Doğrudan yargısal korunma
Kişisel verilerinin GDPR'a aykırı işlenmesi nedeniyle Tüzükteki haklarının ihlal edildiğini düşünen ilgili kişi, veri sorumlusu veya veri işleyene karşı etkili bir yargı yoluna başvurabilir.1 ABAD, BE v Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság kararında ilgili kişinin bu yola başvurmak için denetim makamına şikayet yolunun sonucunu beklemek zorunda olmadığını açıklamıştır.2
Denetim makamına şikayet yolu ile veri sorumlusu veya veri işleyene karşı açılan dava arasında bir yolun diğerine göre önceliği veya diğerini dışlayan bir kural yoktur. İlgili kişi bu yolları aynı zamanda ve birbirinden bağımsız olarak kullanabilir.3 Üye devletler yollar arasındaki ilişkiyi düzenlerken ilgili kişinin etkili biçimde korunmasını ve GDPR'ın tutarlı uygulanmasını güvence altına almalıdır.4
Uyuşmazlığın kapsamı
Yargı yoluna başvuran kişinin, kendisine ait kişisel verilerin Tüzüğe aykırı işlenmesi sonucunda GDPR kapsamındaki bir hakkının ihlal edildiğini ileri sürmesi gerekir.1 Salt nesnel bir GDPR ihlalinin varlığı değil, ilgili kişinin kendi hakkının ihlal edildiği iddiası davanın temelini oluşturur.2
GDPR m.79/1, açılabilecek davaları veya mahkemenin verebileceği kararları tek tek saymamıştır. İlgili kişi işlemenin durdurulmasını ya da erişim, düzeltme ve silme haklarının yerine getirilmesini ulusal usul kuralları çerçevesinde isteyebilir.3 Tazminat talebi ise GDPR m.82'deki özel şartlara tabidir.4
Etkili başvuru güvencesi
Başvurunun hangi mahkemede ve hangi usulle inceleneceği esas olarak üye devlet hukukunda belirlenir.1 Ulusal usul kuralları, GDPR m.79/1'deki başvuruyu uygulamada imkansız veya aşırı güç hale getiremez.2
Birden fazla başvuru yolunun aynı olayda işletilmesi halinde ulusal kurallar, ilgili kişinin etkili biçimde korunmasını ve GDPR'ın tutarlı uygulanmasını sağlamalıdır.3 Çelişkili karar ihtimali, yollardan birinin kendiliğinden diğerine tabi olduğu sonucunu doğurmaz.4
Mahkeme seçimi
Veri sorumlusu veya veri işleyene karşı dava, bunlardan birinin kuruluşunun bulunduğu üye devlet mahkemelerinde açılabilir. İlgili kişi bunun yerine mutat meskeninin bulunduğu üye devlet mahkemelerini de seçebilir.1 Kuruluş, hukuki biçimine bakılmaksızın istikrarlı bir düzen içinde gerçek ve fiili faaliyetin yürütüldüğü yerdir. Bu kavram yalnız ana kuruluşla sınırlı değildir.2
GDPR m.79/2, üye devletler arasındaki milletlerarası yetkiyi belirler. Hangi yargı kolunun, görevli mahkeme türünün veya aynı devlet içindeki yer bakımından yetkili mahkemenin davaya bakacağı ulusal hukukta düzenlenir.3 Bu nedenle m.79/2'deki üye devlet seçimi, tek başına o devlet içindeki belirli mahkemeyi göstermez.
Kamu makamı istisnası ve özel yetki kuralı
İlgili kişinin mutat meskenine dayanan seçim hakkı, kamu gücünü kullanarak hareket eden bir üye devlet kamu makamına karşı açılan davalarda uygulanmaz.1 İstisna, kamu makamının kamu gücü kullanarak yaptığı işleme ilişkindir. Kamu tüzel kişisinin her faaliyeti yalnız sıfatı nedeniyle bu istisnaya girmez.2
Tüzükte veri sorumlusu veya veri işleyene karşı dava için özel bir yetki kuralı bulunduğundan, genel yetki kuralları bu özel kuralın uygulanmasını engelleyemez.3 Genel kuralların m.79/2 ile bağdaşan ölçüde ek bir yetki sebebi sağlayıp sağlamayacağı ise tartışmalıdır. Bu tartışma, m.79/2'de açıkça tanınan iki yetki seçeneğini daraltacak biçimde çözülemez.4
KVKK ile karşılaştırma
KVKK m.11, ilgili kişiye veri sorumlusuna başvurarak kullanabileceği hakları tanır. Kanunun m.13 ve m.14 hükümleri ise önce veri sorumlusuna başvuru, ardından şartları varsa Kurula şikayet düzenini kurar. Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı ayrıca saklıdır.1
KVKK'nın bu hükümleri, GDPR m.79 gibi veri sorumlusu veya veri işleyene karşı etkili yargı yolunu ve üye devlet mahkemeleri arasındaki yetki seçeneklerini tek bir özel hükümde düzenlemez.2 Davanın yargı kolu, görevli mahkemesi ve yetkisi KVKK m.11 ile m.13-15'ten hareketle belirlenemez.