ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18-10-2019
ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7160/18-10-2019
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 38/2019
(Τµήµα)
Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρ ασε σε σύνθεση
Τµήµατος στην έδρα της την Τετάρτη 24 Ιουλ ου 2019 µετά από πρόσκληση του Προέδρου
της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας.
Παρέστησαν οι Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του
Προέδρου της Αρχής Κωνσταντ νου Μενουδάκου και τα αναπληρωµατικά µέλη Παναγιώτης
Ροντογιάννης, ως εισηγητής, και Ευάγγελος Παπακωνσταντ νου, σε αναπλήρωση των
τακτικών µελών Αντώνιου Συµβώνη και Κωνσταντ νου Λαµπρινουδάκη, οι οπο οι αν και
εκλήθησαν νοµ µως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Το τακτικό µέλος
Χαράλαµπος Ανθόπουλος και ο αναπληρωτής αυτού Γρηγόριος Τσόλιας αν και εκλήθησαν
νοµ µως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος Στη συνεδρ αση παρέστησαν, µε
εντολή του Προέδρου, ο Γεώργιος Ρουσόπουλος, ειδικός επιστήµονας – ελεγκτής ως βοηθός
εισηγητή και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού Τµήµατος της
Αρχής, ως γραµµατέας.
Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω:
Στην Αρχή υποβλήθηκαν οι ακόλουθες έξι (6) καταγγελ ες για τη λήψη µη
ζητηθεισών τηλεφωνικών κλήσεων µε ανθρώπινη παρέµβαση µε σκοπό την απευθε ας
εµπορική προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών της εταιρε ας WIND ΕΛΛΑΣ
ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕΒΕ (εφεξής Wind). Συγκεκριµένα:
Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ.: 210-6475600, Fax: 210-6475628, [email protected], www.dpa.gr
01) Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5307/14-06-2018 καταγγελ α ο Α κατήγγειλε
ότι σε συγκεκριµένη ηµέρα και ώρα κλήθηκε από συνεργάτη της Wind (PLEGMA NET) µε
σκοπό την προώθηση των προϊόντων ή/και υπηρεσιών της, ενώ ο διος δεν ε χε παράσχει
συγκατάθεση. Όταν ζήτησε τη διαγραφή του τηλεφώνου του από τις λ στες που
χρησιµοποιούνται, δεν του δόθηκε αυτή η δυνατότητα, συνεπώς τ θεται θέµα µη κατάλληλης
ικανοπο ησης δικαιώµατος εναντ ωσης καθώς και µη ορθής ενηµέρωσης του συνδροµητή
φυσικού προσώπου.
02) Με τις υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5340/14-06-2018 και Γ/ΕΙΣ/5350/15-06-2018
καταγγελ ες του ο Β κατήγγειλε στην Αρχή ότι σε συγκεκριµένη ηµέρα και ώρα κλήθηκε από
συνεργάτη της Wind (FOCUS ΑΘΗΝΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ Α.Ε.Ε.) µε σκοπό την
προώθηση των προϊόντων ή/και υπηρεσιών της. Όταν ο καταγγέλλων ζήτησε τη διαγραφή
των δεδοµένων του, αναφέρει ότι υπήρξε άρνηση. Περαιτέρω, αναφέρει ότι δεν
ενηµερώθηκε για την επεξεργασ α και την καταχώρηση του αριθµού του στα σχετικά αρχε α.
Τ θεται συνεπώς, θέµα µη ικανοπο ησης δικαιώµατος εναντ ωσης καθώς και µη ορθής
ενηµέρωσης του συνδροµητή φυσικού προσώπου για την επεξεργασ α προσωπικών του
δεδοµένων.
03) Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5872/3-7-2018 καταγγελ α του ο Γ κατήγγειλε
στην Αρχή ότι σε επτά (7) συγκεκριµένες ηµέρες και ώρες (26/05/18, 29/05/18 14:11,
08/06/18 18:36, 25/06/18 18:36, 26/06/18 10:07, 02/07/18 09:41 και 02/07/18 14:00)
κλήθηκε µε σκοπό την προώθηση των προϊόντων ή/και υπηρεσιών της Wind σε αριθµό που
έχει ενταχθε στο µητρώο του αρ. 11 του παρόχου του. Σύµφωνα µε τα αναφερόµενα στην
καταγγελ α, ο αριθµός του συνδροµητή εγγράφηκε στο µητρώο του παρόχου Ο.Τ.Ε. Α.Ε.
στις 29-5-2018. Συνεπώς, δύο από τις αναφερόµενες στην καταγγελ α κλήσεις έχουν
διενεργηθε µετά την πάροδο τριάντα ηµερών από την εγγραφή του αριθµού στο µητρώο.
04) Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6174/12-07-2018 καταγγελ α ο ∆ κατάγγειλε
στην Αρχή ότι σε τρεις περιπτώσεις (10/07/18 14:15, 10/07/18 15:15 και 11/07/18 15:50)
κλήθηκε σε αριθµό που έχει εγγραφε από το 2016 στο µητρώο του παρόχου του (Forthnet)
για διαφήµιση των υπηρεσιών της Wind.
05) Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6482/25-07-2018 καταγγελ α του ο Ε
κατήγγειλε στην Αρχή ότι κλήθηκε για προωθητικό σκοπό από τον αριθµό 2112119500, στις
25 Ιουλ ου 2018 και ώρα 15:22, σε αριθµό που έχει εγγραφε στο µητρώο του αρ. 11 του ν.
3471/2006 του παρόχου του (Nova) και παρόλο που έχει τον σει κατά τις επικοινων ες ότι
ε ναι εγγεγραµµένος στο άρθρο 11 και ότι δεν επιθυµε κλήσεις για προώθηση πωλήσεων
αλλά και καµιά επαφή µε την Wind.
2
06) Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6678/03-08-2018 καταγγελ α του ο
συνδροµητής Wind ΣΤ κατήγγειλε στην Αρχή ότι κλήθηκε σε τρεις συγκεκριµένες
περιπτώσεις σε αριθµό για τον οπο ο έχει εκφράσει, σε αρκετές περιπτώσεις, την αντ ρρησή
του, τόσο στη λήψη προωθητικών κλήσεων, όσο και στη λήψη κλήσεων για σκοπούς
έρευνας. Η έκφραση αντ ρρησης τεκµηριώνεται µε τα συνηµµένα στην καταγγελ α
µηνύµατα.
H Αρχή µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/5307-1/28-06-2018, Γ/ΕΞ/5340-1/28-06-2018,
Γ/ΕΞ/5872-1/18-07-2018, Γ/ΕΞ/6174-1/02-08-2018, Γ/ΕΞ/6482-1/17-09-2018 και
Γ/ΕΞ/6678-1/17-09-2018 έγγραφά της διαβ βασε τις καταγγελ ες στη Wind, η οπο α εξέθεσε
τις απόψεις της σε κάθε µ α από αυτές µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/7147/03-09-2018,
Γ/ΕΙΣ/7149/03-09-2018, Γ/ΕΙΣ/7148/03-09-2018, Γ/ΕΙΣ/8220/17-10-2018, Γ/ΕΙΣ/9708/04-
12-2018 και Γ/ΕΙΣ/10155/17-12-2018 έγγραφά της, αντ στοιχα. Κατόπιν των εγγράφων
αυτών, η Αρχή προχώρησε σε κλήση σε ακρόαση της Wind (µε αριθµ πρωτ. Γ/ΕΞ/278/15-
01-2019) στη συνεδρ αση του Τµήµατος της Αρχής την 13-02-2019 και σε σχέση µε τις εν
λόγω έξι καταγγελ ες. Η Wind παρέστη στη συνεδρ αση και εκπροσωπήθηκε από τους
Χρυσή Τζαθά δικηγόρο µε ΑΜ∆ΣΑ …, Μαρ α Γκεϊβέλη δικηγόρο µε ΑΜ∆ΣΑ … και
Τόµπρα Θεοδόση επικεφαλής της Νοµικής Υπηρεσ ας της εταιρε ας, εκθέτοντας προφορικά
τις απόψεις της και καταθέτοντας το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1626/01-03-2019 υπόµνηµα
εντός της ταχθε σας προθεσµ ας.
Με τα παραπάνω έγγραφα η Wind παραθέτει τις απόψεις της σε σχέση µε κάθε µ α
από τις καταγγελ ες αλλά επιπρόσθετα θέτει ένα προκριµατικό ζήτηµα, όπως το
χαρακτηρ ζει, σε σχέση µε τον προσδιορισµό του ρόλου των συνεργαζόµενων µε αυτή
εταιρειών που πραγµατοποιούν τις κλήσεις (call center) ως υπευθύνων της επεξεργασ ας ή
ως εκτελούντων την επεξεργασ α. Κατόπιν του εν λόγω υποµνήµατος, η Αρχή προχώρησε σε
νέα κλήση προς την εταιρε α Wind και σε κλήση προς την εταιρε α ΠΛΕΓΜΑ ΝΕΤ
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ
ΕΥΘΥΝΗΣ (εφεξής και ΠΛΕΓΜΑ) η οπο α ήταν η εταιρε α call center (µε αριθµ. πρωτ.
Γ/ΕΞ/1829/08-03-2019 και Γ/ΕΞ/1830/08-03-2019 αντ στοιχα). Με τις κλήσεις οι εταιρε ες
ενηµερώθηκαν ότι θα εξετασθε και η συµµόρφωσή τους µε τις διατάξεις του Κανονισµού
(ΕΕ) 2016/679 και ιδ ως µε τα άρθρα 5, 6, 24, 25, 26, 28, 29, 30 και 32 όσον αφορά στη
δραστηριότητα τους στον τοµέα των αζήτητων τηλεφωνικών κλήσεων και τη συνεργασ α
τους. Στο πλα σιο αυτό, ζητήθηκε να προσκοµισθούν στην Αρχή τα τηρούµενα αρχε α των
δραστηριοτήτων επεξεργασ ας (άρθρο 30 Κανονισµού (ΕΕ) 2016/679) σε σχέση µε την εν
3
λόγω συνεργασ α τους, τα οπο α κατατέθηκαν από τις δύο εταιρε ες ηλεκτρονικά µε τα υπ’
αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1986/14-03-2019 και Γ/ΕΙΣ/1990/14-03-2019 έγγραφα, αντ στοιχα.
Οι δύο εταιρε ες παρέστησαν στη συνεδρ αση της 3-4-2019 δια των εκπροσώπων
τους και συγκεκριµένα για τη Wind παρέστησαν οι Θεοδόσης Τόµπρας µε ΑΜ∆ΣΑ …,
νοµικός σύµβουλος της εταιρε ας και Χρυσή Τζάθα µε ΑΜ∆ΣΑ …, ενώ για την ΠΛΕΓΜΑ
οι Αλέξανδρος Κολιοθωµάς, δικηγόρος µε ΑΜ∆ΣΑ … και Ζ, τεχνικός πληροφοριακών
συστηµάτων, οι οπο οι εξέθεσαν προφορικά τις απόψεις τους ενώ, αφού έλαβαν προθεσµ α,
κατέθεσαν τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3035/22-04-2019 και Γ/ΕΙΣ/3023/22-04-2019
υποµνήµατα, αντ στοιχα.
Με τα παραπάνω έγγραφά της η Wind συνοπτικά υποστηρ ζει τα εξής: Κατ’ αρχήν,
διακρ νει τη συνεργασ α της µε εταιρε ες call center σε δύο κατηγορ ες δραστηριοτήτων.
Κατά την πρώτη κατηγορ α τα αρχε α των προς κλήση τηλεφωνικών αριθµών χορηγούνται
απευθε ας από τη Wind προς τα call center για συγκεκριµένες προωθητικές ενέργειες. Στη
δεύτερη κατηγορ α, τα call center επεξεργάζονται αποκλειστικά λ στες τηλεφωνικών
αριθµών που καταρτ ζουν οι διες και τις οπο ες δε γνωρ ζει η Wind, η οπο α τους προωθε
µόνο το ενοποιηµένο µητρώο του άρθρου 11 παρ. 2 του ν. 3471/2006. Μια συνεργαζόµενη
εταιρε α call center ενεργε για την πρώτη κατηγορ α ως εκτελούσα την επεξεργασ α, ενώ για
τη δεύτερη ως υπεύθυνος επεξεργασ ας. Η σύµβαση µεταξύ των δύο εταιρειών, που
υφ σταται από τις 28/7/2010, καθορ ζει σε αδρές γραµµές τις παρεχόµενες από την
ΠΛΕΓΜΑ υπηρεσ ες. Στις περιπτώσεις της πρώτης κατηγορ ας η Wind δ δει γραπτές
εντολές για συγκεκριµένες ενέργειες ενώ επιπλέον, εφαρµόζονται και συγκεκριµένοι κανόνες
για τη δραστηριότητα επεξεργασ ας που προσδιορ ζονται από πρόσθετη πράξη για την
προστασ α δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα1, στην οπο α αναφέρεται ότι αυτή δεν ισχύει
σε περιπτώσεις στις οπο ες ο συνεργάτης δεν τυγχάνει εκτελών την επεξεργασ α για
λογαριασµό της Wind. Η Wind προσθέτει ότι αν και η δια δεν υποχρεούται, γιατ δεν ε ναι
υπεύθυνος επεξεργασ ας, µεριµνά ώστε τα συνεργαζόµενα call center να τηρούν τους
βασικούς κανόνες νόµιµης επεξεργασ ας κατά τη διενέργεια τηλεφωνικών κλήσεων. Προς
απόδειξη, αναφέρει τους έγγραφους κανόνες λειτουργ ας Call Centers που έχει εκδώσει και
οι οπο οι επικαιροποιούνται όπως και την υποχρέωση των συνεργατών της να χρησιµοποιούν
το «εργαλε ο καθαρισµού λ στας (cleanup tool)» που παρέχει η Wind και εξαιρε όσους
έχουν εκφράσει ειδική ή γενική αντ ρρηση και τους συνδροµητές της. Η Wind τον ζει ότι η
1
Σύµφωνα µε το κατατεθέν αντ γραφο της εν λόγω πράξης, αυτή έχει υπογραφε στις 16/10/2018, ήτοι πλέον
των τεσσάρων µηνών µετά τη θέση σε εφαρµογή του ΓΚΠ∆.
4
χρήση του εργαλε ου δεν απαιτε ται όταν η δια παρέχει τους προς κλήση αριθµούς. Προς
επ ρρωση του ισχυρισµού της, η Wind παραπέµπει στη γνώµη 1/2010 της Ο.Ε. του άρθρου
29, για την έννοια του υπευθύνου επεξεργασ ας και υποστηρ ζει ότι ένας φορέας που δεν
διαθέτει επιρροή στον καθορισµό των δεδοµένων που αποτελούν αντικε µενο επεξεργασ ας
δεν µπορε να θεωρηθε υπεύθυνος επεξεργασ ας ενώ τουλάχιστον ο προσδιορισµός των
δεδοµένων που θα αποτελέσουν αντικε µενο επεξεργασ ας αποτελε στοιχε ο που ανήκει
εγγενώς στον καθορισµό του υπευθύνου επεξεργασ ας. Μόνο, επικουρικά η Wind αναφέρει
ότι σε περ πτωση που δε γ νει δεκτό το επιχε ρηµά της για τον προσδιορισµό του υπεύθυνου
επεξεργασ ας, θα πρέπει να γ νει δεκτό ότι υφ σταται κοινός έλεγχος των εµπλεκοµένων
µερών και η ευθύνη τους επιµερ ζεται κατά τα συµβατικά προβλεπόµενα.
Σε σχέση µε τις καταγγελ ες η Wind υποστηρ ζει: α) Για τις καταγγελ ες µε στοιχε α
01 και 02, καθώς οι δύο συνδροµητές δεν ήταν ενταγµένοι στο µητρώο του άρθρου 11, αυτές
αφορούν τη διαδικασ α άσκησης ειδικής αντ ρρησης προς την ΠΛΕΓΜΑ και όχι προς την
δια. Η Wind µόλις ενηµερώθηκε από την ΠΛΕΓΜΑ για την προφορική άσκηση
δικαιώµατος, τους ενέγραψε στο δικό της µητρώο ειδικών αντιρρήσεων. β) Για την
καταγγελ α µε στοιχε ο 03, οι πέντε πρώτες κλήσεις διενεργήθηκαν σε χρόνο προ των
τριάντα ηµερών από την εγγραφή του συνδροµητή στο µητρώο, ενώ η τελευτα α κλήση δεν
επιβεβαιώνεται από τα στοιχε α που τηρε η ΠΛΕΓΜΑ. Περαιτέρω, µε δεδοµένο ότι η κλήση
έγινε τρεις ηµέρες µετά την πάροδο ενός µήνα από την εγγραφή του αριθµού του
συνδροµητή στο µητρώο και συγκεκριµένα την πρώτη εργάσιµη ηµέρα του µήνα Ιουλ ου, η
ΠΛΕΓΜΑ δεν ε χε προλάβει να ενσωµατώσει στο σύστηµα κλήσης το νέο αρχε ο µε τους
προς εξα ρεση τηλεφωνικούς αριθµούς, ενέργεια που ε ναι χρονοβόρα διαδικασ α. Σε κάθε
περ πτωση, υποστηρ ζει ότι υπεύθυνος επεξεργασ ας ε ναι η ΠΛΕΓΜΑ. γ) Για την
καταγγελ α µε στοιχε ο 04 η Wind αναφέρει ότι οι 3 κλήσεις πράγµατι διενεργήθηκαν προς
αριθµό συνδροµητή που ήταν ενταγµένος στο µητρώο του άρθρ. 11 και ότι υπεύθυνος
επεξεργασ ας ε ναι η ΠΛΕΓΜΑ, η οπο α παραβ ασε τις οδηγ ες που της έδωσε η Wind. Οι
κλήσεις έγιναν χειροκ νητα και όχι µέσω του αυτόµατου συστήµατος κλήσης (dialer). δ) Για
την καταγγελ α µε στοιχε α 05 η Wind αναφέρει ότι η κλήση διενεργήθηκε από την εταιρε α
ΠΛΕΓΜΑ ΝΕΤ ως εκτελούσα την επεξεργασ α, σε αριθµό που ήταν πράγµατι ενταγµένος
στο µητρώο του άρθρ. 11 και ο σκοπός της κλήσης δεν αφορούσε προώθηση πωλήσεων,
αλλά έρευνα αγοράς (focus groups) της Wind (ως υπεύθυνη επεξεργασ ας). Συνεπώς,
υποστηρ ζει ότι δεν εφαρµόζεται η διάταξη του αρ. 11 του ν. 3471/2006 η οπο α αφορά
προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών. Ανεξάρτητα από αυτό, η Wind ενέγραψε τον αριθµό
του καταγγέλλοντος σε ειδικό µητρώο ώστε να µην ξανακληθε . Προς απόδειξη του
5
ισχυρισµού της σε σχέση µε το σκοπό της κλήσης, η Wind παραθέτει την από 11/04/2018
ηλεκτρονική αλληλογραφ α µε την ΠΛΕΓΜΑ και αυτούσιο το σενάριο επικοινων ας για την
εν λόγω δραστηριότητα. ε) Για την καταγγελ α µε στοιχε α 06 η Wind αναφέρει ότι οι
κλήσεις έγιναν εκ παραδροµής καθώς ο καταγγέλλων ε ναι συνδροµητής της, εντάχθηκε σε
προωθητική καµπάνια καθώς το εν λόγω τηλέφωνο (κινητό) ε χε δηλωθε ως τηλέφωνο
επικοινων ας για το σταθερό τηλέφωνο του συνδροµητή και δεν υπήρχε τότε (Μάιος 2018)
µηχανισµός εξα ρεσης. Οι δύο πρώτες κλήσεις πραγµατοποιήθηκαν από διαφορετικούς
συνεργάτες της Wind –οι οπο οι δεν κατονοµάζονται– λόγω του αρχικού λάθους, αλλά
υπεύθυνος επεξεργασ ας ε ναι η Wind η οπο α παρε χε τους προς κλήση αριθµούς. Η τρ τη
κλήση, σύµφωνα µε τη Wind αφορούσε έρευνα ικανοπο ησης πελάτη και άρα η επικοινων α
δεν ήταν εµπορική. Μετά τις αστοχ ες που παρατηρήθηκαν η Wind προχώρησε σε µέτρα
αντιµετώπισής τους (έλεγχος πρόσθετων αριθµών και µε ωση χρόνου ισχύος καµπάνιας).
Με το υπόµνηµά της η ΠΛΕΓΜΑ υποστηρ ζει συνοπτικά τα εξής: Η εταιρε α
συµβατικά έχει συµφωνήσει να προωθε τηλεφωνικά προϊόντα της Wind. Το µέσο
προώθησης καθορ ζεται συµβατικά και ε ναι το τηλέφωνο. Ο στόχος της επεξεργασ ας
επ σης καθορ ζεται από την Wind και αυτός ε ναι βασικός για το χαρακτηρισµό του
υπεύθυνου επεξεργασ ας. Ο τρόπος της επεξεργασ ας, περιλαµβάνει τεχνικά κι οργανωτικά
ερωτήµατα για τα οπο α η απόφαση µπορε κάλλιστα να ανατεθε σε εκτελούντες την
επεξεργασ α, όπως π.χ. σχετικά µε το χρησιµοποιούµενο υλισµικό ή λογισµικό. Η ΠΛΕΓΜΑ
αναφέρει ότι η Wind καθορ ζει και τον τρόπο επεξεργασ ας καθώς αυτή προσδιορ ζει το
αριθµοδοτικό φάσµα το οπο ο επιθυµε να κληθε , ορ ζει το σενάριο επικοινων ας (script)
βάσει του οπο ου οι υπάλληλοι της ΠΛΕΓΜΑ συνοµιλούν κατά τη διάρκεια των κλήσεων, οι
υπάλληλοι ενηµερώνουν ότι καλούν εκ µέρους της ΠΛΕΓΜΑ για λογαριασµό της Wind,
ορ ζει οδηγ ες για την καταγραφή όσων κλήσεων οδηγούν σε πώληση και τότε
πραγµατοποιε ενέργειες για την σύναψη της σύµβασης µε το συνδροµητή για λογαριασµό
της Wind. Επ σης, υποστηρ ζει ότι σε περ πτωση που ο εκτελών την επεξεργασ α παραβιάζει
τις οδηγ ες του υπευθύνου αυτό δε µεταβάλει την ιδιότητά του ως εκτελούντα της
επεξεργασ ας εκτός κι αν καθορ σει τους σκοπούς και τα µέσα της επεξεργασ ας κατά
παράβαση του ΓΚΠ∆. Σε σχέση µε τις συγκεκριµένες καταγγελ ες, για τις δύο πρώτες (µε
στοιχε α 01 και 02) οι απόψεις της ταυτ ζονται µε αυτές της Wind, για τις τρεις επόµενες (03,
04 και 05) θεωρε ότι οι κλήσεις αφορούσαν σε έρευνα αγοράς, σύµφωνα µε το σενάριο που
τους έχει διαβιβάσει η Wind ενώ για την τελευτα α (06), επιβεβαιώνει κι αυτή ότι δεν αφορά
την δια.
6
Από τα στοιχε α που κατέθεσαν µε τα υποµνήµατά τους οι δύο εταιρε ες και τα οπο α
αποτελούν τµήµα του φακέλου της υπόθεσης, επισηµα νονται ιδια τερα τα παρακάτω: Στην
από 13/9/2018 επικοινων α µέσω ηλεκτρονικού ταχυδροµε ου της ΠΛΕΓΜΑ µε τη Wind, µε
σκοπό τη διερεύνηση της καταγγελ ας µε στοιχε α 04, η ΠΛΕΓΜΑ αναφέρει ότι έχει γ νει
ενηµέρωση του προσωπικού της για το ΓΚΠ∆ και προγραµµατ ζονται σεµινάρια για το µήνα
εκε νο (Σεπτέµβριο 2018). Στο κε µενο «ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ ΣΤΗΝ
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ» αναφέρεται ότι σε κλήση που αφορά
προωθητική ενέργεια της Wind και καταγράφεται στα συστήµατα του Συνεργάτη, αυτός
συλλέγει και προωθε στη Wind τις αντιρρήσεις για επικοινων α που δέχεται από τους
καλούµενους. Στο κε µενο «Κανόνες ειτουργίας συνεργαζόµενων Call Centers Wind Hellas»
(επικαιροποιηµένη έκδοση της 04/10/2018) ορ ζεται στην παρ. 8 c) ότι οι συνεργάτες της
Wind πρέπει να ενηµερώνουν για την άσκηση των δικαιωµάτων αντ ρρησης και πρόσβασης
ασκώντας τα δικαιώµατα προς τη Wind αλλά και το συνεργάτη (χωρ ς να προσδιορ ζονται
περαιτέρω διαδικασ ες) και να ενηµερώνεται για τη διαδικασ α ένταξης στο µητρώο του
άρθρ. 11. ∆εν κατατέθηκε άλλο έγγραφο σε σχέση µε την ενηµέρωση που παρέχεται στο
προσωπικό των εταιρειών call center και µε το οπο ο να προσδιορ ζονται αναλυτικότερα οι
ενέργειες του προσωπικού αυτού για την ικανοπο ηση των δικαιωµάτων ή να εξειδικεύεται η
παρεχόµενη εκπα δευση σε αυτούς.
Στο αρχε ο δραστηριοτήτων, το οπο ο προβλέπεται στο άρθρο 30 του ΓΚΠ∆, η
εταιρε α Wind έχει προσδιορ σει τρεις δραστηριότητες επεξεργασ ας, δύο εκ των οπο ων
αφορούν προώθηση σε ενεργούς συνδροµητές της ενώ η τρ τη αφορά τη διενέργεια
τηλεφωνικών κλήσεων σε τυχα ο αριθµοδοτικό φάσµα (Κρύα Λ στα) µε σκοπό την
απευθε ας εµπορική προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών WIND από συνεργαζόµενα Call
Centers. Για τη δραστηριότητα αυτή, η Wind, σύµφωνα µε το αρχε ο δραστηριοτήτων, ε ναι
από κοινού υπεύθυνος επεξεργασ ας µε τα συνεργαζόµενα Call Centers «κατά το στάδιο της
διαχείρισης επιτυχηµένης πώ ησης» ενώ η δραστηριότητα δεν εκτε νεται στη διενέργεια των
κλήσεων και την επιλογή των αριθµών, αν και αναφέρεται ότι κοινοποιούνται οδηγ ες στις
συνεργαζόµενες εταιρε ες για την εξα ρεση αριθµών. Στο αρχε ο δεν υπάρχει αναφορά σε
συµφων α από κοινού υπευθύνων επεξεργασ ας.
Το αρχε ο δραστηριοτήτων της εταιρε ας ΠΛΕΓΜΑ αφορά µόνο τη δραστηριοπο ησή
της ως εκτελούσα την επεξεργασ α για κατηγορ α επεξεργασ ας «ΠΡΟΩΘΗΣΗ
ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ WIND», ε τε σε καθορισµένο
πελατολόγιο ε τε σε τυχα ο αριθµοδοτικό φάσµα.
7
Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχε ων του φακέλου, αφού άκουσε τον
εισηγητή και τις διευκριν σεις του βοηθού εισηγητή, ο οπο ος αποχώρησε µετά τη συζήτηση
και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης,
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
1. Στο άρθρο 4 παρ. 7 του Κανονισµού (ΕΕ) 2016/679 (Γενικός Κανονισµός για την
Προστασ α ∆εδοµένων - ΓΚΠ∆) ορ ζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας «…το φυσικό ή
νοµικό πρόσωπο, η δηµόσια αρχή, η υπηρεσία ή ά ος φορέας που, µόνα ή από κοινού µε
ά α, καθορίζουν τους σκοπούς και τον τρόπο της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού
χαρακτήρα…». Ο εκτελών την επεξεργασ α ορ ζεται στην επόµενη παράγραφο του ιδ ου
άρθρου ως «το φυσικό ή νοµικό πρόσωπο, η δηµόσια αρχή, η υπηρεσία ή ά ος φορέας
που επεξεργάζεται δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για ογαριασµό του υπευθύνου της
επεξεργασίας». Οι ορισµο αυτο δεν έχουν διαφοροποιηθε ουσιωδώς από αυτούς της
οδηγ ας 95/46/ΕΚ και αποτελούν βασικές έννοιες του Ενωσιακού δικα ου. Όπως
αναφέρει και η Γνώµη 1/2010 της Ο.Ε. του άρθρου 29 (βλ. σελ. 11) «Η ιδιότητα του
υπευθύνου της επεξεργασίας είναι πρωτίστως συνέπεια της πραγµατο ογικής περίστασης
ότι µια οντότητα επέ εξε να επεξεργασθεί δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για τους
δικούς της στόχους». Επ σης, στην δια γνώµη (βλ. σελ. 16) αναφέρεται «Απαιτείται µια
πραγµατιστική προσέγγιση η οποία θα δίνει µεγα ύτερη έµφαση στη διακριτική ευχέρεια
καθορισµού των στόχων και στην ευχέρεια ήψης αποφάσεων. Στις περιπτώσεις αυτές το
ερώτηµα είναι γιατί αµβάνει χώρα η επεξεργασία και ποιος είναι ο ρό ος ενδεχόµενων
συνδεδεµένων παραγόντων, όπως οι εταιρείες εξωτερικής ανάθεσης: θα είχε επεξεργασθεί
δεδοµένα η εταιρεία η οποία ενεργεί βάσει εξωτερικής ανάθεσης εάν δεν της είχε ζητηθεί
από τον υπεύθυνο της επεξεργασίας, και υπό ποιες προϋποθέσεις; Ο εκτε ών την
επεξεργασία µπορεί να ειτουργεί περαιτέρω βάσει γενικής καθοδήγησης, η οποία
παρέχεται κυρίως σχετικά µε τους στόχους και δεν εµβαθύνει ιδιαίτερα στις επτοµέρειες
όσον αφορά τον τρόπο». Στη σελ. 17 της εν λόγω Γνώµης εξειδικεύεται µάλιστα ότι «Στο
π αίσιο αυτό, ενώ ο καθορισµός του στόχου της επεξεργασίας οδηγεί σε κάθε περίπτωση
στον χαρακτηρισµό του υπευθύνου της επεξεργασίας, ο καθορισµός του τρόπου συνεπάγεται
έ εγχο µόνον όταν ο καθορισµός αφορά τα βασικά στοιχεία του τρόπου. Ως προς αυτό,
είναι απο ύτως πιθανό ο τεχνικός και ο οργανωτικός τρόπος να καθορίζονται
αποκ ειστικά από τον εκτε ούντα την επεξεργασία.» Στην δια γνώµη η Ο.Ε. του άρθρου
8
29 (βλ. σελ. 18) καταλήγει στο συµπέρασµα «Ο καθορισµός του «στόχου» της
επεξεργασίας εναπόκειται στον «υπεύθυνο της επεξεργασίας». Όποιος αµβάνει την
απόφαση αυτή είναι, εποµένως, (de facto) υπεύθυνος της επεξεργασίας. Ο καθορισµός του
«τρόπου» της επεξεργασίας µπορεί να ανατεθεί σε τρίτο από τον υπεύθυνο της
επεξεργασίας, όσον αφορά τεχνικά ή οργανωτικά ζητήµατα. Ουσιαστικά ζητήµατα τα οποία
είναι σηµαντικά για την αξιο όγηση της νοµιµότητας της επεξεργασίας υπάγονται στην
αρµοδιότητα του υπευθύνου της επεξεργασίας». Περαιτέρω, όσον αφορά στον ορισµό του
εκτελούντος την επεξεργασ α, η ανωτέρω γνώµη αναφέρει (βλ. σελ. 30-31) «Το
σηµαντικότερο στοιχείο είναι η υποχρέωση να ενεργεί ο εκτε ών την επεξεργασία «…για
ογαριασµό του υπευθύνου της επεξεργασίας». Η ενέργεια για ογαριασµό ά ου σηµαίνει
την εξυπηρέτηση των συµφερόντων κάποιου ά ου και θυµίζει τη νοµική έννοια της
µεταβίβασης αρµοδιοτήτων» και «Ωστόσο, η µεταβίβαση αρµοδιοτήτων µπορεί να
συνεπάγεται ακόµη κάποιον βαθµό διακριτικής ευχέρειας σχετικά µε τον κα ύτερο τρόπο
εξυπηρέτησης των συµφερόντων του υπευθύνου της επεξεργασίας, επιτρέποντας στον
εκτε ούντα την επεξεργασία να επι έξει τον πιο κατά η ο τεχνικό και οργανωτικό τρόπο».
Η εν λόγω Γνώµη παρέχει κι ένα παράδειγµα αξιολόγησης του ρόλου του υπευθύνου
επεξεργασ ας και του εκτελούντος την επεξεργασ α για κέντρα τηλεφωνικών κλήσεων
(βλ. παράδειγµα υπ’ αριθµ. 20, σελ. 34): «Ένας υπεύθυνος της επεξεργασίας αναθέτει
εξωτερικά ορισµένες από τις εργασίες του σε ένα κέντρο κ ήσεων και δίνει εντο ή στο
κέντρο κ ήσεων να παρουσιάζεται χρησιµοποιώντας την ταυτότητα του υπευθύνου της
επεξεργασίας των δεδοµένων όταν κα εί τους πε άτες του υπευθύνου της επεξεργασίας των
δεδοµένων. Στην περίπτωση αυτή, οι προσδοκίες των πε ατών και ο τρόπος µε τον οποίο ο
υπεύθυνος της επεξεργασίας παρουσιάζεται σε αυτούς µέσω της εταιρείας εξωτερικής
ανάθεσης οδηγούν στο συµπέρασµα ότι η εταιρεία εξωτερικής ανάθεσης ενεργεί ως
εκτε ούσα την επεξεργασία για τον υπεύθυνο της επεξεργασίας (για ογαριασµό του).»
2. Το ζήτηµα των τηλεφωνικών κλήσεων, για σκοπούς απευθε ας προώθησης προϊόντων ή
υπηρεσιών και για κάθε ε δους διαφηµιστικούς σκοπούς, ρυθµ ζεται στο άρθρο 11 του ν.
3471/2006, στο οπο ο ορ ζονται τα σχετικά µε τις µη ζητηθε σες επικοινων ες (βλ. παρ. 1
και 2). Σηµειώνεται ότι, µε τις διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 1 και 2 του ν. 3917/2011
τροποποιήθηκαν οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 11 του ν. 3471/2006, ώστε µε το άρθρο 11
παρ. 1 του ν. 3471/2006 ορ ζεται πλέον ότι: «Η χρησιµοποίηση αυτόµατων συστηµάτων
κ ήσης, ιδίως µε χρήση συσκευών τη εοµοιοτυπίας (φαξ) ή η εκτρονικού ταχυδροµείου,
και γενικότερα η πραγµατοποίηση µη ζητηθεισών επικοινωνιών µε οποιοδήποτε µέσο
9
η εκτρονικής επικοινωνίας, χωρίς ανθρώπινη παρέµβαση, για σκοπούς απευθείας
εµπορικής προώθησης προϊόντων ή υπηρεσιών και για κάθε είδους διαφηµιστικούς
σκοπούς, επιτρέπεται µόνο αν ο συνδροµητής συγκατατεθεί εκ των προτέρων ρητώς», ενώ
µε την παράγραφο 2 του ιδ ου άρθρου ορ ζεται ότι: «∆εν επιτρέπεται η πραγµατοποίηση
µη ζητηθεισών επικοινωνιών µε ανθρώπινη παρέµβαση (κ ήσεων) για τους ανωτέρω
σκοπούς, εφόσον ο συνδροµητής έχει δη ώσει προς τον φορέα παροχής της διαθέσιµης στο
κοινό υπηρεσίας, ότι δεν επιθυµεί γενικώς να δέχεται τέτοιες κ ήσεις. Ο φορέας
υποχρεούται να καταχωρίζει δωρεάν τις δη ώσεις αυτές σε ειδικό κατά ογο συνδροµητών,
ο οποίος είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφεροµένου».
Κατά συνέπεια, µετά την 01-09-2011, ηµεροµην α κατά την οπο α άρχισε η ισχύς της
τροποποιηµένης διάταξης, οι τηλεφωνικές κλήσεις µε ανθρώπινη παρέµβαση, ενόψει των
ανωτέρω σκοπών, επιτρέπονται, εκτός αν ο καλούµενος συνδροµητής έχει δηλώσει ότι
δεν τις επιθυµε (σύστηµα «opt-out»). Το σύστηµα «opt-out» έχει ως συνέπεια ότι οι
συνδροµητές φυσικά ή νοµικά πρόσωπα µπορούν να απευθύνουν τις αντιρρήσεις τους,
όσον αφορά την επεξεργασ α των δεδοµένων τους, ε τε ειδικά απευθε ας στον υπεύθυνο
επεξεργασ ας (δηλαδή στον διαφηµιζόµενο) ασκώντας το δικα ωµα εναντ ωσης ως προς
την επεξεργασ α προσωπικών δεδοµένων βάσει του άρθρου 21 του ΓΚΠ∆ ε τε γενικά
µέσω της εγγραφής τους στον ειδικό κατάλογο συνδροµητών του παρόχου που προβλέπει
το άρθρο 11 παρ. 2 του ν. 3471/2006. Ο νόµος προβλέπει τη δηµιουργ α µητρώων («opt-
out») σε κάθε πάροχο και ο συνδροµητής µπορε να δηλώσει ατελώς, στον δικό του
πάροχο υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ότι δεν επιθυµε να λαµβάνει
τηλεφωνικές κλήσεις για απευθε ας εµπορική προώθηση.
3. Περαιτέρω, ο αριθµός τηλεφώνου ενός φυσικού προσώπου αποτελε προσωπικό
δεδοµένο, αφού µπορε να λειτουργήσει ως στοιχε ο έµµεσης αναγνώρισης του κατόχου
του (πρβλ. άρθρο 4 παρ. 1 Κανονισµού (ΕΕ) 2016/679 εφεξής ΓΚΠ∆), επιτρέποντας την
επικοινων α µε αυτόν. Επισηµα νεται δε ότι, σύµφωνα και µε τη Γνώµη 4/2007 της
οµάδας εργασ ας του άρθρου 29 της Ε.Ε. σχετικά µε την έννοια των προσωπικών
δεδοµένων, ειδικά κατά τη λειτουργ α ηλεκτρονικών υπηρεσιών, στοιχε α έµµεσης
αναγνώρισης, µπορούν επαρκώς σε ορισµένες περιπτώσεις να διακρ νουν ένα άτοµο από
άλλα στο πλα σιο ενός συγκεκριµένου συνόλου, ακόµα και αν δεν έχει γ νει η
εξακρ βωση του ονόµατός του.
4. Η διενέργεια τηλεφωνικών κλήσεων µε σκοπό την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών,
ρυθµ ζεται κατ΄ αρχήν από το άρθρο 11 του ν. 3471/2006. Επισηµα νεται όµως ότι, στο
άρθρο 3 παρ. 2 του νόµου αυτού διευκριν ζεται ότι «Ο ν. 2472/1997, όπως ισχύει, και οι
10
εκτε εστικοί του άρθρου 19 του Συντάγµατος νόµοι, όπως ισχύουν, εφαρµόζονται για κάθε
ζήτηµα σχετικό µε την παροχή υπηρεσιών η εκτρονικών επικοινωνιών, που δεν ρυθµίζεται
ειδικότερα από τον παρόντα νόµο». Πλέον, µετά τη θέση σε εφαρµογή του ΓΚΠ∆, κάθε
παραποµπή στο ν. 2472/1997, ο οπο ος ε χε εκδοθε σε συµµόρφωση µε την οδηγ α
95/46/ΕΚ, νοε ται ως παραποµπή στο ΓΚΠ∆ (βλ. και άρθρ. 94 παρ. 1 ΓΚΠ∆). Συνεπώς,
για κάθε ζήτηµα σχετικό µε την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε
συνδροµητές ή χρήστες που ε ναι φυσικά πρόσωπα και το οπο ο δεν ρυθµ ζεται
ειδικότερα στο ν. 3471/2006 εφαρµόζεται ο ΓΚΠ∆ (βλ. επ σης και άρθρ. 95 ΓΚΠ∆ όπως
και την αιτιολογική σκέψη υπ’ αριθµ. 173).
5. Με βάση την αρχή της λογοδοσ ας όπως ορ ζεται στο αρ. 5 παρ. 2 του ΓΚΠ∆ «Ο
υπεύθυνος επεξεργασίας φέρει την ευθύνη και είναι σε θέση να αποδείξει τη συµµόρφωση
µε την παράγραφο 1 (« ογοδοσία»).» Συνεπώς, ο υπεύθυνος επεξεργασ ας οφε λει να
ε ναι σε θέση να αποδε ξει τη συµµόρφωσή του µε τις έξι βασικές αρχές που διέπουν την
επεξεργασ α δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα.
6. Όσον αφορά στην ενηµέρωση του καλούµενου χρήστη, εφαρµόζονται οι διατάξεις του
άρθρου 14 ΓΚΠ∆ και ο υπεύθυνος επεξεργασ ας οφε λει να παρέχει στο υποκε µενο των
δεδοµένων µια σειρά από πληροφορ ες, µεταξύ των οπο ων περιλαµβάνονται η
ταυτότητά του, τα στοιχε α επικοινων ας του και η ύπαρξη δικαιώµατος υποβολής
αιτήµατος στον υπεύθυνο επεξεργασ ας για την άσκηση των δικαιωµάτων του
καλούµενου υποκειµένου των δεδοµένων.
7. Στο άρθρο 32 του ΓΚΠ∆ ορ ζεται, µεταξύ άλλων, ότι τόσο ο υπεύθυνος επεξεργασ ας
όσο και ο εκτελών την επεξεργασ α εφαρµόζουν κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά
µέτρα προκειµένου να διασφαλ ζεται το κατάλληλο επ πεδο ασφάλειας έναντι των
κινδύνων, λαµβάνοντας υπόψη τις τελευτα ες εξελ ξεις, το κόστος εφαρµογής και τη
φύση, το πεδ ο εφαρµογής, το πλα σιο και τους σκοπούς της επεξεργασ ας, καθώς και
τους κινδύνους διαφορετικής πιθανότητας επέλευσης και σοβαρότητας για τα δικαιώµατα
και τις ελευθερ ες των φυσικών προσώπων. Από τη διάταξη αυτή, προκύπτει ότι η
ευθύνη για την τήρηση των κατάλληλων µέτρων ασφάλειας βαρύνει τόσο τον υπεύθυνο
επεξεργασ ας όσο και τον εκτελούντα την επεξεργασ α, συνεπώς η ευθύνη για µια
παραβ αση µέτρων ασφάλειας θα πρέπει να επιµερ ζεται και να αποδ δεται κατάλληλα.
8. Εν όψει των ανωτέρω, τ θεται προεχόντως το ζήτηµα του χαρακτηρισµού των ρόλων της
Wind και των συνεργαζόµενων µε αυτή εταιρειών, εν προκειµένω ιδ ως της ΠΛΕΓΜΑ,
κατά τη διενέργεια των διαφηµιστικών κλήσεων µέσω τηλεφώνου. Όπως προκύπτει από
τα στοιχε α του φακέλου της υπόθεσης, η Wind, µέσω σύµβασης, αναθέτει στην
11
ΠΛΕΓΜΑ τη διενέργεια διαφηµιστικών κλήσεων για προώθηση των δικών της
προϊόντων και υπηρεσιών. Η Wind διαχωρ ζει την εν λόγω δραστηριότητα σε δύο γενικές
κατηγορ ες. Στην πρώτη κατηγορ α τα αρχε α των προς κλήση τηλεφωνικών αριθµών
χορηγούνται απευθε ας από τη Wind προς τα call center για συγκεκριµένες προωθητικές
ενέργειες. Ως προς αυτή τη δραστηριότητα, όπως αποδέχεται και η εταιρε α, η Wind
αποτελε τον υπεύθυνο επεξεργασ ας. Στη δεύτερη κατηγορ α, η ΠΛΕΓΜΑ (και οι
εταιρε ες call center γενικότερα) επεξεργάζεται λ στες τηλεφωνικών αριθµών που
καταρτ ζει η δια και τις οπο ες δεν γνωρ ζει η Wind, η οπο α της προωθε το
ενοποιηµένο µητρώο του άρθρου 11 παρ. 2 του ν. 3471/2006 και αρχε α µε πρόσωπα που
έχουν ασκήσει ειδική αντ ρρηση. Οι κλήσεις υλοποιούνται προς ευρύ αριθµοδοτικό
φάσµα, το οπο ο καθορ ζεται µε γενικά κριτήρια από τη Wind. Συνεπώς µε τον τρόπο
αυτό η Wind καθορ ζει το στόχο της επεξεργασ ας. Όταν η ΠΛΕΓΜΑ (ή ένα
οποιοδήποτε call center) πραγµατοποιε κλήσεις για σκοπό προώθησης προϊόντων και
υπηρεσιών της Wind σε ευρύ αριθµοδοτικό φάσµα, ε τε µε τυχα ο τρόπο ε τε µε τρόπο
που καθορ ζει η ΠΛΕΓΜΑ, η δραστηριότητα αυτή πραγµατοποιε ται εξαιτ ας της
ανάθεσης από τη Wind προς τη συνεργαζόµενη εταιρε α της διενέργειας των κλήσεων.
∆ιαφορετικά, αν δεν υπήρχε αυτή η ανάθεση, η ΠΛΕΓΜΑ δεν θα ε χε επεξεργασθε
δεδοµένα και δεν θα πραγµατοποιούσε τις κλήσεις. Συνεπώς, αυτό και µόνο το κριτήριο
αρκε για να χαρακτηρισθε η Wind ως υπεύθυνος επεξεργασ ας. Στην προκειµένη
περ πτωση µάλιστα, µε τις συµβάσεις, την πρόσθετη πράξη, τις έντυπες οδηγ ες και τις
λοιπές εντολές που η Wind παρέχει στην ΠΛΕΓΜΑ, η Wind θέτει µια σειρά από
προδιαγραφές, µε τις οπο ες καθορ ζεται εξειδικευµένα το πλα σιο δραστηριοπο ησης του
συνεργάτη της. Συνεπώς, η Wind καθορ ζει πλήρως το στόχο της επεξεργασ ας, άρα και
το σκοπό αυτής, ενώ καθορ ζει και τα βασικά χαρακτηριστικά για τα µέσα της
επεξεργασ ας. Η Wind καταλε πει µεν κάποιο βαθµό διακριτικής ευχέρειας στις
συνεργαζόµενες εταιρε ες, επιτρέποντάς τους να επιλέξουν τον πιο κατάλληλο τεχνικό
και οργανωτικό τρόπο για την επιλογή των αριθµών µέσα στο αριθµοδοτικό φάσµα το
οπο ο επιλέγει η δια, τη διενέργεια των κλήσεων και τον τρόπο τήρησης των αρχε ων
καταγραφής, σε κάθε περ πτωση, όµως, η ευχέρεια αυτή, όπως αναλύεται στην σκέψη µε
αριθµό 1 της παρούσας και στη Γνώµη 1/2010 της Ο.Ε. του άρθρου 29, δεν επηρεάζει
καθόλου το σκοπό της επεξεργασ ας ενώ δεν επηρεάζει ούτε τα βασικά χαρακτηριστικά
του τρόπου της επεξεργασ ας που έχουν καθοριστε από τη Wind. Επιπλέον κριτήριο που
οδηγε στον προσδιορισµό του υπεύθυνου επεξεργασ ας αποτελε , το γεγονός ότι κατά τη
διενέργεια των κλήσεων οι καλούµενοι ενηµερώνονται ότι αυτές πραγµατοποιούνται για
12
λογαριασµό της Wind (χωρ ς π.χ. αναφορά ότι πραγµατοποιούνται για λογαριασµό της
συνεργαζόµενης εταιρε ας η οπο α κατόπιν θα διαβιβάσει τα στοιχε α στη Wind) και ότι
τα δικαιώµατά τους όπως απορρέουν από το ΓΚΠ∆ και το ν. 3471/2006 ασκούνται προς
αυτή, δηµιουργώντας την πεπο θηση στα υποκε µενα των δεδοµένων ότι αυτή ε ναι ο
υπεύθυνος της επεξεργασ ας. Συνεπώς, ε ναι απόλυτα σαφές και µάλιστα µε σειρά
κριτηρ ων, ότι η Wind αποτελε τον υπεύθυνο της επεξεργασ ας για όλες τις υπό εξέταση
δραστηριότητες που αφορούν διενέργεια κλήσεων. Για τις δραστηριότητες αυτές, η
ΠΛΕΓΜΑ έχει ρόλο εκτελούντος την επεξεργασ α.
9. Ένα άλλο κα ριο ζήτηµα που ανακύπτει ε ναι ο σκοπός της διενέργειας των κλήσεων. Η
Wind υποστηρ ζει ότι η κλήση που αναφέρεται στην καταγγελ α µε στοιχε ο 05
πραγµατοποιήθηκε µε σκοπό έρευνας και όχι για σκοπό προώθησης προϊόντων και
υπηρεσιών. Συνεπώς, υποστηρ ζει ότι ως προς τέτοιες κλήσεις δεν έχει εφαρµογή το
µητρώο του άρθρ. 11 του ν. 3471/2006. Από τα στοιχε α του φακέλου της υπόθεσης
προκύπτουν τα εξής: α) Η Wind έχει αποστε λει στη ΠΛΕΓΜΑ σενάριο επικοινων ας για
τις κλήσεις που πραγµατοποιούνται για τον ανωτέρω σκοπό µε τ τλο «Τηλεφωνική
έρευνα διαθέσιµων υπηρεσιών του πελάτη». Κατά την έναρξη της συνοµιλ ας ο
υπάλληλος της ΠΛΕΓΜΑ ενηµερώνει ότι η κλήση πραγµατοποιε ται για σκοπό έρευνας
και για λογαριασµό της Wind. Σε περ πτωση συνέχειας της επικοινων ας, ακολουθούν
οκτώ (8) ερωτήσεις σε σχέση µε τα χαρακτηριστικά της τηλεφωνικής υπηρεσ ας που
χρησιµοποιε ο πελάτης και άλλες τέσσερις (4) σε σχέση µε υπηρεσ α συνδροµητικής
τηλεόρασης. Στο τέλος ο καλούµενος ερωτάται αν έχει σκεφθε να αλλάξει
τηλεπικοινωνιακό πάροχο, αν θα συνεργαζόταν µε τη Wind και αν επιθυµε στο µέλλον
εάν υπάρξουν «δε εαστικές οικονοµικές προτάσεις που ταιριάζουν στις ανάγκες» του να
επικοινωνήσει η Wind µαζ του. β) Η σύµβαση συνεργασ ας µεταξύ των δύο εταιρειών
προσδιορ ζει στον όρο υπ’ αριθµ 1 ότι η ΠΛΕΓΜΑ ενεργε µε σκοπό την προσέλκυση
και τη σύναψη συµβολα ων µε τους πελάτες και την πώληση των προϊόντων της Wind,
χωρ ς να κάνει αναφορά σε σκοπό έρευνας αγοράς. Συνεπώς, δεν υπάρχει ανάθεση
επεξεργασ ας σε εκτελούντα την επεξεργασ α για τον εν λόγω σκοπό. γ) Η εντολή της
Wind προς την ΠΛΕΓMA για τη διενέργεια της έρευνας αγοράς περιέχεται σε µήνυµα
ηλεκτρονικού ταχυδροµε ου από το Απρ λιο του 2018, ενώ οι υπό εξέταση κλήσεις έχουν
διενεργηθε µετά την πάροδο αρκετών µηνών, χωρ ς να προκύπτει νέα εντολή. δ) Τα
αρχε α δραστηριοτήτων της Wind που προσκοµ σθηκαν δεν περιλαµβάνουν το σκοπό της
έρευνας αγοράς. ε) Η ΠΛΕΓΜΑ, ως εταιρε α, έχει αντικε µενο την προώθηση πωλήσεων
και όχι την έρευνα αγοράς. στ) Ο σκοπός της έρευνας αγοράς επιδιώκεται, ιδ ως, από
13
εταιρε ες εξειδικευµένες στο αντικε µενο (π.χ. εταιρε ες µέλη ΣΕ∆ΕΑ) και απαιτε
επιστηµονική εξειδ κευση. Για την εξυπηρέτηση του εν λόγω σκοπού, πολύ σπάνια ε ναι
αναγκα α η εξαντλητική έρευνα µε συλλογή µεγάλου αριθµού δειγµάτων, αλλά αρκε
συνήθως η συλλογή δεδοµένων από κατάλληλα επιλεγµένο δε γµα2. Συνεπώς, σε σχέση
µε το σενάριο κλήσης που περιγράφεται παραπάνω, η Αρχή κρ νει ότι αυτό αποτελε ,
έστω και εν µέρει, δραστηριότητα επεξεργασ ας µε προωθητικό σκοπό και παράλληλα
δραστηριότητα που αποσκοπε στην εκµα ευση της συγκατάθεσης του καλούµενου
συνδροµητή. Περαιτέρω, τον ζεται ότι για να θεωρηθε έγκυρη η συγκατάθεση ενός
φυσικού προσώπου θα πρέπει να ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 7 του
ΓΚΠ∆. Το σενάριο επικοινων ας δεν κάνει αναφορά σε συγκατάθεση, άρα δεν ε ναι
σαφές στο υποκε µενο των δεδοµένων ότι, αν απαντήσει θετικά στην ερώτηση, παρέχει
συγκατάθεση. Συνεπώς σε περ πτωση που η Wind έχει λάβει συγκατάθεση µε τον τρόπο
αυτό, η συγκατάθεση αυτή δεν µπορε να θεωρηθε έγκυρη.
10. Όσον αφορά στις έξι καταγγελ ες, για τις οπο ες, όπως αναλύθηκε παραπάνω, η Wind
αποτελε τον υπεύθυνο επεξεργασ ας, µε βάση τη στοιχε α του φακέλου προκύπτουν τα
εξής: Ως προς τις καταγγελ ες 01 και 02, ορθώς επισηµα νει η Wind ότι οι κλήσεις έχουν
διενεργηθε νοµ µως καθώς οι κληθέντες συνδροµητές δεν ε χαν ασκήσει αντ ρρηση.
Τ θεται όµως ζήτηµα όσον αφορά στην ενηµέρωση που παρέχεται στους καλούµενους
σχετικά µε τα δικαιώµατά τους και τον τρόπο άσκησης αυτών. Από τα στοιχε α του
φακέλου προκύπτει ότι οι καλούµενοι δεν ενηµερώθηκαν ορθά για τον τρόπο µε τον
οπο ο µπορούν να ασκήσουν τα δικαιώµατά τους. Συνεπώς, προκύπτει ότι υπήρξε
παράβαση σε σχέση µε το δικα ωµα ενηµέρωσης των εν λόγω συνδροµητών φυσικών
προσώπων. Τα επιχειρήµατα της Wind σε σχέση µε τις εφαρµοζόµενες πολιτικές και
διαδικασ ες και τις οδηγ ες που παρέχονται στο συγκεκριµένο συνεργάτη δε γ νονται
δεκτά καθώς δεν έχουν παρατεθε έγγραφες αποδε ξεις για προγράµµατα ενηµέρωσης
του προσωπικού ειδικά για την ικανοπο ηση των δικαιωµάτων των υποκειµένων των
δεδοµένων, όπως απαιτε ται µε την αρχή της λογοδοσ ας. Γ νεται όµως δεκτό ότι ο
υπεύθυνος επεξεργασ ας καταβάλει προσπάθειες για τη βελτ ωση των διαδικασιών του
και την ενηµέρωση του προσωπικού του και των συνεργατών του, ενέργειες που
αποσκοπούν και στη βελτ ωση των διαδικασιών άσκησης δικαιωµάτων. Επ σης, γ νεται
δεκτό ότι η παράβαση έχει µικρές επιπτώσεις στα υποκε µενα των δεδοµένων, εν όψει
2
Βλ. και
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%88%CF%81%CE%B5%CF%85%CE%BD%CE%B1_%CE%B1%CE%B3
%CE%BF%CF%81%CE%AC%CF%82 (ανάκτηση 24/7/2019)
14
και της εγγραφής των καταγγελλόντων στο µητρώο ειδικών αντιρρήσεων της Wind. Σε
σχέση µε την καταγγελ α 03, γ νεται δεκτό ότι η µια κλήση πραγµατοποιήθηκε, έστω και
οριακά, µε µη νόµιµο τρόπο, την ηµέρα που η ΠΛΕΓΜΑ ενηµέρωσε τις ηλεκτρονικές
της εφαρµογές µε το αρχε α αντιρρήσεων της Wind, όπως υποστηρ ζουν και οι δύο
εταιρε ες. Για την καταγγελ α 04, το επιχε ρηµα περ χειροκ νητης κλήσης δεν µπορε να
γ νει δεκτό, καθώς θα έπρεπε να έχει εξασφαλιστε ότι ο έλεγχος µε τις εγγραφές του
µητρώου πραγµατοποιε ται ανεξάρτητα του µέσου κλήσης. Συνεπώς η κλήση
διενεργήθηκε κατά παράβαση της νοµοθεσ ας. Η ευθύνη για την κλήση επιµερ ζεται
κυρ ως στον εκτελούντα την επεξεργασ α που δεν διέθετε κατάλληλες διαδικασ ες για
την περ πτωση των χειροκ νητων κλήσεων, κατά παράβαση του άρθρου 32 του ΓΚΠ∆,
ενώ ο υπεύθυνος ε χε παράσχει κατάλληλα εργαλε α, αρχε α και οδηγ ες ώστε να
αποτραπε η µη νόµιµη κλήση. Συνεπώς, ως προς την κλήση αυτή, διαπιστώνεται
παράβαση όχι µόνο του υπεύθυνου επεξεργασ ας αλλά και του εκτελούντα την
επεξεργασ α για µη ικανοποιητικά µέτρα ασφάλειας. Η ευθύνη του υπεύθυνου
επεξεργασ ας ε ναι µικρότερη, καθώς εντοπ ζεται στην αµέλειά του να προβε σε έλεγχο
και εποπτε α του εκτελούντος την επεξεργασ α για ένα µικρό τµήµα δραστηριότητας,
αυτό που αφορά τις χειροκ νητες κλήσεις. Για την καταγγελ α 05, ο ισχυρισµός της Wind
ότι η κλήση αφορούσε σε έρευνα αγοράς δεν ευσταθε , όπως αναλύθηκε παραπάνω.
Συνεπώς, η Αρχή διαπιστώνει ότι η κλήση διενεργήθηκε κατά παράβαση του άρθρου 11
του ν. 3471/2006. Για την καταγγελ α 06, η Wind ουσιαστικά αποδέχεται σφάλµα στη
διαδικασ α της. Ο χρόνος του σφάλµατος, ο οπο ος (κατά δήλωση της Wind) ανάγεται
στο Μάιο του 2018 δεν αποτελε ελαφρυντικό, ιδ ως αν συνυπολογισθε ότι όλα τα
ζητήµατα σχετικά µε τις δηλώσεις συνδροµητών στο µητρώο ε χαν ήδη επισηµανθε στην
εταιρε α µε την απόφαση 66/2016. Γ νεται βέβαια δεκτό ότι η Wind προχώρησε σε
ενέργειες ώστε να αποφευχθε η εκ νέου εµφάνιση τέτοιου περιστατικού.
11. Συνεπώς, οι έξι καταγγελ ες πρέπει να γ νουν δεκτές. Για τις καταγγελ ες µε στοιχε α 01,
και 02, η Αρχή διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 14 ΓΚΠ∆ και για τους λόγους που
εκτέθηκαν στην προηγούµενη σκέψη σε σχέση µε αυτές τις καταγγελ ες, κρ νει ότι το
κατάλληλο διορθωτικό µέτρο ε ναι η κύρωση της επ πληξης, σύµφωνα µε το άρθρο 58
παρ. 2 του ΓΚΠ∆. Για τις καταγγελ ες µε στοιχε α 03 και 04, όσον αφορά στη Wind, η
Αρχή διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 11 του ν. 3471/2006 και για τους λόγους που
εκτέθηκαν στην προηγούµενη σκέψη σε σχέση µε αυτές τις καταγγελ ες, κρ νει ότι το
κατάλληλο διορθωτικό µέτρο ε ναι η διοικητική κύρωση της προειδοπο ησης, σύµφωνα
µε το άρθρο 21 παρ. 1 α’ του ν. 2472/1997, σε συνδυασµό µε το άρθρο 13 παρ. 4 του ν.
15
3471/2006. Για την καταγγελ α µε στοιχε ο 04, η Αρχή διαπιστώνει παράβαση του
άρθρου 32 του ΓΚΠ∆ από το εκτελούντα την επεξεργασ α, ήτοι την ΠΛΕΓΜΑ και για
τους λόγους που εκτέθηκαν στην προηγούµενη σκέψη σε σχέση µε αυτή την καταγγελ α,
κρ νει ότι το κατάλληλο διορθωτικό µέτρο ε ναι η κύρωση της επ πληξης, σύµφωνα µε το
άρθρο 58 παρ. 2 του ΓΚΠ∆. Για τις καταγγελ ες µε στοιχε α 05 και 06, η Αρχή
διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 11 του ν. 3471/2006 και για τους λόγους που
εκτέθηκαν στην προηγούµενη σκέψη σε σχέση µε αυτές τις καταγγελ ες κρ νει ότι το
κατάλληλο διορθωτικό µέτρο για τον υπεύθυνο επεξεργασ ας ε ναι η διοικητική κύρωση
του προστ µου, σύµφωνα µε το άρθρο 21 παρ. 1 β’ του ν. 2472/1997, σε συνδυασµό µε
το άρθρο 13 παρ. 4 του ν. 3471/2006. Για τον υπολογισµό του ύψους του προστ µου για
κάθε µια από τις δύο αυτές καταγγελ ες, εκτός των όσων εκτ θενται στην προηγούµενη
σκέψη, λαµβάνονται επ σης υπόψη τα εξής: Ο κύκλος εργασιών της Wind για το έτος
2018 ανέρχεται σε 512.982.000 ευρώ3 ενώ στην δια εταιρε α έχουν επιβληθε από την
Αρχή στο παρελθόν κυρώσεις και έχουν πραγµατοποιηθε συστάσεις για δραστηριότητες
που σχετ ζονται µε τηλεφωνικές προωθητικές κλήσεις (βλ. ιδ ως αποφάσεις 66/2016 και
60/2018). Όσον αφορά στην κλήση µε στοιχε ο 05, ο υπεύθυνος επεξεργασ ας
πραγµατοποιε κλήσεις µε προωθητικό σκοπό, υποκρύπτοντας το σκοπό της κλήσης. Η
πρακτική αυτή, όπως προκύπτει από το σενάριο κλήσης και από τις απαντήσεις της Wind
και της ΠΛΕΓΜΑ ε ναι εκτεταµένη, δηλαδή αφορά µεγάλο αριθµό συνδροµητών
τηλεφων ας, δεν περιορ ζεται στην κλήση που αφορά η καταγγελ α και πραγµατοποιε ται
µε σκοπό να παρακαµφθούν οι δηλώσεις των συνδροµητών που έχουν ενταχθε στο
µητρώο του αρ. 11 του ν. 3471/2006. Όσον αφορά στην κλήση µε στοιχε ο 06, γ νεται
δεκτό ότι η πρακτική αφορά µικρότερο αριθµό συνδροµητών της Wind και οφε λεται σε
αβλεψ α χωρ ς δόλο. Συνεπώς, η Αρχή κρ νει ότι το αποτελεσµατικό, αναλογικό και
αποτρεπτικό πρόστιµο που αρµόζει στην καταγγελ α µε στοιχε ο 05 ε ναι δεκαπέντε
χιλιάδες (15.000) ευρώ και στην καταγγελ α µε στοιχε ο 06 ε ναι πέντε χιλιάδες (5.000)
ευρώ.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα:
1. Επιβάλλει στην WIND ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕΒΕ την κύρωση της
3
Βλ. την µε αριθ. πρωτ. 160623930/07/2019 ανακο νωση στο Γ.Ε.ΜΗ.
16
επ πληξης, σύµφωνα µε το άρθρο 58 παρ. 2 του Κανονισµού (ΕΕ) 2016/679, για
παράβαση του άρθρου 14 του Κανονισµού, σε σχέση µε τις καταγγελ ες µε στοιχε α
01 και 02 και για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσης.
2. Επιβάλλει στην WIND ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕΒΕ, ως υπεύθυνη
επεξεργασ ας, την κύρωση της προειδοπο ησης, σύµφωνα µε το άρθρο 21 παρ. 1 α’
του ν. 2472/1997, σε συνδυασµό µε το άρθρο 13 παρ. 4 του ν. 3471/2006 για
παράβαση του άρθρου 11 του ν. 3471/2006 σε σχέση µε τις καταγγελ ες µε στοιχε α
03 και 04 και για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσης. Η
εταιρε α οφε λει να βελτιώσει τις διαδικασ ες της ώστε να αποφευχθούν στο µέλλον
παρόµοια περιστατικά και να ενηµερώσει την Αρχή εντός τριµήνου.
3. Επιβάλλει στην ΠΛΕΓΜΑ ΝΕΤ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ, ως εκτελούσα την επεξεργασ α, την
κύρωση της επ πληξης, σύµφωνα µε το άρθρο 58 παρ. 2 του Κανονισµού (ΕΕ)
2016/679, για παράβαση του άρθρου 32 του Κανονισµού, σε σχέση µε την
καταγγελ α µε στοιχε ο 04 και για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της
παρούσης.
4. Επιβάλλει στην WIND ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕΒΕ, ως υπεύθυνη
επεξεργασ ας, πρόστιµο δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ και πρόστιµο πέντε
χιλιάδες (5.000) ευρώ, σύµφωνα µε το άρθρο 21 παρ. 1 α’ του ν. 2472/1997, σε
συνδυασµό µε το άρθρο 13 παρ. 4 του ν. 3471/2006 για παραβάσεις του άρθρου 11
του ν. 3471/2006 σε σχέση µε τις καταγγελ ες µε στοιχε α 05 και 06 αντ στοιχα και
για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσης.
Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η γραµµατέας
Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου
17