Madde 81

Bir üye devletin yetkili mahkemesi, aynı veri sorumlusu veya veri işleyenin işlemesine ilişkin aynı konunun başka bir üye devlet mahkemesinde derdest olduğu bilgisine ulaştığında, diğer mahkemeyle temasa geçerek davanın varlığını doğrulamalıdır.1

GDPR m.81/1, mahkemeye başka üye devletlerdeki bütün davaları kendiliğinden araştırma görevi yüklememiştir. Mahkeme, derdest davayı taraflardan veya denetim makamından öğrenebilir. Bu bilgiyi edindiğinde, askıya alma veya yetkisizlik seçeneklerini değerlendirmeden önce diğer davanın varlığını ve m.81'deki şartları doğrulamalıdır.2

İlk başvurulan mahkeme dışındaki yetkili mahkeme, aynı konuya ilişkin davayı askıya alabilir. GDPR m.81/2 bu konuda zorunlu bir sonuç öngörmemiş, sonraki mahkemeye takdir yetkisi tanımıştır.1 Çelişkili karar ihtimali, ilk yargılamada gelinen aşama ve beklemenin sonraki yargılamaya etkisi bu takdir kullanılırken dikkate alınabilir.2

Askıya alma kararı, sonraki mahkemenin yetkisini sona erdirmez. Bu mahkeme, ilk başvurulan mahkeme karar verdikten sonra kendi davasını görmeye devam eder. İlk kararın gerekçesini dikkate alabilirse de yargısal bağımsızlık gereği bu gerekçeyle hukuken bağlı değildir.3

Sonraki mahkemenin ilk başvurulan mahkeme lehine yetkisizlik kararı verebilmesi dört şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Davalar ilk derece aşamasında bulunmalı, taraflardan biri talepte bulunmalı, ilk mahkeme davaya bakmaya yetkili olmalı ve bu mahkemenin hukuku bağlantılı davaların birleştirilmesine izin vermelidir.1

Bu şartlar gerçekleştiğinde dahi GDPR m.81/3, sonraki mahkemenin yetkisizlik kararı verebileceğini belirtir. Hüküm, talep üzerine kendiliğinden yetkisizlik sonucu doğurmaz. Yetkisizlik kararı verilirse bağlantılı uyuşmazlıkların ilk mahkemede birlikte görülmesi mümkün hale gelir.2

Madde metni, aynı veri sorumlusu veya veri işleyenin işlemesine ilişkin aynı konuyu arar. Gerekçe 144 ise ayrı yargılamalar sonunda bağdaşmayan kararlar verilmesi tehlikesi bulunan, birbirine sıkı biçimde bağlı davaları da bağlantılı dava olarak açıklar.1 Bu iki ifade, özellikle farklı ilgili kişilerin aynı işleme faaliyetine karşı açtığı davalarda kapsam sorununa yol açar.

Doktrinde bir görüş, çelişkili kararların önlenmesi amacıyla aynı konu şartının bağlantılı davaları kapsayacak biçimde yorumlanmasını savunur. Daha dar görüş ise madde metnindeki aynı konu ve aynı veri sorumlusu veya veri işleyen şartlarını öne çıkarır.2 Gerekçedeki bağlantılı dava açıklaması yorumda dikkate alınabilir. Ancak bu açıklama, madde metnindeki kişi ve konu şartlarını kendiliğinden ortadan kaldıramaz.

Madde metni, kapsama giren davayı türüne göre sınırlamaz. Gerekçe 144, denetim makamı kararına karşı açılan davayı örnek alır. Doktrinde m.81'in hem GDPR m.78 uyarınca denetim makamına karşı açılan davalara hem de m.79 uyarınca veri sorumlusu veya veri işleyene karşı açılan davalara uygulanabileceği savunulur.3

ABAD, BE v Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság kararında m.81/2-3'ün farklı üye devletlerin mahkemelerinde aynı işleme hakkında açılan davaları düzenlediğini belirtmiştir. Buna karşılık aynı üye devlette denetim makamına yapılan şikayet ile m.79 kapsamındaki davanın birlikte yürütülmesi m.81'in konusu değildir.4

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununda (KVKK), aynı veri işleme faaliyeti hakkında farklı devletlerde açılan davalar arasında mahkemelerin temasa geçmesini, yargılamanın askıya alınmasını veya ilk mahkeme lehine yetkisizlik kararı verilmesini düzenleyen özel bir hüküm bulunmamaktadır.1 GDPR m.81'deki sınır ötesi düzen bu nedenle KVKK hükümlerine doğrudan aktarılamaz.