GDPR İlgili Dibaceler 1 dibace
Recital 144
Where a court seized of proceedings against a decision by a supervisory authority has reason to believe that proceedings concerning the same processing, such as the same subject matter as regards processing by the same controller or processor, or the same cause of action, are brought before a competent court in another Member State, it should contact that court in order to confirm the existence of such related proceedings. If related proceedings are pending before a court in another Member State, any court other than the court first seized may stay its proceedings or may, on request of one of the parties, decline jurisdiction in favour of the court first seized if that court has jurisdiction over the proceedings in question and its law permits the consolidation of such related proceedings. Proceedings are deemed to be related where they are so closely connected that it is expedient to hear and determine them together in order to avoid the risk of irreconcilable judgments resulting from separate proceedings.
Dibace 144
Denetim makamı tarafından alınan bir karara karşı açılan bir davaya bakan mahkemenin, aynı veri sorumlusu veya veri işleyen tarafından gerçekleştirilen bir işleme faaliyeti bakımından aynı konu veya aynı dava sebebi gibi, aynı işleme faaliyetine ilişkin olarak başka bir Üye Devlet’in yetkili mahkemesinde de dava açıldığına inanmak için nedeni varsa, söz konusu ilgili davaların varlığını teyit etmek için bahse konu mahkeme ile iletişime geçmelidir. Başka bir Üye Devlet'te bulunan bir mahkeme önünde, ilişkili bir davanın derdest olması halinde, ilk davaya bakan mahkeme haricindeki bir mahkeme; yargılamayı durdurabilir veya taraflardan birinin talebi üzerine, ilk davaya bakan mahkemenin söz konusu davalara ilişkin yargı yetkisinin bulunması ve hukukunun, bu tür ilişkili davaların birleştirilmesine olanak tanıması halinde, ilk davaya bakan mahkeme lehine yetkisizlik kararı verebilir. Davaların, farklı davalar sonucunda bağdaşmayan kararların verilmesi riskini önlemek amacıyla bir arada görülmesi ve karara bağlanması uygun olacak kadar yakın bağlantılı olmaları halinde, birbirleriyle ilişkili oldukları kabul edilir.
Mahkemeler arası temas
Bir üye devletin yetkili mahkemesi, aynı veri sorumlusu veya veri işleyenin işlemesine ilişkin aynı konunun başka bir üye devlet mahkemesinde derdest olduğu bilgisine ulaştığında, diğer mahkemeyle temasa geçerek davanın varlığını doğrulamalıdır.1
GDPR m.81/1, mahkemeye başka üye devletlerdeki bütün davaları kendiliğinden araştırma görevi yüklememiştir. Mahkeme, derdest davayı taraflardan veya denetim makamından öğrenebilir. Bu bilgiyi edindiğinde, askıya alma veya yetkisizlik seçeneklerini değerlendirmeden önce diğer davanın varlığını ve m.81'deki şartları doğrulamalıdır.2
Yargılamanın askıya alınması
İlk başvurulan mahkeme dışındaki yetkili mahkeme, aynı konuya ilişkin davayı askıya alabilir. GDPR m.81/2 bu konuda zorunlu bir sonuç öngörmemiş, sonraki mahkemeye takdir yetkisi tanımıştır.1 Çelişkili karar ihtimali, ilk yargılamada gelinen aşama ve beklemenin sonraki yargılamaya etkisi bu takdir kullanılırken dikkate alınabilir.2
Askıya alma kararı, sonraki mahkemenin yetkisini sona erdirmez. Bu mahkeme, ilk başvurulan mahkeme karar verdikten sonra kendi davasını görmeye devam eder. İlk kararın gerekçesini dikkate alabilirse de yargısal bağımsızlık gereği bu gerekçeyle hukuken bağlı değildir.3
Yetkisizlik ve davaların birleştirilmesi
Sonraki mahkemenin ilk başvurulan mahkeme lehine yetkisizlik kararı verebilmesi dört şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Davalar ilk derece aşamasında bulunmalı, taraflardan biri talepte bulunmalı, ilk mahkeme davaya bakmaya yetkili olmalı ve bu mahkemenin hukuku bağlantılı davaların birleştirilmesine izin vermelidir.1
Bu şartlar gerçekleştiğinde dahi GDPR m.81/3, sonraki mahkemenin yetkisizlik kararı verebileceğini belirtir. Hüküm, talep üzerine kendiliğinden yetkisizlik sonucu doğurmaz. Yetkisizlik kararı verilirse bağlantılı uyuşmazlıkların ilk mahkemede birlikte görülmesi mümkün hale gelir.2
Aynı konu ve bağlantılı davalar
Madde metni, aynı veri sorumlusu veya veri işleyenin işlemesine ilişkin aynı konuyu arar. Gerekçe 144 ise ayrı yargılamalar sonunda bağdaşmayan kararlar verilmesi tehlikesi bulunan, birbirine sıkı biçimde bağlı davaları da bağlantılı dava olarak açıklar.1 Bu iki ifade, özellikle farklı ilgili kişilerin aynı işleme faaliyetine karşı açtığı davalarda kapsam sorununa yol açar.
Doktrinde bir görüş, çelişkili kararların önlenmesi amacıyla aynı konu şartının bağlantılı davaları kapsayacak biçimde yorumlanmasını savunur. Daha dar görüş ise madde metnindeki aynı konu ve aynı veri sorumlusu veya veri işleyen şartlarını öne çıkarır.2 Gerekçedeki bağlantılı dava açıklaması yorumda dikkate alınabilir. Ancak bu açıklama, madde metnindeki kişi ve konu şartlarını kendiliğinden ortadan kaldıramaz.
Madde metni, kapsama giren davayı türüne göre sınırlamaz. Gerekçe 144, denetim makamı kararına karşı açılan davayı örnek alır. Doktrinde m.81'in hem GDPR m.78 uyarınca denetim makamına karşı açılan davalara hem de m.79 uyarınca veri sorumlusu veya veri işleyene karşı açılan davalara uygulanabileceği savunulur.3
ABAD, BE v Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság kararında m.81/2-3'ün farklı üye devletlerin mahkemelerinde aynı işleme hakkında açılan davaları düzenlediğini belirtmiştir. Buna karşılık aynı üye devlette denetim makamına yapılan şikayet ile m.79 kapsamındaki davanın birlikte yürütülmesi m.81'in konusu değildir.4
KVKK ile karşılaştırma
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununda (KVKK), aynı veri işleme faaliyeti hakkında farklı devletlerde açılan davalar arasında mahkemelerin temasa geçmesini, yargılamanın askıya alınmasını veya ilk mahkeme lehine yetkisizlik kararı verilmesini düzenleyen özel bir hüküm bulunmamaktadır.1 GDPR m.81'deki sınır ötesi düzen bu nedenle KVKK hükümlerine doğrudan aktarılamaz.