Αθήνα, 30-04-2025
Αριθ. Πρωτ.: 1465
ΑΠΟΦΑΣΗ 15/2025
(Τμήμα)
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε, μετά από
πρόσκληση του Προέδρου της, σε τακτική συνεδρίαση σε σύνθεση Τμήματος, στην
έδρα της την 15-01-2025, προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο
ιστορικό της παρούσας. Στη συνεδρίαση παρέστησαν μέσω τηλεδιασκέψεως ο
Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυομένου του Προέδρου της
Αρχής Κωνσταντίνου Μενουδάκου, και οι Δημοσθένης Βουγιούκας και Μαρία
Ψάλλα, αναπληρωματικά μέλη της Αρχής, σε αντικατάσταση των Κωνσταντίνου
Λαμπρινουδάκη και Γρηγορίου Τσόλια αντίστοιχα, οι οποίοι αν και εκλήθησαν
νομίμως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύματος. Στη συνεδρίαση παρέστη
επίσης ο Νικόλαος Λίβος ως εισηγητής. Παρούσες, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ήταν η
Ελένη Καπράλου ειδική επιστήμονας νομικός, ως βοηθός εισηγητή, και η Ειρήνη
Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του Τμήματος Διοικητικών Υποθέσεων, ως
γραμματέας.
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
Με την υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1304/20-02-2023 καταγγελία παραβίασης των
διατάξεων αρμοδιότητας της Αρχής ο Α (εφεξής «καταγγέλλων») καταγγέλλει τον
Δήμο Πατρέων (εφεξής «καταγγελλόμενος») σχετικά με το ότι από τις … στην επίσημη
ιστοσελίδα του Δήμου Πατρέων1 βρίσκονται παρανόμως δημοσιευμένα προσωπικά
δεδομένα που τον αφορούν (όνομα, επώνυμο, τόπος εργασίας, θέση εργασίας και οι
πολιτικές του πεποιθήσεις),
καθώς και απόσπασμα του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που είχε
αποστείλει στα υπόλοιπα 14 μέλη της Σχολικής Επιτροπής Πρωτοβάθμιας
1
Ο σχετικός σύνδεσμος είναι: ..., ωστόσο το δημοσίευμα δεν είναι πλέον αναρτημένο στην ιστοσελίδα
του Δήμου, καθώς ο τελευταίος προέβη σε αφαίρεσή του μετά την υποβολή της καταγγελίας.
1
Εκπαίδευσης του Δήμου Πατρέων, ενόψει της συνεδρίασής της στις 05-10-2022.
Ισχυρίζεται μάλιστα, ότι το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου εκτυπώθηκε
από την Πρόεδρο της Επιτροπής και φωτογραφία του ελήφθη από τον Αντιπρόεδρό
της, καταλήγοντας κατά τον τρόπο αυτό δημοσιευμένο στην ιστοσελίδα του Δήμου
Πατρέων.
Η Αρχή, στο πλαίσιο εξέτασης της ανωτέρω καταγγελίας απέστειλε στον
καταγγελλόμενο το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞΕ/1342/26-05-2023 έγγραφο προς παροχή
απόψεων. Ακολούθως, ο καταγγελλόμενος απάντησε στο ανωτέρω έγγραφο, με το
υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4336/09-06-2023 έγγραφό του, και συγκεκριμένα
ισχυρίσθηκε ότι:
1. Ο Δήμος διαθέτει επίσημο διαδικτυακό τόπο (www.e-patras.gr), μέσω του
οποίου παρέχονται υπηρεσίες στον πολίτη και τις επιχειρήσεις, ενημέρωση για το
έργο, τις δραστηριότητες και τις πρωτοβουλίες του Δήμου, αλλά και πληροφόρηση
για θέματα που άπτονται της επικαιρότητας και κρίνονται ως μείζονος
ενδιαφέροντος για τον Δήμο και τους δημότες του.
2. Το επίμαχο δημοσίευμα αναρτήθηκε στον επίσημο διαδικτυακό τόπο του
Δήμου, προς το σκοπό της έγκυρης και πλήρους ενημέρωσης των δημοτών για ένα
επίκαιρο θέμα μείζονος και καθολικού ενδιαφέροντος με κοινωνικές προεκτάσεις,
ήτοι αυτό της λειτουργίας του Λαϊκού Φροντιστηρίου Αλληλεγγύης του Δήμου.
3. Το δημοσίευμα αφορούσε στην απόφαση της Σχολικής Επιτροπής Σχολείων
Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δήμου Πατρέων για την οικονομική ενίσχυση του
Λαϊκού Φροντιστηρίου του Δήμου με την έγκριση διάθεσης δαπάνης ύψους 800,00€,
πλέον ΦΠΑ, για την προμήθεια ειδών καθαρισμού και ειδών απολύμανσης, για την
κάλυψη των αναγκών του. Σε αυτό γινόταν αναφορά στο γεγονός ότι η εν λόγω
απόφαση της Σχολικής Επιτροπής, ελήφθη κατά πλειοψηφία, καθώς διατυπώθηκαν
ενστάσεις εκ μέρους συγκεκριμένου μέλους της διοίκησης της σχολικής επιτροπής,
όχι μόνο για το δικαιολογημένο ή μη της συγκεκριμένης οικονομικής ενίσχυσης, αλλά
για την εν γένει αναγκαιότητα και νομιμότητα της λειτουργίας του Λαϊκού
Φροντιστηρίου στο Δήμο.
4. Η λειτουργία του Λαϊκού Φροντιστηρίου εντάσσεται στο γενικότερο
πλαίσιο πρωτοβουλιών του Δήμου για κοινωνική δράση και αλληλεγγύη. Το γεγονός
δε ότι το Λαϊκό Φροντιστήριο λειτουργεί ανελλιπώς όλα αυτά τα χρόνια, με αυξημένη
2
συμμετοχή παιδιών ανά έτος, καταδεικνύει, μεταξύ άλλων, τη σημασία που
αποδίδουν σε αυτό οι δημότες, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ενημέρωσή
τους για οποιοδήποτε θέμα αφορά στην απρόσκοπτη και αδιάλειπτη λειτουργία του.
Για όλους τους ανωτέρω λόγους κρίθηκε απολύτως απαραίτητο από τη δημοτική
αρχή να ενημερωθούν οι δημότες για την επίμαχη συνεδρίαση της πρωτοβάθμιας
σχολικής επιτροπής και τις ενστάσεις, που υποβλήθηκαν σε αυτήν από συγκεκριμένο
τακτικό μέλος της, το οποίο εκπροσωπεί συγκεκριμένη πολιτική παράταξη εντός της
σχολικής επιτροπής.
5. Σε ό,τι αφορά τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα του καταγγέλλοντος,
τα οποία δημοσιοποιήθηκαν για τους ανωτέρω δημοσιογραφικούς σκοπούς,
επισημαίνεται ότι τα συγκεκριμένα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα συνιστούν
δεδομένα ευθέως συνδεόμενα με την ιδιότητα του καταγγέλλοντος ως μέλους του
Δ.Σ. του συγκεκριμένου νομικού προσώπου και επομένως τυγχάνουν δημόσια για
σκοπούς διαφάνειας της δημόσιας διοίκησης. Η επίμαχη τοποθέτηση του
καταγγέλλοντος, η οποία και αποτέλεσε αντικείμενο του δημοσιεύματος, έγινε στο
πλαίσιο της δημόσιας συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της σχολικής
επιτροπής, στην οποία συμμετείχε ο καταγγέλλων, η δε τοποθέτησή του έγινε υπό
την ιδιότητά του ως μέλους αυτής. Η ανωτέρω επώνυμη τοποθέτηση του
καταγγέλλοντος συμπεριελήφθη αυτούσια στα πρακτικά που τηρήθηκαν για τη
συνεδρίαση και τα οποία είναι επίσης δημόσια, αλλά και στην απόφαση που εξεδόθη
και η οποία αναρτήθηκε στο Πρόγραμμα ΔΙΑΥΓΕΙΑ, (ΑΔΑ:… ) για σκοπούς διαφάνειας.
Ακόμη και το δεδομένο των πολιτικών πεποιθήσεων του καταγγέλλοντος είναι επίσης
συνυφασμένο με τη συγκεκριμένη ιδιότητά του ως μέλους του ΔΣ του νομικού
προσώπου, αφού στη θέση αυτή, υποδεικνύεται από δημοτική παράταξη, την οποία
εκπροσωπεί εντός της Σχολικής Επιτροπής, σύμφωνα με τη νομοθεσία που διέπει τις
σχολικές επιτροπές. Τέλος και πέραν όλων των ανωτέρω, επρόκειτο για δεδομένα
(και ειδικώς το δεδομένο των πολιτικών του πεποιθήσεων), που προδήλως είχαν
δημοσιοποιηθεί από το ίδιο το υποκείμενο των δεδομένων.
6. Περαιτέρω ο καταγγελλόμενος Δήμος επισυνάπτει με την ως άνω απάντησή
του και τις αναρτήσεις του καταγγέλλοντος στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα στην
προσωπική σελίδα του στο facebook, η οποία είναι ελευθέρως προσβάσιμη στο κοινό
ως δημόσια και στο οποίο έχει αναρτήσει τις πολιτικές του πεποιθήσεις, ως
3
υποστηρικτής [της παράταξης] Χ, την υποψηφιότητά του με τη Συνδικαλιστική
παράταξη των εκπαιδευτικών που υποστηρίζεται από [την παράταξη] Χ, τη δημόσια
αρθρογραφία του που στηρίζει τις πολιτικές θέσεις [της παράταξης] Χ, την
υποψηφιότητά του ως Σύμβουλος Κοινότητας Ανατολικού Τομέα Δήμου Πατρέων με
την Δημοτική παράταξη «Ψ» που υποστηρίζεται από [την παράταξη] Χ. Με δεδομένο
ότι οι ανωτέρω αναρτήσεις του καταγγέλλοντος στο προφίλ του στο facebook είναι
δημόσιες και ελεύθερα προσβάσιμες σε όλους (ενώ θα μπορούσε να έχει επιλεγεί η
ιδιωτικότητα αυτών), τεκμαίρεται η επιθυμία του χρήστη για δημοσιοποίηση των
δεδομένων του και επομένως όλες οι πληροφορίες, οι οποίες αναρτώνται από το ίδιο
το υποκείμενο των δεδομένων σε δημόσια πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν συνιστούν
προσωπικό δεδομένο και δεν εμπίπτουν στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου για
τα προσωπικά δεδομένα.
7. Επιπροσθέτως και αναφορικά με τον τρόπο σύνθεσης και λειτουργίας της
Σχολικής Επιτροπής Σχολείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δήμου Πατρέων, αυτή
αποτελεί νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου
240 ν. 3463/2006, και για τον ορισμό των μελών διοίκησής της, λαμβάνονται υπόψη
οι διατάξεις της ΥΑ 63967/2019 (ΦΕΚ Β 3537/20.9.2019), με την οποία τροποποιείται
το άρθρο 1 της ΥΑ 8440/2011 (ΦΕΚ Β’ 318), σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 1
του αρ. 6 του ν. 4623/2019. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις της ΥΑ 63967/2019
(ΦΕΚ Β 3537/20.9.2019): «….α. Η παράγραφος 1 του άρθρου 1 αντικαθίσταται, ως
εξής: «1. α. Οι σχολικές επιτροπές είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που
διοικούνται από διοικητικό συμβούλιο, στο οποίο μετέχουν έως δεκαπέντε (15) μέλη,
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 103 παρ. 2 του ν. 3852/2010 και του άρθρου
240 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων. Μεταξύ των μελών, τακτικών και
αναπληρωματικών, ορίζονται υποχρεωτικά: δύο (2) διευθυντές/διευθύντριες, εκ των
πέντε αρχαιοτέρων, των σχολικών μονάδων, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας
εκπαίδευσης, αντίστοιχα, μία/ένας (1) εκ των αρχαιοτέρων νηπιαγωγών για την
σχολική επιτροπή της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, μία/ένας (1) εκπρόσωπος της
αντίστοιχης ένωσης γονέων, και στην περίπτωση που δεν υπάρχει ένωση γονέων,
ένας (1) εκπρόσωπος των υφιστάμενων συλλόγων γονέων, κατά προτεραιότητα
μεγέθους σε μαθητικό δυναμικό σχολικής μονάδας, μία/ένας (1) εκπρόσωπος των
μαθητικών κοινοτήτων για τα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κατά
4
προτεραιότητα μεγέθους σε μαθητικό δυναμικό σχολικής μονάδας. Τα υπόλοιπα
μέλη ορίζονται με την αναλογία που προβλέπουν οι διατάξεις της παραγράφου 1 του
άρθρου 6 του ν. 4623/2019 (Α' 134). Κατά τις συνεδριάσεις των σχολικών επιτροπών,
όταν συζητούνται θέματα τα οποία αφορούν συγκεκριμένη σχολική μονάδα, καλείται
ο οικείος διευθυντής σχολικής μονάδας, ο οποίος συμμετέχει με δικαίωμα ψήφου».
Σύμφωνα εξάλλου με τις διατάξεις της παρ. 1 του αρ. 6 του ν. 4623/2019 αναφέρεται:
«Όπου στις διατάξεις νόμων, προεδρικών διαταγμάτων και λοιπών κανονιστικών
πράξεων, προβλέπεται ο ορισμός μελών στη διοίκηση των νομικών προσώπων των
δήμων και των περιφερειών, καθώς και των συνδέσμων τους, κατά συγκεκριμένη
αναλογία, τα τρία πέμπτα (3/5) των μελών, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου
του διοικητικού συμβουλίου, με τους αναπληρωτές τους, υποδεικνύονται από τον
δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και τα δύο πέμπτα (2/5) από τις λοιπές
παρατάξεις.»
Ενόψει των ανωτέρω ο καταγγελλόμενος αναφέρει ότι τα θέματα σύνθεσης
του Διοικητικού Συμβουλίου μιας σχολικής επιτροπής, ως προς τις ιδιότητες των
μελών, ρυθμίζονται από την υπουργική απόφαση 63967/2019 (ΦΕΚ Β
3537/20.9.2019) που τροποποιεί την ΥΑ 8440/2011 (ΦΕΚ Β' 318), καθώς και από τις
προβλέψεις του άρθρου 6 του Ν. 4623/2019, και άρα ότι καθίσταται σαφές ότι τόσο
οι ιδιότητες των μελών του Δ.Σ. της Σχολικής Επιτροπής (ως διευθυντών σχολείων,
νηπιαγωγών κ.λ.π.), όσο και το γεγονός ότι εντός της επιτροπής, εκπροσωπούν
πολιτικές παρατάξεις του Δήμου, ως μέλη υποδεικνυόμενα από αυτές, συνιστούν
στοιχεία του ορισμού τους, ως τακτικά και αναπληρωματικά μέλη του Νομικού
Προσώπου του Δήμου. Επιπλέον τα στοιχεία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
ενός Ν.Π.Δ.Δ., είναι δημόσια και αναρτητέα, προς το σκοπό διαφάνειας της δημόσιας
διοίκησης. Για τον ίδιο λόγο είναι δημόσιες, τόσο οι συνεδριάσεις της Σχολικής
Επιτροπής, οι οποίες πραγματοποιούνται σε δημοτικό κτήριο ελευθέρως
προσβάσιμο στο κοινό, ενώ οι αποφάσεις που αυτή λαμβάνει, υποχρεωτικώς
αναρτώνται στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ, σε συμμόρφωση με έννομη υποχρέωση του νομικού
προσώπου.
8. Ειδικώς σε ό,τι αφορά τον καταγγέλλοντα, αυτός ορίσθηκε ως τακτικό
μέλος στο Δ.Σ. της πρωτοβάθμιας Σχολικής Επιτροπής, κατόπιν σχετικής υποδείξεως
της δημοτικής παράταξης «Ψ», η οποία πρόσκειται πολιτικά [στην παράταξη] Χ.
5
Επομένως τα στοιχεία του καταγγέλλοντος, ως και το γεγονός ότι εκπροσωπεί
συγκεκριμένη πολιτική παράταξη εντός της Σχολικής Επιτροπής, αποτελούσαν
στοιχεία του ορισμού του ως τακτικού μέλους του νομικού προσώπου δημοσίου
δικαίου και επιπλέον ο ίδιος ο καταγγέλλων σε πληθώρα δημοσιευμάτων στον τύπο
αλλά και δημοσίων τοποθετήσεών του έχει συνταχθεί πολιτικά με το συγκεκριμένο
χώρο, δημοσιοποιώντας προδήλως την πολιτική του ταυτότητα στον δημόσιο λόγο.
Ως εκ τούτου δεν παραβιάσθηκε κανένα δικαίωμα στην προστασία του ιδιωτικού
βίου και των προσωπικών δεδομένων του καταγγέλλοντος, γιατί τα δεδομένα που
δημοσιοποιήθηκαν αφορούσαν στην ιδιότητά του ως μέλους της Σχολικής Επιτροπής
(όνομα, επώνυμο, επάγγελμα) και ως τέτοια δημοσιεύθηκαν. Επιπλέον οι πολιτικές
του πεποιθήσεις, αφενός είχαν προδήλως δημοσιοποιηθεί από τον ίδιο και αφετέρου
η συμμετοχή του στην Σχολική Επιτροπή έγινε, ως εκπροσώπου συγκεκριμένης
παρατάξεως και καθ΄ υπόδειξη αυτής, συμφώνως προς το νομοθετικό πλαίσιο που
διέπει τη σύνθεση του Δ.Σ. των επιτροπών αυτών. Επιπροσθέτως η ενημέρωση των
δημοτών για το συγκεκριμένο ζήτημα, που εντάσσεται στο πλαίσιο της δημόσιας
σφαίρας και της διαφάνειας κατά την άσκηση της διοικητικής δράσης, καθιστούσαν
απαραίτητη και ανάλογη του επιδιωκόμενου σκοπού την επεξεργασία των
συγκεκριμένων δεδομένων του καταγγέλλοντος για δημοσιογραφικούς σκοπούς και
σκοπούς ενημέρωσης των δημοτών, σκοποί που δε θα μπορούσαν να επιτευχθούν
διαφορετικά, παρά μόνο με την γνωστοποίηση των στοιχείων του καταγγέλλοντος
και της επίμαχης τοποθετήσεώς του, στο πλαίσιο της δημόσιας συνεδρίασης του
Νομικού Προσώπου. Κατόπιν όλων των ανωτέρω, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του
καταγγελλόμενου, καθίσταται σαφές ότι ο Δήμος, ως υπεύθυνος επεξεργασίας είχε
δικαίωμα να προβεί στην επίμαχη επεξεργασία («διάδοση») των δεδομένων
προσωπικού χαρακτήρα του καταγγέλλοντος για σκοπούς ενημέρωσης των δημοτών
και η επίμαχη επεξεργασία ήταν απολύτως αναγκαία και ανάλογη του
επιδιωκόμενου σκοπού.
9. Τέλος, ο καταγγελλόμενος Δήμος επισημαίνει ότι το δικαίωμα στην
πληροφόρηση των δημοτών για ένα τόσο μείζον ζήτημα υπερείχε εν προκειμένω του
δικαιώματος στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του
καταγγέλλοντος, ιδίως από τη στιγμή που τα δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν, ήταν
ήδη δημόσια, ως εκ της ιδιότητας του καταγγέλλοντος ως μέλους του Δ.Σ.,
6
συνδέονταν με τη δημόσια τοποθέτησή του στο πλαίσιο συνεδρίασης του νομικού
προσώπου και επιπλέον ήταν δεδομένα προδήλως δημοσιοποιημένα από τον ίδιο.
Σε συνέχεια των ανωτέρω, η Αρχή κάλεσε με τις υπ’ αριθμ. πρωτ.
Γ/ΕΞ/2667/03-10-2024 και Γ/ΕΞ/2668/03-10-2024 κλήσεις της τον Α και τον Δήμο
Πατρέων αντίστοιχα, σε ακρόαση, προκειμένου να εκθέσουν τις απόψεις τους για την
υπόθεση, στο Τμήμα της Αρχής, στις 09 Οκτωβρίου 2024, ημερομηνία κατά την οποία
η υπόθεση αναβλήθηκε για τις 30-10-2024, οπότε και εστάλη προς τον
καταγγέλλοντα η υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΞ/2734/09-10-2024 κλήση. Κατά τη συνεδρίαση
της 30-10-2024 του Τμήματος της Αρχής παρέστησαν μέσω τηλεδιάσκεψης η
δικηγόρος του Δήμου Πατρέων Κωνσταντίνα Παπαδοπούλου, με ΑΜΔΣ …, ενώ ο Α
δεν παρέστη. Κατά την ακρόαση ο Δήμος Πατρέων ανέπτυξε τις απόψεις του και στη
συνέχεια, έλαβε προθεσμία και κατέθεσε εμπρόθεσμα το υπ’ αριθ. πρωτ.
Γ/ΕΙΣ/9059/22-11-2024 υπόμνημα, ο δε καταγγελλόμενος δεν κατέθεσε υπόμνημα.
Ειδικότερα, ο καταγγελλόμενος Δήμος με το ως άνω υπόμνημά του
επαναλαμβάνει όσα είχε ισχυριστεί στο υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4336/09-06-2023
έγγραφο παροχής απόψεων, συμπληρώνει δε ότι το δικαιολογημένο ενδιαφέρον του
πατραϊκού λαού που ενημερώνεται μέσω της ιστοσελίδας του Δήμου αποτελεί το
έρεισμα της επίμαχης ανάρτησης, η οποία κατόπιν υπόδειξης του υπευθύνου
επεξεργασίας του Δήμου έχει αφαιρεθεί από την ιστοσελίδα, στην οποία είχε αρχικά
δημοσιευτεί.
Η Αρχή, μετά από εξέταση όλων των στοιχείων του φακέλου και των
διαμειφθέντων στην από 30-10-2024 συνεδρίαση, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις
διευκρινίσεις από τη βοηθό εισηγητή, η οποία παρέστη χωρίς δικαίωμα ψήφου μετά
από διεξοδική συζήτηση
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
1. Επειδή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 51 και 55 του Γενικού Κανονισμού
Προστασίας Δεδομένων (EE) 2016/679 (εφεξής, ΓΚΠΔ) και του άρθρου 9 του ν.
4624/2019 (ΦΕΚ Α ́ 137), η Αρχή έχει αρμοδιότητα να εποπτεύει την εφαρμογή των
διατάξεων του ΓΚΠΔ, του νόμου αυτού και άλλων ρυθμίσεων που αφορούν την
προστασία του ατόμου από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Ειδικότερα,
7
από τις διατάξεις των άρθρων 57 παρ. 1 στοιχ. στ΄ του ΓΚΠΔ και 13 παρ. 1 στοιχ. ζ΄
του νόμου 4624/2019 προκύπτει ότι η Αρχή έχει αρμοδιότητα να επιληφθεί της εν
λόγω καταγγελίας, καθόσον αυτή αφορά σε δημοσιοποίηση των προσωπικών
δεδομένων του καταγγέλλοντα, ήτοι πράξη επεξεργασίας που λαμβάνει χώρα με
αυτοματοποιημένα μέσα και ιδρύεται αρμοδιότητα της Αρχής (άρθρα 2 παρ. 1 ΓΚΠΔ
και 2 Ν. 4624/2019).
2. Επειδή ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 4 στοιχ. 1 του ΓΚΠΔ «δεδομένα
προσωπικού χαρακτήρα είναι κάθε πληροφορία που αφορά ταυτοποιημένο ή
ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο («υποκείμενο των δεδομένων»)· το ταυτοποιήσιμο
φυσικό πρόσωπο είναι εκείνο του οποίου η ταυτότητα μπορεί να εξακριβωθεί, άμεσα
ή έμμεσα, ιδίως μέσω αναφοράς σε αναγνωριστικό στοιχείο ταυτότητας, όπως όνομα,
σε αριθμό ταυτότητας, σε δεδομένα θέσης, σε επιγραμμικό αναγνωριστικό
ταυτότητας ή σε έναν ή περισσότερους παράγοντες που προσιδιάζουν στη σωματική,
φυσιολογική, γενετική, ψυχολογική, οικονομική, πολιτιστική ή κοινωνική ταυτότητα
του εν λόγω φυσικού προσώπου».
3. Επειδή περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 4 στοιχ. 2 του ΓΚΠΔ επεξεργασία
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα είναι «κάθε πράξη ή σειρά πράξεων που
πραγματοποιείται με ή χωρίς τη χρήση αυτοματοποιημένων μέσων, σε δεδομένα
προσωπικού χαρακτήρα ή σε σύνολα δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως η
συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διάρθρωση, η αποθήκευση, η προσαρμογή ή
η μεταβολή, η ανάκτηση, η αναζήτηση πληροφοριών, η χρήση, η κοινολόγηση με
διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλη μορφή διάθεσης, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, ο
περιορισμός, η διαγραφή ή η καταστροφή».
4. Επειδή σύμφωνα με το άρθρο 4 περ. 7 ΓΚΠΔ υπεύθυνος επεξεργασίας είναι «το
φυσικό ή νομικό πρόσωπο, η δημόσια αρχή, η υπηρεσία ή άλλος φορέας που, μόνα ή
από κοινού με άλλα, καθορίζουν τους σκοπούς και τον τρόπο της επεξεργασίας
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· όταν οι σκοποί και ο τρόπος της επεξεργασίας
αυτής καθορίζονται από το δίκαιο της Ένωσης ή το δίκαιο κράτους μέλους, ο
υπεύθυνος επεξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια για τον διορισμό του μπορούν να
προβλέπονται από το δίκαιο της Ένωσης ή το δίκαιο κράτους μέλους».
5. Επειδή κατά την Αιτιολογική Σκέψη 4 του ΓΚΠΔ «Η επεξεργασία των δεδομένων
προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να προορίζεται να εξυπηρετεί τον άνθρωπο. Το
8
δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι απόλυτο
δικαίωμα· πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με τη λειτουργία του στην κοινωνία και να
σταθμίζεται με άλλα θεμελιώδη δικαιώματα, σύμφωνα με την αρχή της
αναλογικότητας. Ο παρών κανονισμός σέβεται όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα και
τηρεί τις ελευθερίες και αρχές που αναγνωρίζονται στον Χάρτη όπως κατοχυρώνονται
στις Συνθήκες, ιδίως τον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, της κατοικίας
και των επικοινωνιών, την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, την
ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, την ελευθερία έκφρασης και
πληροφόρησης, την επιχειρηματική ελευθερία, το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής
και αμερόληπτου δικαστηρίου και την πολιτιστική, θρησκευτική και γλωσσική
πολυμορφία».
6. Επειδή στην Αιτιολογική Σκέψη 153 ΓΚΠΔ «Το δίκαιο των κρατών μελών θα πρέπει
να συμφιλιώνει τους κανόνες που διέπουν την ελευθερία της έκφρασης και της
πληροφόρησης, περιλαμβανομένης της δημοσιογραφικής, πανεπιστημιακής,
καλλιτεχνικής ή και λογοτεχνικής έκφρασης, με το δικαίωμα προστασίας των
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Η
επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μόνο για δημοσιογραφικούς
σκοπούς ή για σκοπούς πανεπιστημιακής, καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής έκφρασης θα
πρέπει να υπόκειται σε παρεκκλίσεις ή εξαιρέσεις από ορισμένες διατάξεις του
παρόντος κανονισμού, εφόσον είναι αναγκαίο για να συμβιβασθεί το δικαίωμα στην
προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με το δικαίωμα στην ελευθερία
της έκφρασης και πληροφόρησης, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Χάρτη.
Αυτό θα πρέπει να ισχύει ειδικότερα όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων
προσωπικού χαρακτήρα στον οπτικοακουστικό τομέα και στα αρχεία ειδήσεων και
στις βιβλιοθήκες τύπου. Επομένως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν
νομοθετικά μέτρα που να προβλέπουν τις αναγκαίες εξαιρέσεις και παρεκκλίσεις για
την εξισορρόπηση των εν λόγω θεμελιωδών δικαιωμάτων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει
να θεσπίσουν τέτοιες εξαιρέσεις και παρεκκλίσεις σχετικά με τις γενικές αρχές, τα
δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων, του υπευθύνου επεξεργασίας και του
εκτελούντος την επεξεργασία, τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε
τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς, τις ανεξάρτητες εποπτικές αρχές, τη
συνεργασία και τη συνεκτικότητα και ειδικές περιπτώσεις επεξεργασίας δεδομένων.
9
Όταν οι εν λόγω απαλλαγές ή παρεκκλίσεις διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο
άλλο, θα πρέπει να εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους μέλους στο οποίο υπόκειται
ο υπεύθυνος επεξεργασίας. Για να ληφθεί υπόψη η σημασία του δικαιώματος της
ελευθερίας της έκφρασης σε κάθε δημοκρατική κοινωνία, είναι απαραίτητο να
ερμηνεύονται διασταλτικά οι έννοιες που σχετίζονται με την εν λόγω ελευθερία,
όπως η δημοσιογραφία.
7. Επειδή σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 1 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ
«1. Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό
περιλαμβάνει την ελευθερία γνώμης και την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης
πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς την ανάμιξη δημοσίων αρχών και αδιακρίτως συνόρων».
8. Επειδή κατά το άρθρο 85 ΓΚΠΔ «1. Τα κράτη μέλη διά νόμου συμβιβάζουν το
δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δυνάμει του
παρόντος κανονισμού με το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και
πληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας για δημοσιογραφικούς
σκοπούς και για σκοπούς πανεπιστημιακής, καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής έκφρασης.
2. Για την επεξεργασία που διενεργείται για δημοσιογραφικούς σκοπούς ή για
σκοπούς ακαδημαϊκής, καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής έκφρασης, τα κράτη μέλη
προβλέπουν εξαιρέσεις ή παρεκκλίσεις από το κεφάλαιο ΙΙ (αρχές), το κεφάλαιο ΙΙΙ
(δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων), το κεφάλαιο IV (υπεύθυνος
επεξεργασίας και εκτελών την επεξεργασία), το κεφάλαιο V (διαβίβαση δεδομένων
προσωπικού χαρακτήρα προς τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς), το κεφάλαιο VI
(ανεξάρτητες εποπτικές αρχές), το κεφάλαιο VII (συνεργασία και συνεκτικότητα) και
το κεφάλαιο ΙΧ (ειδικές περιπτώσεις επεξεργασίας δεδομένων), εφόσον αυτές είναι
αναγκαίες για να συμβιβαστεί το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων
προσωπικού χαρακτήρα με την ελευθερία της έκφρασης και πληροφόρησης.
3. Κάθε κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή τις διατάξεις που θεσπίζει στο δίκαιό
του δυνάμει της παραγράφου 2 και, χωρίς καθυστέρηση, κάθε επακόλουθο
τροποποιητικό νόμο ή τροποποίησή τους».
9. Επειδή ο Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία
Δεδομένων, ο οποίος κατήργησε την Οδηγία 95/56 ΕΚ, προβλέπει την ειδική
περίπτωση επεξεργασίας δεδομένων κατά την άσκηση του δικαιώματος στην
ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης (άρθρο 85 ΓΚΠΔ, σκέψη 153 του προοιμίου
10
του με παραπομπή στο άρθρο 11 του Χάρτη), και με «ρήτρα ανοίγματος» δίνει την
ευχέρεια στα κράτη-μέλη να εισάγουν τις κατάλληλες ρυθμίσεις, ώστε να
συμβιβάζονται το δικαίωμα στην προστασία προσωπικών δεδομένων και το
δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένης της
επεξεργασίας για δημοσιογραφικούς σκοπούς και για σκοπούς ακαδημαϊκής,
καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής έκφρασης. Προς εφαρμογή της ως άνω διάταξης ο
εθνικός νομοθέτης εισήγαγε σχετική ρύθμιση με το άρθρο 28 του ν. 4624/2019.
10. Επειδή σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1. Ν. 4624/2019 «στον βαθμό που είναι
αναγκαίο να συμβιβαστεί το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού
χαρακτήρα με το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και πληροφόρησης,
συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας για δημοσιογραφικούς σκοπούς και για
σκοπούς ακαδημαϊκής, καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής έκφρασης, η επεξεργασία
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται όταν: α) το υποκείμενο των
δεδομένων έχει παράσχει τη ρητή συγκατάθεσή του, β) αφορά δεδομένα
προσωπικού χαρακτήρα που έχουν προδήλως δημοσιοποιηθεί από το ίδιο το
υποκείμενο, γ) υπερέχει το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα
της πληροφόρησης έναντι του δικαιώματος προστασίας των δεδομένων προσωπικού
χαρακτήρα του υποκειμένου, ιδίως για θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος ή όταν
αφορά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δημοσίων προσώπων και δ) όταν
περιορίζεται στο αναγκαίο μέτρο για την εξασφάλιση της ελευθερίας της έκφρασης
και του δικαιώματος ενημέρωσης, ιδίως όταν αφορά ειδικών κατηγοριών δεδομένα
Προσωπικού Χαρακτήρα, καθώς και ποινικές διώξεις, καταδίκες και τα σχετικά με
αυτές μέτρα ασφαλείας, λαμβάνοντας υπόψη το δικαίωμα του υποκειμένου στην
ιδιωτική και οικογενειακή του ζωή.
2. Στον βαθμό που είναι αναγκαίο να συμβιβαστεί το δικαίωμα στην προστασία των
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης
και πληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας για δημοσιογραφικούς
σκοπούς, και για σκοπούς ακαδημαϊκής, καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής έκφρασης δεν
εφαρμόζεται: α) το Κεφάλαιο ΙΙ του ΓΚΠΔ «Αρχές», εκτός από το άρθρο 5, β) το
Κεφάλαιο ΙΙΙ του ΓΚΠΔ «Δικαιώματα του Υποκειμένου», γ) το Κεφάλαιο ΙV του ΓΚΠΔ
«Υπεύθυνος επεξεργασίας και εκτελών την επεξεργασία», εκτός από τα άρθρα 28, 29
και 32, δ) το Κεφάλαιο V του ΓΚΠΔ «Διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
11
προς τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς», ε) το Κεφάλαιο VII του ΓΚΠΔ «Συνεργασία
και συνεκτικότητα και στ) το Κεφάλαιο IX του ΓΚΠΔ «Διατάξεις που αφορούν ειδικές
περιπτώσεις επεξεργασίας».
11. Επειδή περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 5Α του Συντάγματος «1. Καθένας έχει
δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό
είναι δυνατόν να επιβληθούν με νόμο μόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και
δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέμησης του εγκλήματος ή
προστασίας δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων. 2. Καθένας έχει δικαίωμα
συμμετοχής στην Κοινωνία της Πληροφορίας. Η διευκόλυνση της πρόσβασης στις
πληροφορίες που διακινούνται ηλεκτρονικά, καθώς και της παραγωγής, ανταλλαγής
και διάδοσής τους αποτελεί υποχρέωση του Κράτους, τηρουμένων πάντοτε των
εγγυήσεων των άρθρων 9, 9Α και 19 Συντάγματος».
12. Επειδή από τα άρθρα 5 παρ. 1, 9 παρ. 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 2 παρ. 1 του
Συντάγματος, που ανάγει σε πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας το σεβασμό και
την προστασία της αξίας του ανθρώπου, απορρέει, ως ιδιαίτερη εκδήλωση του
δικαιώματος της προσωπικότητας, το δικαίωμα πληροφοριακής αυτοδιάθεσης,
δικαίωμα που είναι ρητά πλέον συνταγματικά κατοχυρωμένο στο άρθρο 9Α. Από το
Σύνταγμα απορρέει επίσης το δικαίωμα του τύπου να ενημερώνει το κοινό και η
αντίστοιχη αξίωση των πολιτών στην πληροφόρηση, κατά το άρθρο 14 παρ. 1 Σ.
(ελευθερία της έκφρασης, δικαίωμα του πληροφορείν) και κατά το, συνταγματικά
πλέον στο άρθρο 5Α κατοχυρωμένο, δικαίωμα της πληροφόρησης (δικαίωμα του
πληροφορείσθαι), αναγκαίο για την ενεργοποίηση του δικαιώματος συμμετοχής
καθενός στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας που κατοχυρώνεται
στο άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος.
Από το Σύνταγμα δεν προκύπτει in abstracto επικράτηση του ενός δικαιώματος στο
άλλο. Πρέπει, δηλαδή, να γίνεται μία in concreto οριοθέτηση των πεδίων εφαρμογής
των συγκρουόμενων δικαιωμάτων, σύμφωνα με τις αρχές της στάθμισης των
αντιτιθέμενων συμφερόντων και της πρακτικής αρμονίας και αναλογικής
εξισορρόπησης, με εφαρμογή και της αρχής της αναλογικότητας που κατοχυρώνεται
και συνταγματικά στο άρθρ. 25 παρ. 1, με τέτοιον τρόπο ώστε τα προστατευόμενα
αγαθά (ελευθερία της πληροφόρησης και δικαίωμα των πολιτών στην πληροφόρηση
– άρθρα 14 παρ. 1 και 5Α Σ. – και δικαίωμα στην προσωπικότητα και στην προστασία
12
του ιδιωτικού βίου και το δικαίωμα του πληροφοριακού αυτοκαθορισμού) να
διατηρήσουν την κανονιστική τους εμβέλεια. Η κρίση αν συγκεκριμένη επεξεργασία
διενεργήθηκε νόμιμα ή, αντίθετα, αν παραβιάστηκε κατ’ αυτή το δικαίωμα της
πληροφοριακής αυτοδιάθεσης των θιγόμενων προσώπων και της ιδιωτικής ζωής,
πρέπει να βασίζεται σε εκτίμηση του ζητήματος αφενός κατά πόσο η επεξεργασία
αυτή εξυπηρέτησε το συμφέρον της πληροφόρησης της κοινής γνώμης και αν το
συμφέρον αυτό υπερτερεί στη συγκεκριμένη περίπτωση του δικαιώματος της
ιδιωτικής ζωής, και αφετέρου κατά πόσο η εξεταζόμενη προσβολή ήταν στο πλαίσιο
της αρχής της αναλογικότητας αναγκαία για την άσκηση του δικαιώματος
πληροφόρησης.2
13. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 1 της Υπουργικής Απόφασης οικ//2011 (ΥΑ οικ.
40055 ΦΕΚ Β 2147 2011: Ανάπτυξη, ενοποίηση & Πιστοποίηση δημοτικών
διαδικτυακών τόπων) σε σχέση με τους επίσημους διαδικτυακούς τόπους των Δήμων
ισχύει ότι «1. Κάθε Δήμος διαθέτει επίσημο διαδικτυακό τόπο, μέσω του οποίου
παρέχονται πληροφορίες και υπηρεσίες στον πολίτη και τις επιχειρήσεις. Για το σκοπό
αυτό: α) συντάσσεται ενημερωτικό περιεχόμενο, που προάγει τη διαφάνεια της
διοικητικής δράσης και ενημερώνει τον πολίτη για το έργο, τις δραστηριότητες και
πρωτοβουλίες του Δήμου, τις κοινωνικές παροχές, τις παρεχόμενες υπηρεσίες κλπ.
και β) σχεδιάζονται και αναπτύσσονται κατάλληλες εφαρμογές λογισμικού, που
επιτρέπουν ιδίως την επικοινωνία με τις υπηρεσίες του Δήμου, την υποβολή
αναφορών, δηλώσεων και αιτήσεων από τα συναλλασσόμενα με το Δήμο φυσικά ή
νομικά πρόσωπα, τη συμμετοχή σε διαβουλεύσεις και διαγωνισμούς καθώς και την
παροχή ολοκληρωμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών που μειώνουν το διοικητικό βάρος
των συναλλαγών και προάγουν την οικονομική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα.
2. Ο Δήμος είναι υπεύθυνος για την ακρίβεια, την ορθότητα, την καταλληλότητα, την
πληρότητα, την αυθεντικότητα και την επικαιροποίηση των πληροφοριακών
δεδομένων που δημοσιεύονται μέσω του διαδικτυακού του τόπου. Παράλληλα
λαμβάνει κάθε αναγκαίο τεχνικό και διοικητικό μέτρο για την αποτροπή μη
εξουσιοδοτημένης πρόσβασης και αλλοίωσης, τόσο του περιεχομένου, όσο και των
ηλεκτρονικών φορμών επικοινωνίας και πρόσβασης στις παρεχόμενες από τον
2
Πρβλ. και την υπ’ αριθμ. 25/2021 απόφαση της Αρχής.
13
διαδικτυακό του τόπο υπηρεσίες, όπως και για την προστασία των δεδομένων
προσωπικού χαρακτήρα, που τυχόν συγκεντρώνει, αποθηκεύει και επεξεργάζεται
μέσω του διαδικτυακού του τόπου (…).» Περαιτέρω δε στο άρθρο 2 της ως άνω
Υπουργικής Απόφασης σχετικά με τη δομή και το περιεχόμενο διαδικτυακού τόπου,
ορίζεται ότι «1. Το πληροφοριακό περιεχόμενο του διαδικτυακού τόπου επιλέγεται
με κριτήριο τη διαφάνεια της διοικητικής δράσης του φορέα και την ενημέρωση του
δημότη για τα προγράμματα, τις δραστηριότητες, τις πρωτοβουλίες, τα έργα, τις
συνεργασίες και λοιπές δράσεις αναπτυξιακού, κοινωνικού, πολιτισμικού ή
εκπαιδευτικού χαρακτήρα. Παράλληλα παρέχει έγκυρη ενημέρωση για τις
αρμοδιότητες του Δήμου, τις παρεχόμενες από αυτόν υπηρεσίες προς τον πολίτη και
τις επιχειρήσεις, τους δικαιούχους των διοικητικών παροχών, τους όρους και
προϋποθέσεις της παροχής των υπηρεσιών, καθώς και το θεσμικό πλαίσιο, βάσει του
οποίου ασκούνται οι αναφερόμενες αρμοδιότητες», ενώ σύμφωνα με το άρθρο 5
παρ. 2 περ. β΄ ισχύει ότι «(…) Ο Υπεύθυνος Περιεχομένου, ο οποίος παραλαμβάνει
από τον Ιδιοκτήτη το προς δημοσίευση περιεχόμενο, το ελέγχει ως προς τη
συμβατότητα του με τις Γενικές αρχές δημοσίευσης περιεχομένου του άρθρου 1 της
παρούσας, τα γενικά εκδοτικά πρότυπα του διαδικτυακού χώρου, που ο ίδιος έχει
καθορίσει, καθώς και τους ειδικότερους στόχους και πολιτικές δημοσιότητας,
ενημέρωσης, πληροφόρησης και παροχής ηλεκτρονικών υπηρεσιών του φορέα και το
παραδίδει προς δημοσίευση στον Τεχνικό Υπεύθυνο, μαζί με τις σχετικές οδηγίες για
τη θέση, την εμφάνιση και τη λειτουργικότητα του στον διαδικτυακό τόπο. Επίσης
είναι υπεύθυνος για την απόκτηση όλων των απαραίτητων δικαιωμάτων διανοητικής
(πνευματικής) και βιομηχανικής ιδιοκτησίας καθώς και για τη διασφάλιση της
τήρησης των ορισμών του νόμου για την προστασία των δεδομένων προσωπικού
χαρακτήρα επί του περιεχομένου και των δεδομένων που αποθηκεύονται και
διατίθενται από το Διαδικτυακό τόπο του Δήμου».
Στο δε Παράρτημα Β της εν λόγω Υπουργικής Απόφασης ως αρμοδιότητες του Δήμου
αναφέρονται μεταξύ άλλων και η κοινωνική προστασία και αλληλεγγύη και
ειδικότερα «5.6 Η προώθηση και ανάπτυξη του εθελοντισμού και της κοινωνικής
αλληλεγγύης με τη δημιουργία τοπικών δικτύων κοινωνικής αλληλεγγύης,
εθελοντικών οργανώσεων και ομάδων εθελοντών που θα δραστηριοποιούνται για
την επίτευξη των στόχων και την υποβοήθηση του έργου της κοινωνικής προστασίας
14
και αλληλεγγύης του Δήμου και της Κοινότητας», για τις οποίες πρέπει να
ενημερώνονται οι δημότες, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα.
14. Επειδή, εν προκειμένω, από τη μελέτη όλων των στοιχείων της υπόθεσης και με
βάση τα διαλαμβανόμενα στις ανωτέρω προηγηθείσες σκέψεις η Αρχή διαπιστώνει
ότι ο Δήμος προέβη σε επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του καταγγέλλοντα
(όνομα, επώνυμο, επαγγελματική ιδιότητα, τόπος εργασίας, πολιτικές πεποιθήσεις
και περιεχόμενο τοποθέτησης), με την ανάρτηση αυτών στην επίσημη ιστοσελίδα του
Δήμου Πατρέων www.e-patras.gr, σε σχετικό άρθρο με τίτλο «…» και ημερομηνία
ανάρτησης … .
15. Επειδή ως προς τις πολιτικές πεποιθήσεις του καταγγέλλοντα και το επιχείρημα
του καταγγελλόμενου ότι αυτός είχε ούτως ή άλλως προδήλως δημοσιοποιήσει αυτές
με δημόσιες αναρτήσεις του στην προσωπική του σελίδα στο facebook,
διαπιστώνεται ότι πράγματι ο καταγγέλλων ήταν μέλος της σχολικής επιτροπής
εκπροσωπώντας συγκεκριμένη κομματική παράταξη που τον όρισε στη θέση αυτή,
και εν γνώσει του είχε επιλέξει να είναι δημόσιο το προφίλ του στο συγκεκριμένο
κοινωνικό δίκτυο, στο οποίο αναρτούσε δημόσια τις πολιτικές του θέσεις (άρθρο 28
παρ. 1 του ν. 4624/2019).
16. Επειδή επιπλέον, διαπιστώνεται ότι η επίμαχη από … ανάρτηση πληροφοριών
στην επίσημη ιστοσελίδα του καταγγελλόμενου Δήμου σχετικά με την εγκριτική
απόφαση της Σχολικής Επιτροπής για το κοινωνικό φροντιστήριο, η οποία περιείχε
και τα ανωτέρω στοιχεία του καταγγέλλοντα, έγινε με σκοπό την ενημέρωση των
δημοτών και την ενίσχυση της διαφάνειας της δημοτικής δράσης. Ωστόσο σε αυτήν
αναφερόταν μεταξύ άλλων «…», στο πλαίσιο έντονης κομματικής αντιπαράθεσης και
κριτικής, και ως εκ τούτου το υποκείμενο των δεδομένων δεν θα μπορούσε εύλογα
να αναμένει τη συγκεκριμένη ανάρτηση στην εν λόγω ιστοσελίδα με το περιεχόμενο
αυτό και μάλιστα με αναφορά στην επαγγελματική του ιδιότητα, στον τόπο εργασίας
του και στην απομόνωση αυτούσιου του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που
είχε αποστείλει με σκοπό τη διευκόλυνση της συνεδρίασης της επιτροπής, ενώ ο
σκοπός της ενημέρωσης των δημοτών θα μπορούσε να επιτευχθεί και χωρίς την
παράθεση των εν λόγω στοιχείων.
Συγχρόνως δε διαπιστώνεται ότι σε σχετική ανάρτηση της ίδιας εγκριτικής απόφασης
στον ιστότοπο ΔΙΑΥΓΕΙΑ (με ΑΔΑ:…) είχε δημοσιευθεί μόνο το ονοματεπώνυμο του
15
καταγγέλλοντα, η ιδιότητά του ως τακτικού μέλους της επιτροπής, καθώς και η
τοποθέτησή του στο πλαίσιο της διαλογικής συζήτησης που έλαβε χώρα κατά τη
συνεδρίαση της επιτροπής, την οποία είχε ήδη αποστείλει και με μήνυμα
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με σκοπό τη διευκόλυνση της συνεδρίασης της
επιτροπής, και όχι η επαγγελματική του ιδιότητα, και ο τόπος εργασίας του. Ενόψει
των ανωτέρω, κατά τη συνδυαστική ερμηνεία των περιπτώσεων γ΄ και δ΄ της πρώτης
παραγράφου του άρθρου 28 του ν. 4624/2019, η δημοσιοποίηση και των απλών, εν
προκειμένω, προσωπικών δεδομένων της επαγγελματικής ιδιότητας του
καταγγέλλοντα, του τόπου παροχής εργασίας και αυτούσιου του περιεχομένου του
μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που είχε αποστείλει στην Σχολική Επιτροπή
προς διευκόλυνση της συνεδρίασής της δεν ήταν στοιχεία αναγκαία για την επίτευξη
των σκοπών τήρησης της συγκεκριμένης ιστοσελίδας σύμφωνα με το νόμο, που είναι
η ενημέρωση των δημοτών και η ενίσχυση της διαφάνειας της διοικητικής δράσης,
και υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο, καθώς οι σκοποί αυτοί θα μπορούσαν να
επιτευχθούν με ηπιότερα μέσα. Και τούτο διότι, η αναφορά του δημοσιεύματος στο
πλαίσιο ενημέρωσης των δημοτών για το έργο κοινωνικής προστασίας και
αλληλεγγύης του Δήμου, αλλά και για λόγους διαφάνειας του δημοτικού έργου
πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε η διείσδυση στην ιδιωτική και οικογενειακή
ζωή του υποκειμένου των δεδομένων να είναι η μικρότερη δυνατή στο πλαίσιο
εναρμονισμένης εφαρμογής της προστασίας της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής
αφενός και του δικαιώματος στην πληροφόρηση αφετέρου. Στην περίπτωση αυτή, η
αρχή της ελαχιστοποίησης (άρθρο 5 παρ. 1 στοιχ. γ΄ ΓΚΠΔ, το οποίο κατά το άρθρο 28
παρ. 2 ν. 4624/2019 εφαρμόζεται εν προκειμένω) ή της φειδούς κατά την
επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων, η οποία ισχύει και στην επεξεργασία
προσωπικών δεδομένων για δημοσιογραφικούς σκοπούς για την ικανοποίηση
δικαιολογημένου ενδιαφέροντος ενημέρωσης των πολιτών, επιβάλλει τη λιγότερο
επαχθή για το υποκείμενο επεξεργασία, ακόμη κι αν δεν είναι το ίδιο αποτελεσματική
εν συγκρίσει προς μια υπερπεριεκτική επεξεργασία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η
εν λόγω δημοσίευση αποτελεί μορφή επέμβασης στα δικαιώματα που συγκροτούν
την συνταγματικώς προστατευόμενη ιδιωτική σφαίρα του προσώπου (άρθρα 9 παρ.
1 εδ. β΄ και 9Α του Συντάγματος), η οποία κρίνεται ως μη νόμιμη διότι δεν παρίσταται
αναγκαία για τον σκοπό ενημέρωσης του κοινού, και υπερβαίνει τα όρια που θέτει η
16
αρχή της αναλογικότητας (βλ. άρθρο 28 παρ. 1 και 2 του ν. 4624/2019 και άρθρο 5
παρ. 1 στοιχ. γ΄ ΓΚΠΔ).
17. Επειδή ενόψει των ανωτέρω, προκύπτει ότι οι σκοποί της έγκυρης και πλήρους
ενημέρωσης των δημοτών θα μπορούσαν να επιτευχθούν με ηπιότερα μέσα, όπως
επί παραδείγματι με την ενημέρωση για την λήψη εγκριτικής απόφασης του ΔΣ για
το λαϊκό φροντιστήριο και ανάρτηση της απόφασης αυτής στην ιστοσελίδα του
Δήμου (όπως αναρτήθηκε και στον ιστότοπο ΔΙΑΥΓΕΙΑ), αναφέροντας τις απόψεις
μειοψηφίας και πλειοψηφίας.
18. Επειδή επιπλέον λαμβάνεται υπόψιν ότι μετά το έγγραφο παροχής διευκρινίσεων
που απέστειλε η Αρχή προς τον καταγγελλόμενο Δήμο, όπως συνομολογεί και ο
τελευταίος στο με αριθμό πρωτ. Γ/ΕΙΣ/9059/22-11-2024 υπόμνημά του προς την
Αρχή, ο ανωτέρω σύνδεσμος αφαιρέθηκε από την επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου,
είχε όμως εν τω μεταξύ δημοσιευθεί σε αρκετές άλλες ιστοσελίδες, μεταξύ των
οποίων και αυτή της δημοτικής παράταξης του Δημάρχου «Φ».
19. Επειδή ως εκ των ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι έχει παραβιαστεί η αρχή της
ελαχιστοποίησης των δεδομένων (άρθρο 28 του ν. 4624/2019, άρθρο 5 παρ. 1 στοιχ.
γ΄ ΓΚΠΔ), καθόσον τα υπό επεξεργασία δεδομένα δεν είναι κατάλληλα, συναφή και
δεν περιορίζονται στο αναγκαίο, σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό, μέτρο ενώ το
υποκείμενο των δεδομένων δεν μπορούσε εύλογα να αναμένει ότι για τον
συγκεκριμένο σκοπό της ενημέρωσης των δημοτών θα γινόταν επεξεργασία με
δημόσια ανάρτηση αυτούσιου του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην
επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου, με τα στοιχεία της θέσης και του τόπου εργασίας
του, και μάλιστα στο πλαίσιο έντονης κομματικής αντιπαράθεσης και κριτικής.
20. Επειδή η παραβίαση των βασικών αρχών για την επεξεργασία όπως ανωτέρω
αναλυτικώς εκτέθηκε, επισύρει την επιβολή των διοικητικών κυρώσεων του άρθρου
83 παρ. 5 στοιχ. α΄ του ΓΚΠΔ. Σύμφωνα δε με τον ΓΚΠΔ (Αιτιολογική Σκέψη 148)
προκειμένου να ενισχυθεί η επιβολή των κανόνων του παρόντος Κανονισμού,
κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών προστίμων, θα πρέπει να
επιβάλλονται για κάθε παράβαση του παρόντος Κανονισμού, επιπρόσθετα ή αντί των
κατάλληλων μέτρων που επιβάλλονται από την εποπτική αρχή σύμφωνα με τον
παρόντα Κανονισμό.
17
21. Επειδή η Αρχή με βάση τα ανωτέρω, κρίνει ότι η επιβολή διορθωτικού μέτρου δεν
αρκεί για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης με τις διατάξεις του ΓΚΠΔ που έχουν
παραβιαστεί και ότι πρέπει, με βάση τις περιστάσεις που διαπιστώθηκαν, να
επιβληθεί, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 58 παρ. 2 εδ. θ’ του ΓΚΠΔ
επιπλέον και αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό διοικητικό χρηματικό
πρόστιμο κατ’ άρθρο 83 του ΓΚΠΔ τόσο προς αποκατάσταση της συμμόρφωσης, όσο
και για την κύρωση της παράνομης συμπεριφοράς.3
22. Επειδή περαιτέρω η Αρχή, έλαβε υπόψη τα κριτήρια επιμέτρησης του προστίμου
που ορίζονται στο άρθρο 83 παρ. 2 του ΓΚΠΔ, την παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου
που έχει εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση και τις Κατευθυντήριες γραμμές 4/2022
του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων για τον υπολογισμό
διοικητικών προστίμων για τους σκοπούς του Κανονισμού 2016/679, οι οποίες
εγκρίθηκαν στις 24/5/2023, καθώς και τα πραγματικά δεδομένα της εξεταζόμενης
υπόθεσης και ιδίως:
i) Το γεγονός ότι ο καταγγελλόμενος υπό την ιδιότητά του ως υπεύθυνος
επεξεργασίας παραβίασε την προβλεπόμενη από το άρθρο 5 παρ. 1 εδ. γ’ αρχή της
ελαχιστοποίησης, ήτοι παραβίασε θεµελιώδη αρχή του ΓΚΠ∆ για την προστασία των
δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα.
ii) Το γεγονός ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας γνώριζε το νομικό πλαίσιο των
αναρτήσεων στην ιστοσελίδα του Δήμου και η εν λόγω πράξη επεξεργασίας δεν
μπορεί να αποδοθεί σε αμέλεια.
iii) Το γεγονός ότι ο καταγγελλόμενος Δήμος μετά το έγγραφο παροχής
διευκρινίσεων που του απέστειλε η Αρχή, αφαίρεσε από την επίσημη ιστοσελίδα του
το σύνδεσμο: …
iv) Το γεγονός ότι δεν υφίστανται προηγούμενες σχετικές παραβάσεις του
καταγγελλόμενου.
v) Το γεγονός ότι ο καταγγελλόμενος δεν καθυστέρησε να ανταποκριθεί στα
έγγραφα της Αρχής και συνεργάστηκε στην παροχή διευκρινίσεων.
vi) Το γεγονός ότι τα εν λόγω δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν κατά παράβαση
της αρχής της ελαχιστοποίησης δεν ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες δεδομένων.
3
Βλ. ΟΕ 29, Κατευθυντήριες γραμμές και την εφαρμογή και τον καθορισμό διοικητικών προστίμων για
τους σκοπούς του κανονισμού 2016/679 WP253, σελ. 6
18
vii) Το γεγονός ότι από τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη της Αρχής και με βάση τα
οποία διαπίστωσε την ανωτέρω παράβαση του ΓΚΠΔ, δεν προκύπτει ότι ο υπεύθυνος
επεξεργασίας προκάλεσε με την επίμαχη επεξεργασία υλική ζημία στο θιγόμενο
πρόσωπο.
23. Βάσει των ανωτέρω, η Αρχή αποφασίζει ομόφωνα ότι πρέπει να επιβληθεί
στον καταγγελλόμενο ως υπεύθυνο επεξεργασίας η αναφερόμενη στο διατακτικό
διοικητική κύρωση, η οποία κρίνεται ανάλογη με τη βαρύτητα της παράβασης.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Η Αρχή,
Επιβάλλει στον καταγγελλόμενο Δήμο Πατρέων ως υπεύθυνο επεξεργασίας το
αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό διοικητικό χρηματικό πρόστιμο που
αρμόζει στη συγκεκριμένη περίπτωση, σύμφωνα με τις ειδικότερες περιστάσεις
αυτής, συνολικού ύψους πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, για την ως άνω διαπιστωθείσα
παράβαση του άρθρου 5 παρ. 1 στοιχ. γ΄ ΓΚΠΔ, όπως αυτή ανωτέρω εξειδικεύτηκε,
σύμφωνα με τα άρθρα 58 παρ. 2 στοιχ. θ΄ και 83 παρ. 5 στοιχ. α’ ΓΚΠΔ.
Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραμματέας
Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου
19