Tazminat hakkının şartları
GDPR m.82/1, Tüzüğün ihlali nedeniyle maddi veya manevi zarara uğrayan herkese tazminat hakkı tanır.1 Tazminata hükmedilebilmesi için Tüzüğün ihlali, gerçekleşmiş bir zarar ve bu ikisi arasındaki nedensellik bağı birlikte bulunmalıdır. İhlalin tespiti, zarar gerçekleşmeden tek başına tazminat hakkı doğurmaz.2
Manevi zararın belirli bir ağırlık düzeyine ulaşmasını arayan ulusal kural veya uygulama GDPR m.82/1 ile bağdaşmaz.3 Bununla birlikte ağırlık eşiğinin aranmaması, zararın ispatı gereğini ortadan kaldırmaz. Davacı, ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların manevi zarar oluşturduğunu ispatlamalıdır.4
Gelecekte kötüye kullanım korkusu
Kişisel verilerin ileride üçüncü kişilerce kötüye kullanılacağı korkusu, somut olayın şartlarında haklı bir temele dayanıyorsa manevi zarar oluşturabilir.1 Verilerin henüz fiilen kötüye kullanılmamış olması, böyle bir zararın doğmasını kendiliğinden engellemez.
Mahkeme, ileri sürülen korkunun ilgili kişi bakımından haklı olup olmadığını somut olayda denetlemelidir. Davacı, ihlalin doğurduğu olumsuz sonucun manevi zarar niteliğini taşıdığını ispatlamalıdır.2 Soyut veya varsayımsal bir endişe bu ispatın yerine geçemez.
Tazminatın telafi işlevi ve miktarı
Tazminatın işlevi, gerçekleşen zararı gidermektir. Tam giderim için cezalandırıcı tazminata hükmedilmesi gerekmez.1
GDPR, tazminatın hesaplanmasına ilişkin ayrıntılı bir yöntem belirlememiştir. Uygulanacak ulusal kurallar eşdeğerlik ve etkililik ilkelerine uygun olmalıdır.2 Manevi zarar için asgari ağırlık eşiği konulamaması, bütün ihlallerde aynı tutara hükmedileceği anlamına gelmez. Tazminat miktarı, somut olayda ispatlanan zararın sonuçlarına göre belirlenecektir.
Veri sorumlusu ve veri işleyenin sorumluluğu
Sorumluluktan kurtuluş
Veri sorumlusu veya veri işleyen, zarara yol açan olaydan hiçbir şekilde sorumlu olmadığını ispat ederse m.82/2 kapsamındaki sorumluluktan kurtulur. İspat yükü, bu savunmaya dayanan veri sorumlusu veya veri işleyendedir.1
Zararın üçüncü kişinin yetkisiz açıklaması veya erişimi sonucunda doğması, veri sorumlusunu kendiliğinden sorumluluktan kurtarmaz. Veri sorumlusu, olaydan hiçbir şekilde sorumlu olmadığını ortaya koymalıdır.2 Üçüncü kişinin gerçekleştirdiği bir veri ihlalinde, veri sorumlusunun güvenlik yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı ve bu aykırılıkla zarar arasındaki nedensellik bağı incelenecektir.3
Tam tazminat ve rücu
Aynı işlemeye birden fazla veri sorumlusu veya veri işleyen katılmış ve zarardan sorumlu olmuşsa, ilgili kişinin tazminata etkili biçimde ulaşabilmesi için her biri zararın tamamından sorumlu tutulur.1 Bu dış ilişki, tazminatın sorumlular arasında baştan paylaştırılması nedeniyle ilgili kişinin eksik tazminat almasını önler.
Zararın tamamını ödeyen veri sorumlusu veya veri işleyen, diğer sorumlulara kendi sorumluluk paylarını aşan kısım için rücu edebilir.2 Dış ilişkide tam tazminat ile iç ilişkide sorumluluk paylarının belirlenmesi bu nedenle birbirinden ayrılmalıdır.
Tazminat davasında yetkili mahkeme
Tazminat davası, GDPR m.82/6'nın gönderme yaptığı m.79/2 uyarınca veri sorumlusu veya veri işleyenin kuruluşunun bulunduğu üye devlet mahkemesinde açılabilir. İlgili kişi ayrıca mutat meskeninin bulunduğu üye devlet mahkemesine de başvurabilir.1
İkinci seçenek, veri sorumlusu bir üye devletin kamu gücünü kullanırken hareket eden kamu makamıysa uygulanmaz.2 Genel milletlerarası yetki kuralları, GDPR'ın özel yetki kuralını bertaraf edemez.3 Bu kuralların özel düzenlemeyi onunla uyumlu ölçüde tamamlayıp tamamlamayacağı ayrıca belirlenecektir.4
KVKK ile karşılaştırma
KVKK m.11/1-ğ, kişisel verilerin kanuna aykırı işlenmesi nedeniyle zarara uğrayan ilgili kişiye zararın giderilmesini talep etme hakkı tanır.1 GDPR m.82/1 ise maddi ve manevi zararı açıkça belirtir ve tazminat hakkını zarar gören herkes için öngörür.2
KVKK m.12/2, veri sorumlusunun kendi adına veri işleyen kişiyle veri güvenliği tedbirleri bakımından birlikte sorumlu olduğunu düzenler. Bu hüküm, GDPR m.82/2-5'teki veri işleyene özgü sorumluluk şartlarını, zararın tamamından sorumluluğu ve sorumlular arasındaki rücu hakkını aynı ayrıntıyla düzenlemez.3 İki rejimde tazminat sorumluluğu bu nedenle yalnız talep hakkının varlığına bakılarak eşitlenemez.