 νέα αιτήματα)» και επί της ουσίας των αιτημάτων ότι
κατόπιν αξιολόγησης των ανωτέρω αιτημάτων θα λάβει μέτρα για την απόσυρση των
αναφερόμενων στα αιτήματα συνδέσμων από τα αποτελέσματα της μηχανής
αναζήτησης Google με βάση το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος, πλην ενός
συνδέσμου, για τον οποίο δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις διαγραφής με βάση το
επικαλούμενο δικαίωμα στη λήθη -με σχετική αιτιολόγηση της απόφασης της
εταιρείας- και επισημαίνει ότι ενδέχεται να χρειαστούν αρκετές ώρες για να
υλοποιηθούν οι ανωτέρω ενέργειες και ότι οι ενέργειες αυτές δεν θα οδηγήσουν στην
απόσυρση του εν θέματι περιεχομένου από το διαδίκτυο.
Ο καταγγέλλων επί του ανωτέρω υπομνήματος της καταγγελλόμενης εταιρείας,
το οποίο κοινοποίησε η ίδια στον καταγγέλλοντα, υπέβαλε στην Αρχή το υπ’ αρ.
πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2939/06-05-2022 υπόμνημα θέτοντας τα ακόλουθα ζητήματα: 1. Με
κάθε ηλεκτρονικά υποβαλλόμενο αίτημα διαγραφής, η εταιρεία αποστέλλει
αυτοματοποιημένο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, με το οποίο αποκρίνεται
ότι «λόγω συνθηκών της COVID-19 ενδέχεται να χρειαστούμε περισσότερο χρόνο για
να ανταποκριθούμε στο αίτημά σας», ως αιτιολογία για την καθυστέρηση στην
5
εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Google ως υπεύθυνου επεξεργασίας που «δεν έχει
έρεισμα στον Γ.Κ.Π.Δ. ή σε άλλη ισχύουσα νομοθεσία. Συγκεκριμένα, οι προθεσμίες
ανταπόκρισης για τους υπεύθυνους επεξεργασίας κατά το άρθρο 12 παρ. 3 είναι
“χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός μηνός από την παραλαβή του
αιτήματος”. Περαιτέρω, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί κατά δύο ακόμη μήνες,
αλλά όχι “λόγω COVID-19”, ή άλλου πανδημικού περιστατικού, αλλά μόνο
“λαμβανομένων υπόψη της πολυπλοκότητας του αιτήματος και του αριθμού των
αιτημάτων”. Επιπλέον, κατά την ίδια διάταξη, η Google είναι υποχρεωμένη σε
περίπτωση υπέρβασης του ενός μήνα να τηρήσει το τρίτο εδάφιο της παρ. 3, κατά το
οποίο “ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενημερώνει το υποκείμενο των δεδομένων για την
εν λόγω παράταση εντός μηνός από την παραλαβή του αιτήματος, καθώς και για τους
λόγους της καθυστέρησης”.» Η εταιρεία δεν ενημέρωσε τον αιτούντα μετά την
παρέλευση των πρώτων 30 ημερών για τους λόγους που θα έκανε χρήση της
παράτασης, ούτε για το γεγονός ότι δεν είχε την ίδια τη δικαστική απόφαση, όπως
διαμαρτύρεται τώρα, και ότι είχε διαφορετική ερμηνεία για την Απόφαση για τα
οποία ενημερώνει τώρα τον καταγγέλλοντα στο πλαίσιο εξέτασης της καταγγελίας.
Επίσης, ο καταγγέλλων αναφέρει ότι «η εταιρεία, ως αμερικανικός κολοσσός στον
χώρο του Διαδικτύου, απασχολεί χιλιάδες εργαζομένους, οι οποίοι κατά την διάρκεια
της πανδημίας εργάζονται από το σπίτι τους, καθόσον όλη η υπηρεσία της υποδοχής
και της εξέτασης των αιτημάτων διαγραφής λόγω παραβίασης Γ.Κ.Π.Δ.
διεκπεραιώνεται διαδικτυακά και δεν απαιτείται φυσική παρουσία των εργαζομένων
της Google για την έγκαιρη και εμπρόθεσμη διεκπεραίωση των αιτημάτων
διαγραφής.» Επομένως, κατά τον καταγγέλλοντα, η επίκληση της COVID-19, εκτός
από νομικά αβάσιμη, είναι και εξ ολοκλήρου αλυσιτελής και η Αρχή θα πρέπει να
διαγνώσει ότι το αυτοματοποιημένο αποδεικτικό παραλαβής που αποστέλλει η
Google, με την αβάσιμη, αόριστη και αλυσιτελή επίκληση σε ενδεχόμενο
καθυστέρησης λόγω της COVID-19 δεν συνιστά νόμιμη εκπλήρωση της υποχρέωσης
της Google, ως υπεύθυνου επεξεργασίας, για ενημέρωση του υποκειμένου των
δεδομένων σχετικά με την χρήση της δυνατότητας υπέρβασης της νόμιμης
προθεσμίας των 30 ημερών. 2. Η εταιρεία αναφέρει ότι τα αιτήματα διαγραφής δεν
ήταν ολοκληρωμένα, καθώς δεν περιλαμβανόταν η ίδια η δικαστική απόφαση, με την
οποία το υποκείμενο απηλλάγη των κατηγοριών. Αβασίμως η εταιρεία επικαλείται
6
την απόφαση αυτή, αφού με απλή ανάγνωση προκύπτει ότι οι αναρτήσεις ήταν μη
επικαιροποιημένες, δηλαδή αντίθετες στο άρθ. 5 παρ.1 του ΓΚΠΔ, αφού
αναφέρονταν σε ποινική δίωξη και προφυλάκιση του καταγγέλλοντος πριν από …
χρόνια. «Δεν χρειαζόταν να προσκομιστεί καμία δικαστική απόφαση για να το
εντοπίσει η Google αυτό, όπως εξάλλου δεν προσκομίστηκε καμία δικαστική
απόφαση στην περίφημη υπόθεση Google Spain με την οποία διαπιστώθηκε ότι και
μόνη η παρέλευση μεγάλου χρονικού διαστήματος από το δυσμενές προσωπικό
δεδομένο του πλειστηριασμού κατοικίας και η έλλειψη επικαιρότητας αυτού
αρκούσε για να αναγνωριστεί η υποχρέωση του υπεύθυνου επεξεργασίας να ελέγξει
το αίτημα διαγραφής υπό το καθεστώς της τότε ισχύουσας Οδηγίας 95/46.» Το
γεγονός όμως, ότι δεν επισυνάφθηκε η δικαστική Απόφαση οφείλεται στην εταιρεία
γιατί ενώ «παλαιότερα στη “Φόρμα Αίτησης Κατάργησης Προσωπικών Στοιχείων –
Κατάργηση βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί προστασίας προσωπικών
δεδομένων” υπήρχε και χώρος επισύναψης εγγράφων, ώστε τα υποκείμενα των
δεδομένων να παρέχουν όσο το δυνατόν πληρέστερο υλικό, αυτό πλέον δεν υπάρχει.
… στην διαδικτυακή φόρμα αίτησης κατάργησης προσωπικών στοιχείων (προσβάσιμη
στην ιστοθέση: “https://www.google.com/webmasters/tools/legal-removalrequest?
complaint_type=rtbf&visit_id=637530114519899199-3353308110&hl=el&rd=1”),
δεν υπάρχει απολύτως κανένα “πεδίο” που να επιτρέπει επισύναψη αρχείων, όπως
θα ήταν ένα αρχείο .pdf με μια δικαστική απόφαση. Επιπλέον, έχει περιοριστεί
δραματικά και ο αριθμός γραμμάτων (!) στον οποίο μπορεί να επεκταθεί ένα κείμενο
αιτιολόγησης του αιτήματος διαγραφής, καθώς, στο πεδίο “Λόγος Κατάργησης”
επιτρέπεται η ανάπτυξη του λόγου με την παράθεση κειμένου έως 1.000 χαρακτήρες
(γράμματα). Αυτός όμως είναι ένας περιορισμός επί του δικαιώματος διαγραφής
(άρθρο 17 Γ.Κ.Π.Δ.) που δεν επιτρέπει τελικά στο υποκείμενο των δεδομένων να
ασκήσει το δικαίωμα στην πληρότητα του, έτσι ώστε να συμπεριλάβει τα αναγκαία
έγγραφα αλλά και να εκθέσει αναλυτικά στην Google τα προβλήματα νομιμότητας
που επιβάλλουν την κατάργηση του περιεχομένου, με αποτέλεσμα, η Google να
δέχεται αιτήσεις, τις οποίες στη συνέχεια να κρίνει κατά το δοκούν μη πλήρεις, ώστε
να υποχρεώνει το υποκείμενο των δεδομένων να επανέρχεται μέσα από άλλες οδούς,
όπως είναι η απεύθυνση στον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων για να μπορέσει να
υποβάλει ένα έγγραφο ή μια πιο εκτενή αιτιολόγηση του αιτήματος διαγραφής. Για
7
τους λόγους αυτούς, η Αρχή θα πρέπει να απορρίψει ως αβάσιμους νόμω και ουσία
τους ισχυρισμούς της Google ότι δήθεν δεν είχε εξ αρχής πλήρη στοιχεία για να
ικανοποιήσει τα αιτήματα διαγραφής και επιπλέον θα πρέπει να υποχρεώσει την
Google να συμπεριλάβει στην διαδικτυακή “Φόρμα Αίτησης Κατάργησης
Προσωπικών Στοιχείων – Κατάργηση βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί προστασίας
προσωπικών δεδομένων” το ειδικό πεδίο για την επισύναψη αρχείων καθώς και να
επιτρέψει την υποβολή αιτιολόγησης της κατάργησης χωρίς περιορισμούς με
αριθμών λέξεων.» 3. Δεν θα είχε καμία επίπτωση στην κρίση της εταιρείας εάν το
αποσταλέν απόσπασμα της δικαστικής απόφασης περιλάμβανε μόνον την αναφορά
στα περί παραγραφής και όχι όλη την ανάλυση περί της αναρμοδιότητας του
τακτικού ποινικού δικαστηρίου, καθόσον αρκούσε και μόνον ο ισχυρισμός ότι η
υπόθεση αυτή ήταν παντελώς ανεπίκαιρη, τόσο ως προς το σκέλος της προφυλάκισης
του καταγγέλλοντος, όσο και ως προς το σκέλος της μη συμπερίληψης της έκβασης
της ποινικής δίωξης για την οποία τίποτε απολύτως δεν αναφερόταν στα
προσβαλλόμενα δημοσιεύματα. Επίσης, στο υπόμνημα του καταγγέλλοντος
αναφέρεται ότι «η εταιρεία παραθέτει αλυσιτελώς την ανάλυση της Ομάδας
Εργασίας του άρθρου 29 περί της εξέτασης του κατά πόσον είναι ακριβή τα δεδομένα
και περί της υποχρέωσης του υποκειμένου των δεδομένων να αιτιολογήσει για ποιόν
λόγο δεν είναι ακριβή τα δεδομένα, ενώ στην προκειμένη υπό κρίση περίπτωση, το
δικαίωμα στην λήθη εφαρμόζεται όχι επί “ανακριβών” δεδομένων, καθώς δεν
αμφισβητεί ο αιτών ότι πράγματι προφυλακίστηκε. Τα δεδομένα είναι ακριβή. Το
πρόβλημα που παρουσιάζουν είναι ότι δεν είναι επικαιροποιημένα και είναι άλλο η
ανακρίβεια των δεδομένων και άλλο να είναι ακριβή, αλλά όχι επικαιροποιημένα, τα
επίμαχα δεδομένα. Γι' αυτό και ο Γ.Κ.Π.Δ. στο άρθρο 5 αναφέρεται αφενός σε ακριβή
δεδομένα και αφετέρου στο ότι τα δεδομένα πρέπει να υποβάλλονται σε
επικαιροποίηση. Είναι δύο διαφορετικές περιπτώσεις» και ο αιτών δεν έχει
υποχρέωση να επισημάνει το περιεχόμενο της ελλείπουσας επικαιροποίησης, αλλά
αρκεί απλώς να καταγγείλει και να αποδείξει ότι τα δεδομένα δεν είναι
επικαιροποιημένα, ήτοι ότι παρήλθαν … έτη, χωρίς στις αναρτήσεις να αναφέρεται
οτιδήποτε για την έκβαση της υπόθεσης. 4. Η εταιρεία με το υπόμνημά της αναφέρει
ότι θα διαγράψει ένα σύνολο αναρτήσεων που υποβλήθηκαν την … και …, έχουν
δηλαδή περάσει 3 μήνες από την πρώτη ημερομηνία και 2 μήνες από τη δεύτερη ενώ
8
δεν είναι νόμιμη η αιτιολόγηση της καθυστέρησης λόγω Covid-19, όσο και λόγω του
μεγάλου αριθμού των αιτημάτων, καθώς μπορεί τα αιτήματα να ήταν περισσότερα,
βασίζονταν όλα όμως στην ίδια ακριβώς νομική βάση και αφορούσαν ακριβώς το ίδιο
πρόβλημα με αυτό που προσδιορίστηκε από τις αρχικές αιτήσεις της …, ήτοι
αναρτήσεις που αναφέρονταν στο περιστατικό της προφυλάκισης και δίωξης του
αιτούντος, χωρίς να συνοδεύονται από τη μνεία της απαλλακτικής για τον αιτούντα
δικαστικής κρίσης.
Ο καταγγέλλων είχε υποβάλει και την υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1538/03-03-2021
καταγγελία κατά της Google, στην οποία αναφέρεται ότι ο καταγγέλλων υπέβαλε στις
… αιτήματα για διαγραφή εξήντα τριών (63) «συνδέσμων-αποτελεσμάτων από την
αναζήτηση του ονοματεπωνύμου του, τα οποία τον παρουσιάζουν ως εμπλεκόμενο
με ποινική υπόθεση … και προφυλακισθέντα χωρίς μνεία της απαλλαγής του και με
παραβίαση του άρθρου 5 παρ. 1 στοιχείο δ του Γενικού Κανονισμού 2016/679, κατά
το οποίο τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να είναι ακριβή και, όταν είναι
αναγκαίο πρέπει να επικαιροποιούνται», προσκομίζοντας στην Αρχή την Απόφαση …
του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων.
Στην υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4057/18-06-2021 απαντητική επιστολή της η εταιρεία
αναφέρει ότι, σε σχέση με τα από … αιτήματα του καταγγέλλοντος, η Google παρέχει
στους χρήστες πλείονες μεθόδους υποβολής των αιτημάτων τους, ώστε η οικεία
διαδικασία να είναι εύκολη και αποτελεσματική για όλους τους χρήστες.
Συγκεκριμένα, η Google, μέσω της ειδικής διαδικτυακής φόρμας
https://www.google.com/webmasters/tools/legalremoval-
request?complaint_type=rtbf&visit_id=637590063287314128-
3790942157&hl=el&rd=1, η οποία είναι διαθέσιμη στην ελληνική γλώσσα, παρέχει τη
δυνατότητα υποβολής αιτήματος με απεριόριστο αριθμό χαρακτήρων, κατά τρόπο
τέτοιο ώστε οποιοσδήποτε χρήστης, του καταγγέλλοντος μη εξαιρουμένου, μπορεί να
αντιγράψει (“copy-paste”) ακόμη και ολόκληρο το κείμενο της επικαλούμενης από
αυτόν δικαστικής απόφασης στο οικείο πεδίο. Περιορισμός στην εν λόγω φόρμα
βρίσκεται μόνο στο πεδίο υποβολής των URLs των οποίων ζητείται η απόσυρση, όπου
συγκεκριμένα αναφέρεται «Μπορείτε να εισαγάγετε μία διεύθυνση URL ανά γραμμή
(Έως και 1000 γραμμές)». Έτσι, ο καταγγέλλων, όχι μόνο είχε τη δυνατότητα να
αναπτύξει τα αιτήματά του σε όση έκταση ο ίδιος επιθυμούσε και χρησιμοποιώντας
9
απεριόριστο αριθμό λέξεων στο οικείο διαθέσιμο πεδίο της φόρμας επί του οποίου
δεν υφίσταται κανένας περιορισμός, αλλά είχε και την επιλογή να περιλάβει όλα τα
URLs των οποίων αιτήθηκε την κατάργηση σε μία μόνο φόρμα αντί να υποβάλει
παντελώς καταχρηστικά πολλές δεκάδες χωριστά αιτήματα μέσα σε χρονικό
διάστημα μόλις τριών μηνών […] και ο καταγγέλλων είχε τη δυνατότητα, εναλλακτικά,
να υποβάλει στην Google την επικαλούμενη απόφαση μέσω συνδέσμου (Google
Drive), ή, ακόμη και να απευθύνει ευθέως το αίτημά του μέσω email στον Υπεύθυνο
Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (DPO) της Google, με όλα τα σχετικά με το
αίτημα έγγραφα, όπως και τελικά έπραξε». Αναφορικά με τη δεύτερη καταγγελία,
πέραν των όσων είχε ήδη αναφέρει στην υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2781/23-04-2021
επιστολή της προς την Αρχή, η Google αναφέρει ότι, ως προς τους συνδέσμους που
παρατίθενται στα εξήντα δύο νέα αιτήματα, έχει ήδη ενημερώσει ότι θα λάβει μέτρα
για την απόσυρση αυτών από τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης Google με
βάση το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος και αρνήθηκε τη διαγραφή μόνο του
ακόλουθου συνδέσμου … . Ως προς τον εν λόγω σύνδεσμο, που αφορά σε σχόλιο
κάτω από ανάρτηση στην εν λόγω ιστοσελίδα, η εταιρεία επικαλείται -σε συνδυασμό
με όσα αναφέρει και στην ως άνω αναφερθείσα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2781/23.04.2021
απαντητική προς την Αρχή επιστολή της- τις Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ομάδας
Εργασίας του Άρθρου 29 και την Απόφαση Costeja, και ισχυρίζεται ότι η διαγραφή
του από τα αποτελέσματα αναζήτησης δεν επιτρέπεται στην υπό κρίση περίπτωση
με βάση το επικαλούμενο δικαίωμα στη λήθη, καθώς προκύπτει ότι δεν συντρέχουν
οι προϋποθέσεις για τη στοιχειοθέτηση αιτήματος διαγραφής βάσει του δικαιώματος
αυτού, εφόσον οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται σε αυτόν σχετίζονται με την
επαγγελματική ζωή του καταγγέλλοντος, σημειώνοντας ότι το σχόλιο δεν αναφέρεται
στον καταγγέλλοντα ούτε ονομαστικά αλλά ούτε βάσει κάποιου στοιχείου της
προσωπικότητάς του (λ.χ. επαγγελματική ιδιότητα), και -ως εκ τούτου- δε τον συνδέει
με το …, και με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες η εταιρεία καταλήγει στο
συμπέρασμα ότι οι πληροφορίες είναι πρόσφατες, επικαιροποιημένες, ακριβείς και
εξακολουθεί να υπάρχει ενδιαφέρον του κοινού για πρόσβαση σε αυτές. Τον εν λόγω
ισχυρισμό ο καταγγέλλων είχε αντικρούσει στο ανωτέρω μνημονευόμενο από …
υπόμνημά του αναφέροντας ότι «στα σχόλια που αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο
της ανάρτησης, διότι αναπόφευκτα τα διαβάζει οποιοσδήποτε αναζητά πληροφορίες
10
με κριτήριο το όνομα «Α», συμπεριλαμβάνονται και τα εξής ανεπίκαιρα δεδομένα για
τον αιτούντα, τα οποία τον συσχετίζουν με την προαναφερθείσα ποινική δίωξη για
την οποία έχει απαλλαγεί: “...”.). Επίσης, η εταιρεία επισημαίνει ότι, λαμβάνοντας
υπόψη το γεγονός ότι κατά την υποβολή της καταγγελίας δεν είχε λήξει ακόμα η
προθεσμία του άρθρου 12 παρ. 3 ΓΚΠΔ εδ. β’ και ήδη με το υπόμνημά της απάντησε
εμπροθέσμως σε όλα τα αιτήματα του καταγγέλλοντος, η καταγγελία ενώπιον της
Αρχής είναι απαράδεκτη.
Τέλος, ο καταγγέλλων αιτήθηκε χορήγηση αντιγράφου των από … εγγράφων
απόψεων της εταιρείας, το οποίο και του χορηγήθηκε και δεν υπέβαλε απόψεις
πλέον των ανωτέρω από … .
Ακολούθως, η Αρχή κάλεσε με τα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΞΕ/1625/29-06-2022 και
Γ/ΕΞΕ/1629/29-06-2022 έγγραφα τις ως άνω αναφερθείσες εταιρείες και τον
καταγγέλλοντα, αντίστοιχα, όπως, νομίμως εκπροσωπούνται, να παραστούν, μέσω
τηλεδιάσκεψης, στη συνεδρίαση της Ολομέλειας της Αρχής την Τρίτη, 05-07-2022
προκειμένου να συζητηθούν οι προαναφερόμενες καταγγελίες. Στη συνεδρίαση αυτή
συζητήθηκε το αίτημα αναβολής που υπέβαλε ο καταγγέλλων, το οποίο έγινε δεκτό
από την Ολομέλεια. Εν συνεχεία, η Αρχή κάλεσε εκ νέου με τα υπ’ αρ. πρωτ.
Γ/ΕΞΕ/2210/07-09-2022 και Γ/ΕΞΕ/2208/07-09-2022 έγγραφα τα ως άνω
εμπλεκόμενα μέρη αντίστοιχα, όπως, νομίμως εκπροσωπούνται, να παραστούν στη
συνεδρίαση της Ολομέλειας της Αρχής την Τρίτη, 13-09-2022 προκειμένου να
συζητηθούν οι προαναφερόμενες καταγγελίες. Στη συνεδρίαση αυτή παρέστησαν ο
πληρεξούσιος δικηγόρος του καταγγέλλοντος Βασίλειος Σωτηρόπουλος (ΑΜΔΣΑ …)
και εκ μέρους της εταιρείας Google LLC οι πληρεξούσιες δικηγόροι Χαρίκλεια Δαούτη
(ΑΜΔΣΑ …) και Ευαγγελία Τσιριγώτη (ΑΜΔΣΑ …). Οι παριστάμενοι ανέπτυξαν τις
απόψεις τους και έλαβαν προθεσμία για την υποβολή υπομνημάτων. Στη συνέχεια,
ο καταγγέλλων και η εταιρεία υπέβαλαν τα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/10564/29-09-2022
και Γ/ΕΙΣ/10595/30-09-2022 υπομνήματα αντίστοιχα. Ο καταγγέλλων επανέλαβε όσα
είχε αναφέρει στα έγγραφα που είχε υποβάλει στην Αρχή, επισημαίνοντας ότι «σε
κανένα απολύτως σημείο της ιστοσελίδας της καθ' ης δεν παρατίθενται τα στοιχεία
επικοινωνίας με τον ΥΠΔ της. Σύμφωνα με το άρθρο 37 παρ. 7, ο υπεύθυνος
επεξεργασίας δημοσιεύει τα στοιχεία επικοινωνίας του Υπεύθυνου Προστασίας
Δεδομένων […]. Τα στοιχεία του ΥΠΔ της καθ΄ ης δεν είναι δημοσιευμένα στην
11
“Φόρμα Αίτησης Κατάργησης Προσωπικών Δεδομένων” και δεν μας κατέστη εφικτό
να τα εντοπίσουμε σε κανένα άλλο σημείο στην ιστοσελίδα της καθ' ης». Η
καταγγελλόμενη εταιρεία επανέλαβε τα όσα είχε αναφέρει στο αρχικό υπόμνημα,
επισημαίνοντας ότι και οι δύο καταγγελίες έχουν υποβληθεί προώρως και
καταχρηστικώς, καθώς προτού εκπνεύσουν οι αντίστοιχες προθεσμίες απαντήσεως,
η εταιρεία ικανοποίησε πλήρως τα αιτήματα του καταγγέλλοντος και επιπλέον
προσκόμισε ως σχετικά i. ένορκη βεβαίωση της Policy Specialist της Google, στην
οποία δηλώνει ότι «προκειμένου να διασφαλίσει την προστασία των δεδομένων για
τους χρήστες, η Google κατήργησε την επιλογή επισύναψης εγγράφων στις φόρμες
αιτημάτων κατάργησης, ώστε να αποτραπεί η αποστολή ευαίσθητων πληροφοριών
σε μη ασφαλές περιβάλλον εκτός των εγκαταστάσεων της Google και να
προστατεύσει τα δεδομένα τα οποία τυχόν επεξεργάζονται οι εργαζόμενοι που
εργάζονται από το σπίτι», ii. αντίγραφο των ιστοσελίδων
«https://support.google.com/policies/answer/9581826?hl=en-
GB&visit_id=637986647862684826-125515017&rd=1#zippy=%2Creport-content-or-
information%2Cget-help-with-privacy-related-questions%2Ccontact-googles-data-
protection-office» και
«https://support.google.com/policies/contact/general_privacy_form», μέσω των
οποίων παρέχει η Google τα εργαλεία για να έχουν οι χρήστες των υπηρεσιών της τη
δυνατότητα να απευθυνθούν στον ΥΠΔ της, όπως αναφέρει η εταιρεία, και iii. την
απόφαση του ΜΠρΑθ … αναφορικά με το απαράδεκτο αξίωσης από τη μηχανή
αναζήτησης μεθόδου φιλτραρίσματος των πληροφοριών που περιλαμβάνει.
Η Αρχή, μετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τους
εισηγητές και τις διευκρινίσεις από τη βοηθό εισηγητή, η οποία παρέστη χωρίς
δικαίωμα ψήφου, κατόπιν διεξοδικής συζητήσεως,
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 51 και 55 του Γενικού Κανονισμού
Προστασίας Δεδομένων 2016/679 (ΓΚΠΔ) και του άρθρου 9 του νόμου 4624/2019
12
(ΦΕΚ Α΄ 137) προκύπτει ότι η Αρχή έχει αρμοδιότητα να εποπτεύει την εφαρμογή των
διατάξεων του ΓΚΠΔ, του νόμου αυτού και άλλων ρυθμίσεων που αφορούν την
προστασία του ατόμου από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
2. Επειδή η Google LLC, με έδρα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, με το υπ’
αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/10060/14-12-2018 έγγραφό της ενημέρωσε την Αρχή ότι, καίτοι η
Google Ireland θα αποτελεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας για τα δεδομένα του χρήστη
που συλλέγονται και τυγχάνουν επεξεργασίας, όταν οι χρήστες αλληλοεπιδρούν με
τις υπηρεσίες της Google -συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων που έχουν
συλλεγεί μέσω της μηχανής αναζήτησης Google, όπου οι χρήστες επιλέγουν να
αποθηκεύουν δεδομένα δραστηριοτήτων ή αναζήτησης ιστορικότητας στους
λογαριασμούς τους- η Google LLC θα συνεχίζει να είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας
των δεδομένων του ταξινομημένου περιεχόμενου (ευρετηρίου) της μηχανής
αναζήτησης Google και να διαχειρίζεται τη διαδικασία διαγραφής στο πλαίσιο του
δικαιώματος στη λήθη. Επομένως, στην υπό εξέταση περίπτωση, ο σκοπός και τα
μέσα επεξεργασίας για την ικανοποίηση του κατά το άρθρο 17 του ΓΚΠΔ δικαιώματος
διαγραφής (στη λήθη) καθορίζονται πλήρως από την εταιρεία Google LLC, όπως η
ίδια δηλώνει, η εγκατάσταση της οποίας βρίσκεται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Συνεπώς, παρότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα αφορά υποκείμενα των δεδομένων
ευρισκόμενα στο έδαφος της Ένωσης, εφόσον η εταιρεία Google LLC δεν διαθέτει
κύρια εγκατάσταση στην Ένωση για την υπό εξέταση δραστηριότητα, δεν έχει
εφαρμογή ο κατά τα άρθρα 56 και 60 του ΓΚΠΔ «μηχανισμός μίας στάσης» που
εγκαθιδρύει ο ΓΚΠΔ και, ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55
παρ. 1, 2 παρ. 1 και 3 παρ. 2 ΓΚΠΔ και 13 παρ. 1 στοιχ. ζ΄ ν. 4624/2019, η Αρχή έχει
αρμοδιότητα να επιληφθεί των καταγγελιών του Α.
3. Επειδή η δραστηριότητα της Google Hellas/Athens (ΓΚΟΥΓΚΛ ΕΛΛΑΣ
Εφαρμογές Διαδικτύου Μονοπρόσωπη Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης) είναι η
παροχή υπηρεσιών μάρκετινγκ προς την Google Ireland, η καταγγελία για την
απόρριψη του αιτήματος διαγραφής συνδέσμων στο πλαίσιο ικανοποίησης του
δικαιώματος στη λήθη, εξετάζεται μόνο ως προς την εταιρεία Google LLC ως
υπεύθυνο επεξεργασίας των δεδομένων του ταξινομημένου περιεχόμενου
(ευρετηρίου) της μηχανής αναζήτησης Google.
13
4. Επειδή σύμφωνα με το άρθρο 4 στοιχείο 7 του ΓΚΠΔ «υπεύθυνος
επεξεργασίας» είναι «το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, η δημόσια αρχή, η υπηρεσία ή
άλλος φορέας που, μόνα ή από κοινού με άλλα, καθορίζουν τους σκοπούς και τον
τρόπο της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα», όπως έχει αναλυτικά
ερμηνευθεί η διάταξη από το ΔΕΕ και το ΣτΕ.
5. Επειδή, το άρθρο 12 ΓΚΠΔ προβλέπει, μεταξύ άλλων ότι: «[…] 2. Ο υπεύθυνος
επεξεργασίας διευκολύνει την άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των
δεδομένων που προβλέπονται στα άρθρα 15 έως 22. Στις περιπτώσεις που
προβλέπονται στο άρθρο 11 παράγραφος 2, ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν αρνείται
να ενεργήσει κατόπιν αιτήσεως του υποκειμένου των δεδομένων για να ασκήσει τα
δικαιώματά του βάσει των άρθρων 15 έως 22, εκτός αν ο υπεύθυνος επεξεργασίας
αποδείξει ότι δεν είναι σε θέση να εξακριβώσει την ταυτότητα του υποκειμένου των
δεδομένων. 3. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας παρέχει στο υποκείμενο των δεδομένων
πληροφορίες για την ενέργεια που πραγματοποιείται κατόπιν αιτήματος δυνάμει των
άρθρων 15 έως 22 χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός μηνός από την
παραλαβή του αιτήματος. Η εν λόγω προθεσμία μπορεί να παραταθεί κατά δύο
ακόμη μήνες, εφόσον απαιτείται, λαμβανομένων υπόψη της πολυπλοκότητας του
αιτήματος και του αριθμού των αιτημάτων. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενημερώνει
το υποκείμενο των δεδομένων για την εν λόγω παράταση εντός μηνός από την
παραλαβή του αιτήματος, καθώς και για τους λόγους της καθυστέρησης. (…). 4. Εάν
ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν ενεργήσει επί του αιτήματος του υποκειμένου των
δεδομένων, ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενημερώνει το υποκείμενο των δεδομένων,
χωρίς καθυστέρηση και το αργότερο εντός μηνός από την παραλαβή του αιτήματος,
για τους λόγους για τους οποίους δεν ενήργησε και για τη δυνατότητα υποβολής
καταγγελίας σε εποπτική αρχή και άσκησης δικαστικής προσφυγής. (…)».
6. Επειδή σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 1 του ΓΚΠΔ, «το υποκείμενο των
δεδομένων έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας τη
διαγραφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν χωρίς αδικαιολόγητη
καθυστέρηση και ο υπεύθυνος επεξεργασίας υποχρεούται να διαγράψει δεδομένα
προσωπικού χαρακτήρα χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, εάν ισχύει ένας από
τους ακόλουθους λόγους: α) τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι πλέον
14
απαραίτητα σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποίους συλλέχθηκαν ή
υποβλήθηκαν κατ’ άλλο τρόπο σε επεξεργασία, […], γ) το υποκείμενο των δεδομένων
αντιτίθεται στην επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 1 και δεν
υπάρχουν επιτακτικοί και νόμιμοι λόγοι για την επεξεργασία ή το υποκείμενο των
δεδομένων αντιτίθεται στην επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2,
δ) τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία παράνομα,
[…]». Στην παρ. 3 του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι «οι παράγραφοι 1 και 2 δεν
εφαρμόζονται στον βαθμό που η επεξεργασία είναι απαραίτητη: α) για την άσκηση
του δικαιώματος ελευθερίας της έκφρασης και του δικαιώματος στην ενημέρωση
[…]»
7. Επειδή σύμφωνα με το ανωτέρω άρθρο 17 του ΓΚΠΔ, όπως αυτό έχει
ερμηνευτεί κατά περιεχόμενο από τις Κατευθυντήριες Γραμμές 5/2019 του ΕΣΠΔ1, το
υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον υπεύθυνο
επεξεργασίας τη διαγραφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν
χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και ο υπεύθυνος επεξεργασίας υποχρεούται να
διαγράψει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση,
εάν ισχύει ένας από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 17 του ΓΚΠΔ. Το ΕΣΠΔ2
αναφέρει ότι σε περίπτωση που το αίτημα διαγραφής ασκείται για τον τρίτο λόγο,
ήτοι το υποκείμενο αντιτάσσεται στην επεξεργασία, τότε ο ΓΚΠΔ παρέχει ισχυρότερες
εγγυήσεις στα υποκείμενα δεδομένων από ό,τι η Οδηγία 95/46, διότι το δικαίωμα
εναντίωσης του ΓΚΠΔ δεν περιορίζει τους λόγους βάσει των οποίων τα υποκείμενα
των δεδομένων μπορούν να ζητήσουν τη διαγραφή κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του
ΓΚΠΔ. Το υποκείμενο των δεδομένων μπορεί να εναντιωθεί στην επεξεργασία «για
λόγους που σχετίζονται με την ιδιαίτερη κατάστασή του», χωρίς να χρειάζεται πλέον
να καταδείξει «επιτακτικούς και νόμιμους λόγους», όπως προέβλεπε η Οδηγία 95/46.
Ο ΓΚΠΔ μεταθέτει το βάρος της απόδειξης και παρέχει ένα τεκμήριο υπέρ του
υποκειμένου δεδομένων, υποχρεώνοντας αντί αυτού (του υποκειμένου) τον
υπεύθυνο επεξεργασίας (εν προκειμένω την Google) να αποδείξει τους επιτακτικούς
1
Κατευθυντήριες Γραμμές 5/2019 Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων σχετικά με «τα
κριτήρια που διέπουν το δικαίωμα στη λήθη, σύμφωνα με τον ΓΚΠΔ, στις περιπτώσεις μηχανών
αναζήτησης».
2
Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές 5/2019 παρ. 27.
15
και νόμιμους λόγους που καθιστούν την επεξεργασία απολύτως απαραίτητη (άρθρο
21 παρ. 1 ΓΚΠΔ). Κατά συνέπεια, όταν ένας πάροχος μηχανής αναζήτησης λαμβάνει
μια αίτηση διαγραφής βάσει της ιδιαίτερης κατάστασης του υποκειμένου των
δεδομένων, οφείλει πλέον να διαγράψει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα,
σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 1 στοιχ. γ΄ του ΓΚΠΔ, εκτός εάν είναι σε θέση να
αποδείξει ότι υφίστανται «επιτακτικοί και νόμιμοι λόγοι» για τη συμπερίληψη του
συγκεκριμένου αποτελέσματος αναζήτησης, που σε συνδυασμό με το άρθρο 21
παράγραφος 1 αποτελούν «επιτακτικούς και νόμιμους λόγους (...) οι οποίοι
υπερισχύουν των συμφερόντων, των δικαιωμάτων και των ελευθεριών του
υποκειμένου των δεδομένων».
8. Επειδή, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
το υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα να πάψει η σχετική με το πρόσωπό του
πληροφορία να συνδέεται με το ονοματεπώνυμό του μέσω του καταλόγου
αποτελεσμάτων, ο οποίος προκύπτει κατόπιν αναζήτησης που έχει διενεργηθεί με
βάση το ονοματεπώνυμο φυσικού προσώπου3 και επιπλέον η εν λόγω αναζήτηση
μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να μπορούν οι χρήστες να αποκτήσουν μέσω του
καταλόγου αποτελεσμάτων, μια συστηματική επισκόπηση των διαθέσιμων στο
διαδίκτυο πληροφοριών που αφορούν το εν λόγω πρόσωπο και που παρέχουν στους
χρήστες τη δυνατότητα να σχηματίσουν ένα, κατά το μάλλον ή ήττον, λεπτομερές
προφίλ του υποκειμένου των δεδομένων4, το οποίο αφορά την ιδιωτική ζωή του
υποκειμένου των δεδομένων5.
9. Επειδή, εξάλλου, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, εναπόκειται στο πρόσωπο, το οποίο ζητεί τη διαγραφή συνδέσμων, σε
περίπτωση επικαλούμενης ανακρίβειας του ταξινομημένου περιεχομένου να
αποδείξει την πρόδηλη ανακρίβεια των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο εν
λόγω περιεχόμενο προσκομίζοντας τα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία μπορεί
ευλόγως να αναμένεται ότι είναι σε θέση να αναζητήσει, υπό το πρίσμα των
3
C-136/17 σκ. 52.
4
C-460/20 σκ. 50, C-131/12 σκ. 36, 37 και C-136/17 σκ. 36.
5
C-460/20 σκ. 52, 62.
16
περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης, προκειμένου να αποδείξει την
πρόδηλη αυτή ανακρίβεια6.
10. Επειδή περαιτέρω, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της
Ευρωπαϊκής Ένωσης «[…] μολονότι τα προστατευόμενα από τα άρθρα 7 και 8 του
Χάρτη δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων υπερέχουν, κατά κανόνα, του
εννόμου συμφέροντος των δυνητικά ενδιαφερόμενων χρηστών του διαδικτύου για
πρόσβαση στην επίμαχη πληροφορία, εντούτοις η εξισορρόπηση αυτή μπορεί να
εξαρτάται από τις κρίσιμες περιστάσεις κάθε περιπτώσεως, ιδίως από τη φύση της
επίμαχης πληροφορίας και από τον ευαίσθητο χαρακτήρα της για την ιδιωτική ζωή
του υποκειμένου των δεδομένων καθώς και από το συμφέρον του κοινού να διαθέτει
την πληροφορία αυτή, συμφέρον το οποίο μπορεί να διαφοροποιείται αναλόγως,
μεταξύ άλλων, του ρόλου που διαδραματίζει το εν λόγω υποκείμενο στον δημόσιο βίο
[αποφάσεις της 13ης Μαΐου 2014, Google Spain και Google, C-131/12, EU:C:2014:317,
σκέψη 81, καθώς και της 24ης Σεπτεμβρίου 2019, GC κ.λπ. (Διαγραφή συνδέσμων
προς ευαίσθητα δεδομένα), C-136/17, EU:C:2019:773, σκέψη 66]. 63. Ειδικότερα,
όταν το υποκείμενο των δεδομένων διαδραματίζει ρόλο στον δημόσιο βίο, πρέπει να
επιδεικνύει μεγαλύτερο βαθμό ανοχής, δεδομένου ότι αναπόφευκτα και εν γνώσει
του εκτίθεται στον έλεγχο του κοινού (πρβλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 6ης Οκτωβρίου
2022, Khural και Zeynalov κατά Αζερμπαϊτζάν, CE:ECHR:2022:1006JUD005506911,
§ 41 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία)» 7.
11. Επειδή σύμφωνα με τη νομολογία της Αρχής, οι λόγοι υποβολής αιτήματος
διαγραφής συνδέσμου προς τον φορέα υπηρεσίας μηχανής αναζήτησης, όπως η
Google, πρέπει να τεκμηριώνονται8.
12. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 37 παρ. 7 ΓΚΠΔ, ο υπεύθυνος επεξεργασίας
δημοσιεύει τα στοιχεία επικοινωνίας του ΥΠΔ και όπως προβλέπεται στις
Κατευθυντήριες Γραμμές της Ομάδας Εργασίας του άρθρου 299 τα στοιχεία
επικοινωνίας του ΥΠΔ πρέπει να περιλαμβάνουν στοιχεία που επιτρέπουν στα
υποκείμενα και στις εποπτικές αρχές να επικοινωνήσουν με τον ΥΠΔ με εύκολο
6
C-460/20 σκ. 68, 72.
7
C-460 σκ. 62, 63.
8
Αποφάσεις ΑΠΔ 25/2019 σκ. 5, 11/2024 σκ. 9, 12/2024 σκ. 10.
9
Guidelines on Data Protection Officers ('DPOs'), wp243rev.01, σελ. 13
17
τρόπο, όπως ταχυδρομική διεύθυνση, τηλέφωνο επικοινωνίας, και/ή τηλέφωνο
επικοινωνίας.
13. Επειδή, αναφορικά με την πρώτη καταγγελία για τα αιτήματα του
καταγγέλλοντος που υπεβλήθησαν στην εταιρεία στις … και αφορούσαν δεκαπέντε
(15) συνδέσμους, από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης, την
ακροαματική διαδικασία και τα υποβληθέντα υπομνήματα προκύπτει ότι η εταιρεία
τελικά ικανοποίησε το αίτημα για διαγραφή των δεκατεσσάρων (14) συνδέσμων που
εμπεριέχονταν σε αυτά. Εξάλλου, για τον ένα σύνδεσμο … η εταιρεία αναφέρει ότι
«οι σχετικές πληροφορίες αναφέρονται σε ποινικά αδικήματα για τα οποία υπάρχει
ενδιαφέρον του κοινού για ιστορικούς λόγους και είναι επικαιροποιημένες με βάση
τις τελευταίες εξελίξεις των γεγονότων στα οποία αναφέρονται. Με βάση τις
πληροφορίες που έχουμε στη διάθεσή μας, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι
πληροφορίες είναι επικαιροποιημένες, ακριβείς και εξακολουθεί να υπάρχει
ενδιαφέρον του κοινού για πρόσβαση σε αυτές» και ο καταγγέλλων δήλωσε στην
Αρχή ότι είναι ικανοποιημένος από την απάντηση της εταιρείας. Σε αναζήτηση δε, της
Αρχής στις 05-05-2023, ο εν λόγω σύνδεσμος δεν προκύπτει σαν αποτέλεσμα στη
μηχανή αναζήτησης Google με κριτήριο το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος και
επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος οδηγεί στην ενημέρωση ότι «το άρθρο δεν βρέθηκε».
Επομένως, ως προς την ουσία των αιτημάτων διαγραφής των δεκατεσσάρων (14)
συνδέσμων που περιέχονται στην πρώτη καταγγελία του καταγγέλλοντος και έχουν
ικανοποιηθεί κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα, όπως και ως προς το αίτημα διαγραφής
των προαναφερόμενου δέκατου πέμπτου συνδέσμου, η καταγγελία δεν έχει πλέον
αντικείμενο και δεν συντρέχει λόγος περαιτέρω εξέτασής της.
14. Επειδή, αναφορικά με το αίτημα διαγραφής του καταγγέλλοντος, ο
μοναδικός σύνδεσμος, …, τον οποίο αρνείται να διαγράψει η εταιρεία, εκ του
συνόλου των εβδομήντα τεσσάρων (74) συνδέσμων, τη διαγραφή των οποίων είχε
αιτηθεί ο καταγγέλλων, περιέχει σχόλιο αναγνώστη του άρθρου που παρατίθεται
κάτωθι του κειμένου και, παρότι δεν αναφέρεται το όνομα του καταγγέλλοντος στο
σχόλιο αυτό, η σύνδεση του με το άρθρο είναι αναπόσπαστη για τον αναγνώστη της
ανάρτησης και, ως εκ τούτου, έχει ως αποτέλεσμα όποιος αναζητάει πληροφορίες
με κριτήριο το όνομα του καταγγέλλοντος να οδηγείται σε αυτό το αποτέλεσμα, το
18
οποίο συναποτελείται από το άρθρο μαζί με το σχόλιο που, ως ενιαίο σύνολο,
συγκροτεί πληροφορία, η οποία αναφέρεται στο υποκείμενο των δεδομένων, και ο
μέσος χρήστης του Διαδικτύου μπορεί να αντιληφθεί ότι το εν λόγω σχόλιο
αναφέρεται στον καταγγέλλοντα. Η εν λόγω δε πληροφορία αφορά υπόθεση του …,
για την οποία ο καταγγέλλων προφυλακίστηκε και στη συνέχεια εκδόθηκε το … η
απαλλακτική απόφαση, αντικείμενο των συνδέσμων για τους οποίους η εταιρεία
είχε ήδη προβεί στην ικανοποίηση των αιτημάτων του καταγγέλλοντος. Επομένως,
η Αρχή κρίνει ότι η εταιρεία μη νομίμως αρνείται να ικανοποιήσει το δικαίωμα
διαγραφής του καταγγέλλοντος σύμφωνα με το άρθρο 17. Και ναι μεν κατόπιν
αναζήτησης της Αρχής στις 05-05-2023 με κριτήριο το ονοματεπώνυμο του
καταγγέλλοντος στη μηχανή αναζήτησης Google, δεν προέκυψε ο εν λόγω
σύνδεσμος ως αποτέλεσμα, η εταιρεία, όμως, έχει υποχρέωση να επιβεβαιώσει ότι
έχει διαγραφεί/καταργηθεί ο εν θέματι σύνδεσμος από τα αποτελέσματα της
μηχανής αναζήτησης Google.
15. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η Αρχή χωρεί σε εξέταση των ισχυρισμών του
καταγγέλλοντος που αφορούν την άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων ως
προς (i) τη δυνατότητα επισύναψης εγγράφων, και (ii) τη χρήση επαρκούς αριθμού
χαρακτήρων στη «Φόρμα Αίτηση Κατάργησης Προσωπικών Στοιχείων». Ειδικότερα, ο
καταγγέλλων αναφέρει ότι δεν είναι δυνατή η επισύναψη εγγράφων και ότι υπάρχει
όριο κειμένου χιλίων (1000) χαρακτήρων, το οποίο περιορίζει το δικαίωμα
διαγραφής, καθώς δεν επιτρέπεται στο υποκείμενο να συμπεριλάβει τα αναγκαία
έγγραφα και να εκθέσει αναλυτικά στην εταιρεία τα προβλήματα νομιμότητας που
επιβάλλουν την κατάργηση του περιεχομένου. Σε έλεγχο του αναφερόμενου στο
Υπόμνημα του καταγγέλλοντος συνδέσμου
https://www.google.com/webmasters/tools/legal-
removalrequest?complaint_type=rtbf&visit_id=637530114519899199-
3353308110&hl=el&rd=1, στον οποίο περιέχεται η εν θέματι ηλεκτρονική φόρμα,
προκύπτει ότι στο πεδίο «Λόγοι Κατάργησης» του συνδέσμου, όπου καλείται ο αιτών
να εξηγήσει «(1) πώς τα προσωπικά στοιχεία που προσδιορίστηκαν παραπάνω
σχετίζονται με το άτομο που αφορά το συγκεκριμένο αίτημα και (2) γιατί πιστεύετε
ότι πρέπει να καταργηθούν τα προσωπικά στοιχεία», παρέχεται η δυνατότητα
καταγραφής κειμένου με απεριόριστο αριθμό χαρακτήρων. Περιορισμός στην εν
19
λόγω φόρμα βρίσκεται στο πεδίο υποβολής των συνδέσμων, των οποίων ζητείται η
απόσυρση, όπου συγκεκριμένα αναφέρεται «Μπορείτε να εισαγάγετε μία διεύθυνση
URL ανά γραμμή (Έως και 1000 γραμμές)». Επομένως, ως προς τον επιτρεπόμενο
αριθμό της χρήσης χαρακτήρων, δεν προκύπτει ότι περιορίζεται η υποβολή του
δικαιώματος διαγραφής του υποκειμένου και συγκεκριμένα του καταγγέλλοντος.
Αντιθέτως, αναφορικά με τη δυνατότητα επισύναψης εγγράφων, η εταιρεία
αναφέρει ότι «ο καταγγέλλων είχε τη δυνατότητα, εναλλακτικά, να υποβάλει στην
Google την επικαλούμενη απόφαση μέσω συνδέσμου (Google Drive), ή, ακόμη και να
απευθύνει ευθέως το αίτημά του μέσω email στον Υπεύθυνο Προστασίας
Προσωπικών Δεδομένων (DPO) της Google, με όλα τα σχετικά με το αίτημα έγγραφα,
όπως και τελικά έπραξε», προσθέτοντας στο ανωτέρω επιχείρημα για τον μεγάλο
αριθμό χαρακτήρων στο πεδίο «Λόγοι κατάργησης» ότι θα μπορούσε ο καταγγέλλων
«να αντιγράψει (“copy-paste”) ακόμη και ολόκληρο το κείμενο της επικαλούμενης
από αυτόν δικαστικής απόφασης στο οικείο πεδίο». Επιπρόσθετα, με το υπ’ αρ. πρωτ.
Γ/ΕΙΣ/10595/30-09-2022 υπόμνημά της η εταιρεία αναφέρει περαιτέρω ότι «η Google
κατά τη διάρκεια της πανδημίας ανέστειλε τη δυνατότητα υποβολής
επισυναπτόμενων εγγράφων, λόγω των έκτακτων και ιδιαίτερων αναγκών που είχαν
προκύψει», προσκομίζοντας ένορκη βεβαίωση της Policy Specialist της Google, στην
οποία δηλώνει ότι «προκειμένου να διασφαλίσει την προστασία των δεδομένων για
τους χρήστες, η Google κατήργησε την επιλογή επισύναψης εγγράφων στις φόρμες
αιτημάτων κατάργησης, ώστε να αποτραπεί η αποστολή ευαίσθητων πληροφοριών
σε μη ασφαλές περιβάλλον εκτός των εγκαταστάσεων της Google και να
προστατεύσει τα δεδομένα τα οποία τυχόν επεξεργάζονται οι εργαζόμενοι που
εργάζονται από το σπίτι». Σύμφωνα, όμως, με το άρθρο 12 ΓΚΠΔ που αναφέρεται
στη σκέψη 5, και δεδομένου ότι η διασφάλιση της αποστολής «ευαίσθητων
πληροφοριών» σε μη ασφαλές περιβάλλον μπορεί να υλοποιηθεί και με διαφορετικά
μέσα, χωρίς την απαγόρευση υποβολής συνημμένων εγγράφων, η φόρμα υποβολής
αιτήματος, την οποία συμπληρώνει το υποκείμενο, πρέπει να του παρέχει όλες τις
δυνατότητες υποβολής ολοκληρωμένου αιτήματος, εάν αυτό αφορά στην άσκηση
δικαιώματος βάσει του ΓΚΠΔ. Δεν νοείται πλήρης και ολοκληρωμένη άσκηση
δικαιώματος όταν το υποκείμενο υποχρεούται να χρησιμοποιήσει εναλλακτικές
οδούς, όπως οι αναφερθείσες από την Google μέθοδοι υποβολής εγγράφων,
20
ενέργεια που συνεπάγεται καθυστέρηση και δημιουργεί προσκόμματα στην άσκηση
του δικαιώματος. Επομένως, κατά την κρίση της Αρχής, εφόσον η εταιρεία δεν
παρέχει τη δυνατότητα επισύναψης αρχείου στη Φόρμα Αίτησης Κατάργησης
Προσωπικών Στοιχείων, παρότι είναι πιθανό να απαιτούνται έγγραφα ως απαραίτητο
στοιχείο τεκμηρίωσης, δεν διευκολύνει επαρκώς την άσκηση του δικαιώματος των
υποκειμένων και παραβιάζει το άρθρο 12 παρ. 2 του ΓΚΠΔ και, συνεπώς, επιβάλλεται
να παρέχεται στο εξής η δυνατότητα επισύναψης αρχείου προς τεκμηρίωση όσων
υποστηρίζει το υποκείμενο στην Αίτηση Κατάργησης Συνδέσμου.
16. Επειδή η Αρχή διαπιστώνει ότι στην υπό εξέταση υπόθεση δεν είχε δοθεί η
δυνατότητα στον καταγγέλλοντα να επισυνάψει στα αιτήματα που υπέβαλε στην
εταιρεία στις … τη δικαστική απόφαση, η οποία αποδείχθηκε στη συνέχεια ως
στοιχείο τεκμηρίωσης που οδήγησε στη διαγραφή των συνδέσμων και, ως εκ τούτου,
η άσκηση του δικαιώματος δεν είχε πραγματοποιηθεί προσηκόντως, όχι λόγω
υπαιτιότητας του καταγγέλλοντος -εκτός της παράλειψής του να συμπεριλάβει τον
όρο «ΑΑ», πέραν του όρου «Α» στην ανωτέρω αίτησή του- αλλά λόγω της
διαδικασίας που εφαρμόζει η εταιρεία. Επομένως, είναι απορριπτέος ο ισχυρισμός
της εταιρείας σύμφωνα με τον οποίο η πρώτη καταγγελία είναι απαράδεκτη διότι
υπεβλήθη πριν παρέλθει η προθεσμία του άρθρου 12 παρ. 3 του ΓΚΠΔ, λόγω του ότι
ο καταγγέλλων υπέβαλε εκ νέου τα αιτήματα διαγραφής στον Υπεύθυνο Προστασίας
Δεδομένων της εταιρείας στις …, κοινοποιώντας την απαλλακτική δικαστική
απόφαση, στα οποία η εταιρεία απάντησε στις … .
17. Επειδή η εταιρεία ενημέρωσε με αυτοματοποιημένο μήνυμα τον
καταγγέλλοντα που υπέβαλε αίτημα διαγραφής για το ενδεχόμενο να χρειαστεί
«περισσότερος χρόνος» προκειμένου να ανταποκριθεί στο αίτημα, επικαλούμενη
την πανδημία της Covid-. Από το άρθρο 12 παρ. 3 του ΓΚΠΔ, όμως, σύμφωνα με το
οποίο ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να ανταποκρίνεται στην άσκηση
δικαιώματος του υποκειμένου σε κάθε περίπτωση εντός προθεσμίας ενός μηνός από
την παραλαβή του αιτήματος, η οποία μπορεί να παραταθεί κατά δύο ακόμη μήνες,
λόγω της πολυπλοκότητας του αιτήματος και του αριθμού των αιτημάτων, δεν
προκύπτει ότι η πανδημία αποτελεί αυτή καθαυτή λόγο παράτασης της
21
ικανοποίησης των δικαιωμάτων των υποκειμένων. Επ’ αυτού, η Αρχή10 έχει δεχθεί
ότι «η υποχρέωση ικανοποίησης των δικαιωμάτων που ασκούνται από τα υποκείμενα
των δεδομένων, διατηρείται ακέραιη κατά την εκτέλεση της εργασίας από
απόσταση», ενώ «ως προς τις τυχόν καθυστερήσεις στην ανταπόκριση σε αιτήματα
που συνιστούν άσκηση δικαιωμάτων από τα υποκείμενα, εν προκειμένω ιδίως από
απασχολούμενους, ότι αφενός από καμία διάταξη του ΓΚΠΔ και της εθνικής
νομοθεσίας δεν προβλέπεται η πρόσκαιρη αναστολή των σχετικών προθεσμιών και
υποχρεώσεων ικανοποίησης των δικαιωμάτων, αφετέρου, ότι συνιστά υποχρέωση
του υπευθύνου επεξεργασίας να τεκμηριώνει εσωτερικά τους λόγους καθυστέρησης
ή μη ικανοποίησης των ασκηθέντων δικαιωμάτων, συνυπολογίζοντας τόσο την αρχή
του δικαίου «ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα», όσο και το αντικείμενο και τις
συνθήκες άσκησης της δραστηριότητας του υπευθύνου επεξεργασίας που τυχόν
επιβαρύνεται από την έκτακτη συνθήκη (όπως π.χ. νοσοκομεία στην περίπτωση της
πανδημίας). Σε κάθε περίπτωση, τυχόν επίκληση λόγων σχετικών καθυστερήσεων
τόσο έναντι των υποκειμένων των δεδομένων, όσο και έναντι της Αρχής κατά την
άσκηση των ελεγκτικών της αρμοδιοτήτων θα πρέπει να είναι ιδιαιτέρως
τεκμηριωμένη και μη προσχηματική δοθέντος ότι τα απαιτούμενα τεχνικά και
οργανωτικά μέτρα θα πρέπει να έχουν ήδη ληφθεί και να εφαρμόζονται προ της
έναρξης της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.» Στην υπό
εξέταση υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου, προκύπτει ότι η εταιρεία
αποστέλλει ένα αυτοματοποιημένο γενικό μήνυμα επικαλούμενη την πανδημία,
ανεξαρτήτως του αντικειμένου του αιτήματος και των δεδομένων που σχετίζονται με
την ικανοποίησή του, χωρίς να εξετάζει κάθε αίτημα χωριστά για να διαπιστωθεί αν,
με βάση τις συνθήκες που συντρέχουν στη συγκεκριμένη περίπτωση, καθίσταται
αναγκαία η παράταση της προθεσμίας που τάσσεται από την ανωτέρω διάταξη για
την ικανοποίησή του και χωρίς να αναφέρει συγκεκριμένα σε αυτό το μήνυμα το
χρόνο παράτασης της προθεσμίας. Στην υπό εξέταση δε, υπόθεση, η εταιρεία
ισχυρίζεται ότι ο καταγγέλλων υπέβαλε στις … και … συνολικά εξήντα τρία (63)
αιτήματα σε χωριστή για το κάθε ένα φόρμα υποβολής αιτήματος για τον κάθε έναν
σύνδεσμο, γεγονός το οποίο δυσχέραινε και καθυστερούσε σημαντικά το έργο της,
10
Βλ. Αποφάσεις 5/2020 και 32/2021 της Αρχής διαθέσιμες την ιστοσελίδα της.
22
και ότι τα αιτήματα υποβλήθηκαν καταχρηστικώς διότι είναι επαναλαμβανόμενα και
δεν είχε υποβληθεί το σύνολό τους σε μία φόρμα. Ο ισχυρισμός αυτός της εταιρείας
στηρίζεται σε εσφαλμένη εκδοχή διότι κάθε αίτημα αφορούσε άλλον σύνδεσμο και,
συνεπώς, τα αιτήματα αυτά δεν είναι επαναλαμβανόμενα και πάντως είναι αβάσιμος
διότι η υποβολή των αιτημάτων αυτών δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως
καταχρηστική. Με τα δεδομένα αυτά, η εν λόγω ενημέρωση, η οποία παρέχεται με
οριζόντιο και αυτοματοποιημένο τρόπο και δεν είναι εξατομικευμένη και
συγκεκριμένα αιτιολογημένη, δεν καλύπτει τους όρους που ορίζονται με το άρθρο 12
παρ. 3 του ΓΚΠΔ και, συνεπώς, συντρέχει παραβίαση της διάταξης αυτής.
18. Επειδή, αναφορικά με τη δυνατότητα επικοινωνίας του υποκειμένου με τον
ΥΠΔ της εταιρείας, κατόπιν αναζήτησης της Αρχής στους συνδέσμους που παρέθεσε
η εταιρεία στο υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/10595/30-09-2022 υπόμνημά της, προέκυψε ότι
υπάρχει σύνδεσμος που οδηγεί στη συμπλήρωση φόρμας ώστε να επικοινωνήσει το
υποκείμενο με το γραφείο του ΥΠΔ της εταιρείας, χωρίς ωστόσο να παρατίθενται τα
στοιχεία επικοινωνίας του ΥΠΔ, τα οποία πρέπει στο εξής να παρέχονται σε ευκρινές
σημείο της ιστοσελίδας της, αν και παρέχεται στο υποκείμενο η δυνατότητα να
επικοινωνήσει με το γραφείο του ΥΠΔ της εταιρείας με τον ανωτέρω τρόπο.
Επομένως, η Αρχή κρίνει ότι η εταιρεία Google LLC παραβιάζει το άρθρο 37 παρ. 7
ΓΚΠΔ λόγω της μη δημοσίευσης των στοιχείων επικοινωνίας του ΥΠΔ, σύμφωνα με
όσα αναφέρονται ως άνω στη σκέψη 12.
19. Επομένως, από το σύνολο του φακέλου και την ακροαματική διαδικασία,
προκύπτει ότι η εταιρεία έχει παραβιάσει τα άρθρα 12 παρ. 2 και 3, 17 και 37 παρ. 7
του ΓΚΠΔ.
Βάσει των ανωτέρω, η Αρχή αποφασίζει ομόφωνα ότι πρέπει να επιβληθούν στην
καταγγελλόμενη, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, τα αναφερόμενα στο διατακτικό
διορθωτικά μέτρα.
23
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Η Αρχή
Α. Διαπιστώνει ότι η εταιρεία Google LLC, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, έχει
παραβιάσει το άρθρο 12 παρ. 2 του ΓΚΠΔ και δίνει εντολή στην εταιρεία Google LLC,
κατ’ άρθρο 58 παρ. 2 στοιχ. γ’ του ΓΚΠΔ, να παρέχει στα υποκείμενα τη δυνατότητα
επισύναψης αρχείου προς τεκμηρίωση των όσων υποστηρίζουν κατά την άσκηση των
δικαιωμάτων τους στο πλαίσιο εφαρμογής του ΓΚΠΔ, σύμφωνα με την ως άνω σκέψη
15.
Β. Διαπιστώνει ότι η εταιρεία Google LLC, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, έχει
παραβιάσει το άρθρο 12 παρ. 3 του ΓΚΠΔ και δίνει εντολή στην εταιρεία Google LLC,
κατ’ άρθρο 58 παρ. 2 στοιχ. γ’ του ΓΚΠΔ, να διακόψει την πρακτική αποστολής
αυτοματοποιημένου γενικού-μη εξατομικευμένου ενημερωτικού μηνύματος προς τα
υποκείμενα, σύμφωνα με την ως άνω σκέψη 17.
Γ. Διαπιστώνει ότι η εταιρεία Google LLC, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, έχει
παραβιάσει το άρθρο 37 παρ. 7 του ΓΚΠΔ και δίνει εντολή στην εταιρεία Google LLC,
κατ’ άρθρο 58 παρ. 2 στοιχ. δ, να δημοσιεύσει τα στοιχεία επικοινωνίας του
Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων σε ευκρινές σημείο της ιστοσελίδας της,
σύμφωνα με την ως άνω σκέψη 18, εντός δύο (2) μηνών από την κοινοποίηση της
παρούσας.
Δ. Δίνει εντολή, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 58 παρ. 2 στοιχ. γ΄ του ΓΚΠΔ, στην
εταιρεία Google LLC, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, να προβεί άμεσα στην κατάργηση
του συνδέσμου που αναφέρεται ανωτέρω στη σκέψη 14 ως αποτέλεσμα με κριτήριο
αναζήτησης το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος στη μηχανή αναζήτησης Google.
24
Ο Πρόεδρος Η Γραμματέας
Κωνσταντίνος Μενουδάκος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου
25