KVKK

Madde 21

Kişisel Verileri Koruma Kurulu

Son Güncelleme: Aralık 2024
TBMM Madde Gerekçesi Kanun Tasarısı Gerekçesi

Maddeyle, Kişisel Verileri Koruma Kurulu düzenlenmekte ve Kurulun, Kurumun karar organı olduğu belirtilmektedir. Avrupa Konseyinin 108 sayılı Sözleşmesi ve Avrupa Birliğinin 95/46/EC sayılı Direktifine uygun şekilde Kurul bağımsız olarak kurgulanmaktadır. Kurulun, Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında, bağımsız olarak yerine getireceği ve kullanacağı, görev alanına giren konularla ilgili olarak hiçbir organ, makam, merci veya kişinin Kurula emir ve talimat veremeyeceği hüküm altına alınmaktadır. Bu hüküm, Kurumun görevini, bağımsız bir şekilde yerine getirebilmesi bakımından önem arz etmektedir.

Ayrıca, Kurulun yedi üyeden oluşması öngörülmekte ve üyelerin nitelikleri, seçimi ve görev süreleri düzenlenmektedir. Üyelerin Cumhurbaşkanınca ve Bakanlar Kurulunca seçilmesi Kurulun demokratik meşruiyetini güçlendirmektedir. Öte yandan, üyelerin seçiminde, özel sektör ile kamu sektöründe on yıl çalışmış olma, dört yıllık lisans mezunu olma ve Devlet memuru olmaya ilişkin genel şartları taşıma dışında özel başka bir şart aranmayarak üyelerin çok geniş bir alandan seçilmesi imkânı getirilmektedir. Maddede ayrıca, Kurul üyelerinin ilk toplantının başında yemin etmeleri düzenlenmekte ve Kurul Başkanı ile İkinci Başkanın, üyeler arasından Bakanlar Kurulunca seçilmesi hükme bağlanmaktadır.

Madde ile ayrıca, üyelerin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar bakımından soruşturma usulü düzenlenmektedir. Buna göre üyeler hakkında görevleri sebebiyle işledikleri suçlar bakımından soruşturma yapılabilmesi Başbakanın iznine bağlanmakta ve Kurul üyelerinin görev süreleri dolmadan herhangi bir şekilde görevlerine son verilemeyeceği öngörülmek suretiyle üyelerin, dolayısıyla Kurulun bağımsızlığı teminat altına alınmaktadır.

Kaynak: TBMM Sıra Sayısı 117, 26. Yasama Dönemi Mart 2016
01

Kurulun Yapısı ve Üye Kompozisyonu

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, Kurumun karar organı olarak dokuz üyeden teşekkül etmektedir. Bu üyelerden biri başkan, diğeri ise ikinci başkan sıfatını taşımaktadır. Kolektif karar alma mekanizması, farklı perspektiflerin değerlendirmeye alınmasını ve tek kişinin tasarrufuna dayalı olası keyfiliklerin önlenmesini amaçlamaktadır.

Üye sayısının dokuz olarak belirlenmesi, oy çokluğuyla karar alınmasını mümkün kılmakta ve beraberliklerin önüne geçmektedir. Başkan ve ikinci başkan ayrımı, kurumsal sürekliliğin sağlanmasında ve temsil yetkisinin belirlenmesinde işlevsel bir rol üstlenmektedir.

Kurul üyelerinin atanma usulü ve görev süreleri, Kurumun bağımsızlığını korumaya yönelik güvenceler olarak değerlendirilmektedir. Farklı kurumlardan gelen üye yapısı, çoğulcu bir perspektifin karar süreçlerine yansıtılmasını mümkün kılmaktadır.

02

Bağımsızlık Güvenceleri

Kurul üyeleri görevlerini tam bağımsızlık içinde yerine getirmektedir. Bu bağımsızlık, üyelerin hiçbir organ, makam, merci veya kişiden talimat alamaması olarak somutlaşmaktadır.

Üyelerin görevleri süresince başka bir görev alamaması, görev uyuşmazlığının ve çıkar çatışmasının önlenmesine hizmet etmektedir. Bu yasak, üyelerin dikkatlerinin dağılmasını ve bağımsızlıklarının zedelenmesini engellemektedir.

Sır saklama yükümlülüğü, üyeliğin sona ermesinden sonra da devam etmektedir. Üyeler, görevleri süresince öğrendikleri bilgileri ifşa edememekte veya kendi yararlarına kullanamamaktadır.

§ Kanun Metni

(1) Kurul, bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında, bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır. Görev alanına giren konularla ilgili olarak hiçbir organ, makam, merci veya kişi, Kurula emir ve talimat veremez, tavsiye veya telkinde bulunamaz.

(2) Kurul, dokuz üyeden oluşur. Kurulun beş üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi, dört üyesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

(3) Kurula üye olabilmek için aşağıdaki şartlar aranır:

a) Kurumun görev alanındaki konularda bilgi ve deneyim sahibi olmak.

b) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen nitelikleri taşımak.

c) Herhangi bir siyasi parti üyesi olmamak.

ç) En az dört yıllık lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olmak.

(5) Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurula üye seçimini aşağıdaki usulle yapar:

a) Seçim için, siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında belirlenecek üye sayısının ikişer katı aday gösterilir ve Kurul üyeleri bu adaylar arasından her siyasi parti grubuna düşen üye sayısı esas alınmak suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca seçilir.

b) Kurul üyelerinin seçimi, adayların belirlenerek ilanından sonra on gün içinde yapılır.

c) Karar yeter sayısı olmak şartıyla seçimde en çok oyu alan boş üyelik sayısı kadar aday seçilmiş olur.

ç) Üyelerin görev sürelerinin bitiminden iki ay önce; üyeliklerde herhangi bir sebeple boşalma olması hâlinde, boşalma tarihinden itibaren bir ay içinde aynı usulle seçim yapılır.

(6) Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyelerden birinin görev süresinin bitiminden kırk beş gün önce veya herhangi bir sebeple görevin sona ermesi hâlinde durum, on beş gün içinde Kurum tarafından Cumhurbaşkanlığına bildirilir.

(7) Kurul, üyeleri arasından Başkan ve İkinci Başkanı seçer. Kurulun Başkanı, Kurumun da başkanıdır.

(8) Kurul üyelerinin görev süresi dört yıldır. Süresi biten üye yeniden seçilebilir.

(9) Seçilen üyeler Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu huzurunda yemin ederler.

(10) Kurul üyeleri özel bir kanuna dayanmadıkça, Kuruldaki resmî görevlerinin yürütülmesi dışında resmî veya özel hiçbir görev alamaz.

(11) Üyelerin görevleri sebebiyle işledikleri iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmalar 4483 sayılı Kanuna göre yapılır.

(12) Kurul üyeleri hakkında yapılacak disiplin soruşturması ve kovuşturmasında 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

(13) Kurul üyelerinin süreleri dolmadan herhangi bir nedenle görevlerine son verilemez.

(14) Kurul üyeliğine seçilenlerin Kurulda görev yaptıkları sürece önceki görevleri ile olan ilişikleri kesilir.

📜 Madde Gerekçesi TBMM

Maddeyle, Kişisel Verileri Koruma Kurulu düzenlenmekte ve Kurulun, Kurumun karar organı olduğu belirtilmektedir. Avrupa Konseyinin 108 sayılı Sözleşmesi ve Avrupa Birliğinin 95/46/EC sayılı Direktifine uygun şekilde Kurul bağımsız olarak kurgulanmaktadır. Kurulun, Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında, bağımsız olarak yerine getireceği ve kullanacağı, görev alanına giren konularla ilgili olarak hiçbir organ, makam, merci veya kişinin Kurula emir ve talimat veremeyeceği hüküm altına alınmaktadır. Bu hüküm, Kurumun görevini, bağımsız bir şekilde yerine getirebilmesi bakımından önem arz etmektedir.

Ayrıca, Kurulun yedi üyeden oluşması öngörülmekte ve üyelerin nitelikleri, seçimi ve görev süreleri düzenlenmektedir. Üyelerin Cumhurbaşkanınca ve Bakanlar Kurulunca seçilmesi Kurulun demokratik meşruiyetini güçlendirmektedir. Öte yandan, üyelerin seçiminde, özel sektör ile kamu sektöründe on yıl çalışmış olma, dört yıllık lisans mezunu olma ve Devlet memuru olmaya ilişkin genel şartları taşıma dışında özel başka bir şart aranmayarak üyelerin çok geniş bir alandan seçilmesi imkânı getirilmektedir. Maddede ayrıca, Kurul üyelerinin ilk toplantının başında yemin etmeleri düzenlenmekte ve Kurul Başkanı ile İkinci Başkanın, üyeler arasından Bakanlar Kurulunca seçilmesi hükme bağlanmaktadır.

Madde ile ayrıca, üyelerin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar bakımından soruşturma usulü düzenlenmektedir. Buna göre üyeler hakkında görevleri sebebiyle işledikleri suçlar bakımından soruşturma yapılabilmesi Başbakanın iznine bağlanmakta ve Kurul üyelerinin görev süreleri dolmadan herhangi bir şekilde görevlerine son verilemeyeceği öngörülmek suretiyle üyelerin, dolayısıyla Kurulun bağımsızlığı teminat altına alınmaktadır.

Kaynak: TBMM Sıra Sayısı 117, 26. Yasama Dönemi Mart 2016
01

Kurulun Yapısı ve Üye Kompozisyonu

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, Kurumun karar organı olarak dokuz üyeden teşekkül etmektedir. Bu üyelerden biri başkan, diğeri ise ikinci başkan sıfatını taşımaktadır. Kolektif karar alma mekanizması, farklı perspektiflerin değerlendirmeye alınmasını ve tek kişinin tasarrufuna dayalı olası keyfiliklerin önlenmesini amaçlamaktadır.

Üye sayısının dokuz olarak belirlenmesi, oy çokluğuyla karar alınmasını mümkün kılmakta ve beraberliklerin önüne geçmektedir. Başkan ve ikinci başkan ayrımı, kurumsal sürekliliğin sağlanmasında ve temsil yetkisinin belirlenmesinde işlevsel bir rol üstlenmektedir.

Kurul üyelerinin atanma usulü ve görev süreleri, Kurumun bağımsızlığını korumaya yönelik güvenceler olarak değerlendirilmektedir. Farklı kurumlardan gelen üye yapısı, çoğulcu bir perspektifin karar süreçlerine yansıtılmasını mümkün kılmaktadır.

02

Bağımsızlık Güvenceleri

Kurul üyeleri görevlerini tam bağımsızlık içinde yerine getirmektedir. Bu bağımsızlık, üyelerin hiçbir organ, makam, merci veya kişiden talimat alamaması olarak somutlaşmaktadır.

Üyelerin görevleri süresince başka bir görev alamaması, görev uyuşmazlığının ve çıkar çatışmasının önlenmesine hizmet etmektedir. Bu yasak, üyelerin dikkatlerinin dağılmasını ve bağımsızlıklarının zedelenmesini engellemektedir.

Sır saklama yükümlülüğü, üyeliğin sona ermesinden sonra da devam etmektedir. Üyeler, görevleri süresince öğrendikleri bilgileri ifşa edememekte veya kendi yararlarına kullanamamaktadır.

📚 Kaynaklar