GDPR İlgili Dibaceler 2 dibace
Recital 137
There may be an urgent need to act in order to protect the rights and freedoms of data subjects, in particular when the danger exists that the enforcement of a right of a data subject could be considerably impeded. A supervisory authority should therefore be able to adopt duly justified provisional measures on its territory with a specified period of validity which should not exceed three months.
Recital 138
The application of such mechanism should be a condition for the lawfulness of a measure intended to produce legal effects by a supervisory authority in those cases where its application is mandatory. In other cases of cross-border relevance, the cooperation mechanism between the lead supervisory authority and supervisory authorities concerned should be applied and mutual assistance and joint operations might be carried out between the supervisory authorities concerned on a bilateral or multilateral basis without triggering the consistency mechanism.
Dibace 137
Veri öznelerinin hak ve özgürlüklerini korumak için, özellikle de bir veri öznesinin hakkının kullanılmasının önemli ölçüde engellenmesi tehlikesi bulunan hâllerde, acil olarak harekete geçmek gerekebilir. Bu nedenle bir denetim makamı, kendi topraklarında üç ayı geçmemesi gereken belirli bir geçerlilik süresi için uygun şekilde gerekçelendirilmiş geçici tedbirleri alabilmelidir.
Dibace 138
Söz konusu mekanizmanın uygulanması, bunun uygulanmasının zorunlu olduğu durumlarda, denetim makamı tarafından alınan ve hukuki sonuçlar doğurması amaçlanan tedbirin hukuka uygunluğu için bir koşul olmalıdır. Sınır ötesi ile ilişkili diğer durumlarda, baş denetim makamı ve ilgili denetim makamları arasında işbirliği mekanizması uygulanmalıdır ve ilgili denetim makamları arasında karşılıklı yardım ve ortak operasyonlar, tutarlılık mekanizmasını harekete geçirmeden, ikili veya çok taraflı olarak yürütülebilmelidir.
İstisnai şartlar ve acil koruma
GDPR m.66, ilgili kişilerin hak ve özgürlüklerini korumak için derhal harekete geçilmesi gereken istisnai hallerde olağan iş birliği ve tutarlılık usullerinden ayrılmaya imkan tanır. İlgili denetim makamı, istisnai şartların ve acil hareket ihtiyacının birlikte bulunduğu kanaatine varmalıdır.1
Yalnız Tüzüğe aykırılık iddiası veya makamlar arasındaki görüş ayrılığı acil usul için yeterli değildir. Olağan m.60 ya da m.63-65 usullerinin tamamlanmasını beklemek, ilgili kişilerin hak ve özgürlüklerini etkili biçimde korumayı güçleştirecek nitelikte olmalıdır.2
Gerekçe 137, bir hakkın kullanılmasının ciddi biçimde engellenmesi ihtimalini acil hareket gerektirebilecek hallere örnek gösterir.3 Bununla birlikte aciliyet, soyut bir zarar ihtimaliyle değil, olayın şartları ve gecikmenin muhtemel sonuçlarıyla gerekçelendirilecektir.
Geçici tedbirin süresi ve etkisi
İlgili denetim makamı, acil usulde derhal geçici tedbir alabilir. Tedbirin süresi açıkça belirlenmeli ve üç ayı geçmemelidir. Hukuki etkisi, tedbiri alan makamın ülkesiyle sınırlıdır.1
Bu sınırlar, geçici tedbirin olağan iş birliği ve tutarlılık usullerini kalıcı biçimde devre dışı bırakmasını önler. Denetim makamı, üç aylık sürenin sonunda aynı geçici tedbiri sırf m.66/1'e dayanarak belirsiz süreyle sürdüremez. Kalıcı bir tedbir gerekiyorsa ikinci fıkradaki acil görüş veya bağlayıcı karar yolu işletilecektir.2
Tedbiri alan makam, diğer ilgili denetim makamlarını, Avrupa Veri Koruma Kurulunu ve Komisyonu tedbir ile gerekçeleri hakkında gecikmeksizin bilgilendirmelidir.3 Bildirim, tedbirin alınmasından önce izin isteme şartı değildir. Bununla birlikte Kurulun ve diğer makamların acil usulün dayanaklarını denetleyebilmesi için gerekçeler somut ve yeterli olmalıdır.
Acil görüş ve bağlayıcı karar talebi
Geçici tedbir alan makam, kalıcı tedbirlerin de acilen kabul edilmesi gerektiği kanaatindeyse Avrupa Veri Koruma Kurulundan acil görüş veya acil bağlayıcı karar isteyebilir. Talep gerekçeli olmalı ve olağan m.64 ya da m.65 sürelerinin neden yeterli koruma sağlamayacağını açıklamalıdır.1
İstenecek işlemin türü, uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir. Kurulun ortak değerlendirmesine ihtiyaç bulunan bir konuda acil görüş istenir. Makamları bağlayacak bir uyuşmazlık çözümü gerekiyorsa acil bağlayıcı karar talep edilir.2
Acil başvuru, daha önce alınan geçici tedbiri kendiliğinden kalıcı hale getirmez. Kurulun görüşü veya kararı ile yetkili denetim makamının buna dayanarak alacağı işlem ayrı aşamalardır.3
Yetkili makamın hareketsizliği
Yetkili denetim makamı acil koruma ihtiyacına rağmen uygun tedbir almazsa herhangi bir denetim makamı Avrupa Veri Koruma Kurulundan acil görüş veya bağlayıcı karar isteyebilir.1 Başvuruyu yapan makam, hem acil hareket gereğini hem de yetkili makamın aldığı veya almadığı tedbirin neden yetersiz olduğunu gerekçelendirmelidir.
Hüküm yalnız yetkili makamın bütünüyle sessiz kaldığı durumlarla sınırlı değildir. Alınan tedbir, ilgili kişilerin hak ve özgürlüklerini acil risk karşısında korumaya elverişli değilse m.66/3'teki başvuru yolu gündeme gelebilir.2 Bu değerlendirme, yetkili makamın her tercih farklılığını acil usule taşıyacak biçimde genişletilmemelidir.
GDPR m.61/8 ve m.62/7, karşılıklı yardım veya ortak operasyon yükümlülüğünün bir ay içinde yerine getirilmemesi halinde acil hareket gereğini varsayar. Bu özel bağlantı, cevap vermeme veya iş birliği yükümlülüğünü yerine getirmeme nedeniyle sınır ötesi korumanın aksamasını önlemeye yönelmiştir.3
İki haftalık karar süresi
Kurul, m.66/2 veya m.66/3 kapsamında istenen acil görüşü ya da bağlayıcı kararı iki hafta içinde kabul eder. Olağan m.64/3 ve m.65/2 süreleri bu usulde uygulanmaz.1
Acil görüş veya karar, Kurul üyelerinin basit çoğunluğuyla kabul edilir. GDPR m.65/2'deki üçte iki çoğunluk şartı acil bağlayıcı karar için aranmaz.2 Sürenin kısalığı ve çoğunluk şartının hafifletilmesi, başvurunun gerekçesinin ve acil riskin açık biçimde ortaya konulmasını daha da önemli hale getirir.
İki haftalık süre, yalnız Kurulun görüş veya kararına ilişkindir. Yetkili denetim makamının Kurul işlemine dayanarak alacağı nihai tedbirin zamanı ve şekli, uygulanacak diğer GDPR hükümlerine göre ayrıca belirlenecektir.
KVKK ile karşılaştırma
KVKK m.15/7, telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık bulunması halinde Kurulun veri işlemenin veya verinin yurt dışına aktarılmasının durdurulmasına karar verebilmesini öngörür.1 KVKK m.22/1-c de Kurulun gerektiğinde geçici önlem alabileceğini görev ve yetkileri arasında sayar. Bu hükümler acil koruma işlevi taşımakla birlikte GDPR m.66 ile aynı usulü kurmaz.
GDPR m.66'da geçici tedbiri bir ilgili denetim makamı kendi ülkesiyle sınırlı ve en fazla üç ay için alır. Ardından Avrupa Veri Koruma Kurulundan acil görüş veya bağlayıcı karar istenebilir. KVKK m.15/7'de ise karar tek ulusal Kurul tarafından verilir. Hükümde üç aylık üst süre, başka bir denetim makamına bildirim veya ayrı bir üst Kuruldan acil karar isteme aşaması bulunmaz.2