GDPR İlgili Dibaceler 1 dibace
Recital 121
The general conditions for the member or members of the supervisory authority should be laid down by law in each Member State and should in particular provide that those members are to be appointed, by means of a transparent procedure, either by the parliament, government or the head of State of the Member State on the basis of a proposal from the government, a member of the government, the parliament or a chamber of the parliament, or by an independent body entrusted under Member State law. In order to ensure the independence of the supervisory authority, the member or members should act with integrity, refrain from any action that is incompatible with their duties and should not, during their term of office, engage in any incompatible occupation, whether gainful or not. The supervisory authority should have its own staff, chosen by the supervisory authority or an independent body established by Member State law, which should be subject to the exclusive direction of the member or members of the supervisory authority.
Dibace 121
Denetim makamı üyesi veya üyeleriyle ilgili genel şartlar, her Üye Devlet'te mevzuatla belirlenmelidir ve özellikle bu üyelerin hükumet veya bir hükumet üyesinin ya da parlamento veya parlamento alt meclisinin ya da Üye Devlet hukuku uyarınca yetkilendirilmiş bağımsız bir organın önerisi üzerine, şeffaf bir usulle, parlamento, hükumet ya da Üye Devlet’in devlet başkanı tarafından atanmasını öngörmelidir. Denetim makamının bağımsızlığını sağlamak amacıyla, üye veya üyeler dürüstlük içinde hareket etmeli; görevlerine uygun olmayan eylemlerden kaçınmalı ve görev süreleri boyunca, maddi getirisi olsun ya da olmasın, bu göreve uygun olmayan hiçbir işle iştigal etmemelidirler. Denetim makamının, Üye Devlet hukuku ile tesis edilmiş bağımsız bir organ ya da denetim makamı tarafından seçilmiş kendi personeli bulunmalıdır ve söz konusu personel denetim makamı üyesi veya üyelerinin münhasır yönlendirmesine tabi olmalıdır.
Şeffaf atama usulü
GDPR m.53/1, denetim makamının her üyesinin şeffaf bir usulle atanmasını zorunlu kılar. Atamayı üye devlet parlamentosu, hükümeti, devlet başkanı veya ulusal hukukla bu görev verilen bağımsız bir organ yapabilir.1
Tüzük atama makamı için tek bir kurumsal model dayatmamıştır. Buna karşılık hangi model seçilirse seçilsin usul şeffaf olmalıdır. Gerekçe 121, atama sürecinin kanunla belirlenmesi ve makamın bağımsızlığını koruyacak şartlarla yürütülmesi gerektiğini açıklar.2 Şeffaflık şartının somut gerekleri ulusal düzenlemeyle belirlenecek olsa da seçim ölçütlerinin ve usulün dışarıdan izlenebilir olması gerekir.3
Mesleki yeterlilik
Denetim makamı üyeleri, görevlerini yerine getirmek ve yetkilerini kullanmak için gereken nitelik, deneyim ve becerilere sahip olmalıdır. GDPR m.53/2, özellikle kişisel verilerin korunması alanındaki yeterliliği belirtir.1
Maddedeki özellikle sözü, veri koruma deneyiminin önemini gösterir fakat gerekli bütün yeterliliği tek bir mesleki geçmişe indirgemez. Üyenin görev alanı gözetildiğinde hukuk, teknoloji, idare ve kurumsal yönetim gibi başka bilgi ve deneyimler de önem taşıyabilir.2 Bununla birlikte yalnız siyasi deneyim, m.53/2'de aranan mesleki yeterliliğin yerine geçemez.
Görevin olağan sona ermesi
GDPR m.53/3, üyelik görevinin görev süresinin dolması, istifa veya zorunlu emeklilik halinde sona ereceğini düzenler. Bu haller ilgili üye devlet hukukuna göre uygulanacaktır.1
İstifa, üyenin serbest iradesine dayanmalıdır. Hükümetin veya başka bir makamın baskısıyla verilen ayrılma kararı, yalnız istifa olarak adlandırıldığı için bağımsızlık güvencesine uygun hale gelmez.2 Görev süresi ve zorunlu emeklilik şartları da önceden kanunla belirlenmiş olmalıdır.
Görevden alma güvencesi
Bir denetim makamı üyesi ancak ciddi bir görev ihlalinde bulunması veya görev için gereken şartları artık taşımaması halinde görevden alınabilir.1 Bu iki sebep, m.53/4'te sınırlı biçimde düzenlenmiştir. Görevden alma usulü ve yetkili makam ise ulusal hukukta belirlenecektir.
Denetim makamının kurumsal yapısının değiştirilmesi, görev süresini tek başına erken sona erdirme sebebi değildir. Üye devlet kurumsal modeli değiştirebilir, fakat geçiş düzeni bağımsızlığı ve mevcut üyenin görev süresi güvencesini korumalıdır.2 Üyenin belirli bir kararının hükümet veya parlamento tarafından uygun bulunmaması da m.53/4'te sayılan sebeplerden biri değildir.
KVKK ile karşılaştırma
KVKK m.21, Kişisel Verileri Koruma Kurulunun dokuz üyeden oluşmasını, beş üyenin Türkiye Büyük Millet Meclisi ve dört üyenin Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesini öngörür.1 Üyelik için Kurumun görev alanında bilgi ve deneyim, belirli memuriyet şartları, siyasi parti üyesi olmama ve en az dört yıllık yükseköğrenim şartları aranır. GDPR m.53/1 ise atama makamı için birden fazla modele izin verirken usulün şeffaf olmasını, m.53/2 de görevin gerektirdiği nitelik, deneyim ve becerilerin bulunmasını ister.2
KVKK'da Kurul üyelerinin görev süresi dört yıldır ve süresi sona eren üye yeniden seçilebilir. Görev süresi dolmadan üyeliğin sona erdirilebileceği haller m.21/13'te ayrıca sayılmıştır. GDPR m.53/3-4'teki sona erme ve görevden alma düzeni daha genel terimlerle kurulmuş, ciddi görev ihlali veya görevin gerektirdiği şartların artık taşınmaması dışında görevden almaya izin verilmemiştir.3 İki düzenlemedeki sebepler yalnız adlarına bakılarak özdeş kabul edilemez.