TBMM Madde Gerekçesi Kanun Tasarısı Gerekçesi
Maddeyle, Kurul tarafından yapılacak incelemenin usul ve esasları düzenlenmektedir. Buna göre, Kurul, şikâyet üzerine veya ihlal iddiasını öğrenmesi halinde resen, görev alanına giren konularda gerekli incelemeyi yapabilecektir. Bu inceleme şikâyete ya da resen öğrenilen şikâyet konusuna münhasır olacaktır. Kurulun resen genel inceleme yetki ve görevi bulunmamaktadır. Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen şartları taşımayan ihbar ve şikâyetler incelemeye alınmayacaktır. Veri sorumluları, Devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeler hariç, talep edilen bilgi ve belgeleri, Kurula onbeş gün içinde göndermek veya gerektiğinde yerinde inceleme yapılmasına imkân sağlamak zorundadır.
Kurulun, şikâyet üzerine yapacağı inceleme sonunda cevap vermesi öngörülmekte, şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talebin reddedilmiş sayılacağı hükme bağlanmaktadır. Buna göre, şikâyet tarihinden itibaren altmış günlük sürenin geçmesiyle idari yargıda dava açma süresi başlayacaktır.
Kurulun, şikâyet üzerine yapacağı inceleme için altmış günlük süre öngörülmüş ise de resen yapacağı incelemeler yönünden herhangi bir süre öngörülmemektedir.
Kurul, şikâyet üzerine veya resen yapılacak inceleme sonucunda, Kanun hükümlerinin ihlal edildiği kanaatine varırsa, tespit ettiği hukuka aykırılıkların ilgili veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar verir ve kararı ilgililere tebliğ eder. Bu karar, tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilecektir.
Yine şikâyet üzerine veya resen yapılan inceleme sonucunda, kanuna aykırı uygulamanın yaygın olduğunun Kurul tarafından tespit edilmesi üzerine ilgili kurum ve kuruluşların görüşü de alınmak suretiyle bu konuda ilke kararı alınır ve bu karar yayımlanır.
Ayrıca Kurula, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde, nihai karardan önce veri işlenmesinin veya verinin yurtdışına aktarılmasının durdurulmasına karar verme yetkisi verilmektedir.
İlgililerin, Kurulca verilen kararlara karşı idare mahkemelerinde dava açabilmeleri mümkündür.
Şikayet Mekanizması
Kişisel verilerle ilgili haklarının ihlal edildiğini ileri süren ilgili kişiler, öncelikle veri sorumlusuna başvurmak suretiyle taleplerini iletmektedir. Veri sorumlusunun bu başvuruyu reddetmesi veya otuz gün içinde yanıtlamaması halinde Kurula şikayet yolu açılmaktadır.
Şikayet, yazılı veya elektronik ortamda yapılabilmekte olup Kurul, şikayeti karara bağlamadan önce gerekli incelemeleri gerçekleştirmektedir. İnceleme sürecinde tarafların görüşleri alınmakta ve iddialar değerlendirilmektedir.
Kurulun şikayet üzerine verdiği kararlar, ihlal tespiti halinde düzeltici tedbirler öngörebilmekte ve idari para cezası uygulanmasına hükmedebilmektedir. Bu kararlar, idari yargı denetimine tabidir.
Şikayet ve Resen İnceleme Yetkisi
Kurul, görev alanına giren konularda iki farklı yolla inceleme başlatabilmektedir: ilgili kişinin şikayeti üzerine veya ihlal iddiasını öğrenmesi hâlinde resen. Bu iki yol, kapsamlı bir denetim mekanizması oluşturmaktadır.
Şikayet yolu, ilgili kişilerin haklarını aramalarına imkân tanırken; resen inceleme yetkisi, şikayete konu olmayan ancak kamuoyunu veya geniş kitleleri etkileyen ihlallerin tespit edilmesini sağlamaktadır.
Resen inceleme, medyaya yansıyan veri ihlalleri, veri sorumlusunun bildirimi veya başka kurumlardan gelen ihbarlar üzerine başlatılabilmektedir. Bu yetki, proaktif bir denetim anlayışının aracını oluşturmaktadır.
Bilgi ve Belge Talebi ile Yerinde İnceleme
Veri sorumlusu, Kurulun inceleme konusuyla ilgili talep ettiği bilgi ve belgeleri on beş gün içinde göndermekle yükümlüdür. Bu süre, soruşturmanın hızlı ilerlemesini temin etmeyi amaçlamaktadır.
Kurul, gerekli gördüğü hallerde yerinde inceleme de yapabilmektedir. Veri sorumlusu, bu incelemelere imkân sağlamak zorundadır. Yerinde inceleme, özellikle teknik sistemlerin değerlendirilmesinde önem taşımaktadır.
Devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeler bu yükümlülüğün kapsamı dışında tutulmuştur. Ancak bu istisnanın dar yorumlanması gerekmekte olup genel nitelikteki ticari sırlar bu kapsama girmemektedir.
Genel İşbirliği Yükümlülüğü
Kanun, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere Kurulun ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgeleri sağlama yükümlülüğü yüklemektedir. Bu düzenleme, Kurulun görevlerini etkin biçimde yerine getirebilmesi için gerekli bilgi erişimini güvence altına almaktadır.
Yükümlülüğün kapsamı geniş tutulmuş olup sadece veri sorumluları değil, tüm kamu ve özel sektör kuruluşları dahil edilmiştir. Bu yaklaşım, Kurulun soruşturma yetkisinin üçüncü kişilere de uzanabilmesini sağlamaktadır.
Bilgi ve belge sağlama yükümlülüğüne ek olarak her türlü yardımın sağlanması da öngörülmektedir. Bu kapsamda teknik destek, uzman görüşü veya mekân tahsisi gibi yardımlar değerlendirilebilmektedir.