GDPR

Madde 90

Sır saklama yükümlülükleri

Son Güncelleme: 1 Ağustos 2026
Yazı boyutu
01

Sınırlanabilen denetim yetkileri

Tüzüğün 90. maddesi, mesleki sır veya eşdeğer bir gizlilik yükümlülüğü bulunan veri sorumluları ile veri işleyenler karşısında denetim makamının belirli inceleme yetkilerinin ulusal hukukta düzenlenmesine imkan verir. Düzenleme alanı, GDPR m.58/1-e'deki bilgi ve kişisel verilere erişim ile m.58/1-f'deki iş yeri, donanım ve araçlara erişim yetkileriyle sınırlıdır.1

Hüküm denetim makamının bütün görev ve yetkilerini kaldıran genel bir muafiyet getirilmesine izin vermez.2 Şikayeti inceleme, ihlali tespit etme veya düzeltici tedbir uygulama yetkileri, sır yükümlülüğü ileri sürülerek bütünüyle etkisiz hale getirilemez.

02

Mesleki veya eşdeğer sır

Sınırlama, Birlik veya üye devlet hukukunda ya da yetkili ulusal makamın kabul ettiği bir yükümlülükte öngörülen mesleki sır veya eşdeğer gizliliğe dayanmalıdır. Avukatlık ve hekimlik sırrı bu kapsamın tipik örnekleridir.1

Tarafların sözleşmeyle kararlaştırdığı genel gizlilik yükümlülüğü, tek başına 90. madde anlamında eşdeğer sır sayılmaz. Aksi halde veri sorumluları, özel sözleşmeler yoluyla denetim makamının kanuni erişim yetkisini daraltabilir.2 Sır yükümlülüğünün kaynağı, koruduğu menfaat ve kapsamı açıkça belirlenmelidir.

03

Korunan verilerin kapsamı

Ulusal sınırlama yalnız veri sorumlusunun veya veri işleyenin sır yükümlülüğüne tabi faaliyet sırasında elde ettiği kişisel verilere uygulanabilir.1 Mesleki faaliyetle bağlantısı bulunmayan idari, mali veya personel kayıtları, kuruluşun genel olarak sır saklama yükümlülüğüne tabi olması nedeniyle koruma kapsamına girmez.

Bir dosyanın hem sır kapsamındaki bilgileri hem de denetim için gerekli başka verileri içermesi halinde erişim bütünüyle reddedilmemelidir. Sır kapsamındaki bölümün ayrılması, erişimin belirli kişilerle sınırlandırılması veya verinin denetim amacına uygun biçimde incelenmesi değerlendirilmelidir.2

04

Gereklilik ve ölçülülük

Denetim yetkisine getirilen sınırlama, kişisel verilerin korunması hakkı ile sır saklama yükümlülüğünü bağdaştırmak için gerekli ve orantılı olmalıdır.1 Mesleki sır yükümlülüğü, meslek mensubu ile ilgili kişi arasındaki güven ilişkisini ve başka temel hakları koruyabilir. Bununla birlikte denetimin bütünüyle engellenmesi, kişisel verilerin korunmasını zayıflatabilir.

Ulusal düzenleme hangi veriye, hangi usulle ve hangi şartlarda erişilebileceğini belirlemelidir. Denetim makamının kendi personeli de görev sırasında öğrendiği gizli bilgileri korumakla yükümlüdür.2 Bu güvence, erişimin her durumda reddedilmesi yerine daha dar bir sınırlama kurulurken dikkate alınabilir.

05

Bağımsız denetimin korunması

Sır yükümlülüğüne ilişkin ulusal kurallar, denetim makamının bağımsızlığını ve Tüzüğün uygulanmasını gözetme görevini korumalıdır.1 Erişim sınırının kapsamı sır yükümlülüğüne tabi kişi veya kuruluş tarafından tek taraflı olarak belirlenemez.

Denetim makamının yetkilerinin kullanılmasına ilişkin kararlar etkili yargısal denetime açık olmalıdır.2 Erişimin sınırlandırılması kadar sır kapsamındaki verinin gereksiz biçimde açıklanması da yargı yolunda incelenebilmelidir.

06

Avrupa Komisyonuna bildirim

Üye devletler, birinci fıkra uyarınca kabul ettikleri hükümleri 25 Mayıs 2018'e kadar Avrupa Komisyonuna bildirmekle yükümlü tutulmuştur. Sonraki değişiklikler de gecikmeksizin bildirilecektir.1

Bildirim, ulusal sınırlamanın gerekli ve orantılı olduğu anlamına gelmez.2 Kapsamın 90. maddede sayılan denetim yetkileri ve sır kapsamındaki verilerle sınırlı kalıp kalmadığı ayrıca incelenecektir.

07

KVKK ile karşılaştırma

KVKK m.15/3, Kurulun inceleme konusuyla ilgili bilgi ve belgeleri istemesine ve gerektiğinde yerinde inceleme yapmasına imkan verir. Veri sorumluları, devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeler dışında, istenen bilgi ve belgeleri Kurula göndermek ve yerinde incelemeye imkan sağlamak zorundadır.1

KVKK m.12/4'te veri sorumluları ve veri işleyenler için öngörülen sır saklama ve amacı dışında kullanmama yükümlülüğü, Kurulun erişim yetkisini mesleki sır nedeniyle sınırlayan bir hüküm değildir.2 GDPR m.90 ise yalnız belirli denetim yetkileri bakımından, mesleki veya eşdeğer sır ile veri koruma hakkını bağdaştıran özel ulusal kurallara imkan verir.

§ Kaynaklar 1

Kaynak fihristi

1
    Tüm kaynakları gör1
    📚 Kaynaklar