ECLI:NL:RBGEL:2025:8526 text/xml public 2025-10-21T10:05:42 2025-10-13 Raad voor de Rechtspraak nl Rechtbank Gelderland 2025-10-09 455738 Uitspraak Eerste aanleg - enkelvoudig Kort geding Op tegenspraak NL Arnhem Civiel recht; Verbintenissenrecht
Rechtspraak.nl
http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBGEL:2025:8526 text/html public 2025-10-21T10:05:04 2025-10-21 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:RBGEL:2025:8526 Rechtbank Gelderland , 09-10-2025 / 455738
Beëindiging bankrelatie. Artikel 5 lid 3 Wwft en artikel 35 ABV. Voldoende aannemelijk gemaakt dat onvoldoende is meegewerkt aan het cliëntenonderzoek. Vorderingen afgewezen.
RECHTBANK Gelderland
Civiel recht
Zittingsplaats Arnhem
Zaaknummer: C/05/455738 / KG ZA 25-302
Vonnis in kort geding van 9 oktober 2025
in de zaak van
[eiseres] ,
wonende te [plaats] ,
eisende partij,
hierna te noemen: [eiseres] ,
advocaat: mr. R.H.J.M. Silvertand,
tegen
de naamloze vennootschap
ASN BANK N.V. ,
statutair gevestigd en kantoorhoudende te Utrecht,
gedaagde partij,
hierna te noemen: ASN,
advocaat: mr. G.T. Flapper.
1 De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding met producties 1 tot en met 26,
- de conclusie van antwoord met producties 1 tot en met 11,
- de aanvullende productie 27 van [eiseres] , ingekomen op 24 september 2025 om 15:46 uur, - de mondelinge behandeling van 25 september 2025, waarbij de voorzieningenrechter productie 27 heeft toegelaten tot de stukken, - de pleitnota van [eiseres] , - de pleitnota van ASN.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2 De feiten
2.1.
[eiseres] is op grond van een met ASN gesloten overeenkomst houder van een betaalrekening eindigend op nummer 895 en een spaarrekening eindigend op nummer 668. Daarnaast voert [eiseres] in haar hoedanigheid van gemachtigde het beheer over de spaarrekeningen van haar drie kinderen en de betaalrekening van haar moeder bij ASN. Op de met ASN gesloten overeenkomsten zijn de Algemene Bankvoorwaarden (hierna: ABV) van toepassing. De ABV luiden, voor zover thans van belang, als volgt:
Artikel 2 – Zorgplicht
Wij hebben een zorgplicht. U bent ook zorgvuldig tegenover ons en u mag van onze
dienstverlening geen misbruik maken.
1. (…)
2. U bent zorgvuldig tegenover ons en houdt zo goed mogelijk rekening met onze belangen.
U werkt eraan mee dat wij onze dienstverlening correct kunnen uitvoeren en aan onze
verplichtingen kunnen voldoen. Hiermee bedoelen wij niet alleen onze verplichtingen
tegenover u, maar bijvoorbeeld ook verplichtingen die wij in verband met onze dienst
verlening aan u hebben tegenover toezichthouders of fiscale of andere (nationale,
internationale of supranationale) autoriteiten. U geeft ons, als wij daarom vragen, de
informatie en documentatie die wij daarvoor nodig hebben. Als het u duidelijk moet
zijn dat wij die informatie of documentatie nodig hebben, geeft u die uit uzelf.
U mag onze diensten of producten alleen gebruiken waarvoor ze zijn bedoeld en
hiervan geen misbruik (laten) maken. Denkt u bij misbruik bijvoorbeeld aan strafbare
feiten of activiteiten die schadelijk zijn voor ons of onze reputatie of die de werking en
betrouwbaarheid van het financiële stelsel kunnen schaden.
Artikel 3 – Activiteiten en doeleinden
Wij vragen u om informatie om misbruik te voorkomen en risico’s te beoordelen.
1. Banken hebben een sleutelrol in het nationale en internationale financiële stelsel.
Helaas wordt onze dienstverlening soms misbruikt, bijvoorbeeld voor het witwassen
van geld. Wij willen misbruik voorkomen en moeten dit volgens de wet ook doen. Wij
hebben hiervoor informatie van u nodig. De informatie kan bijvoorbeeld ook nodig zijn
voor de beoordeling van onze risico’s of het goede verloop van onze dienstverlening.
Daarom informeert u ons, als wij dat vragen, in ieder geval over:
a. a) uw activiteiten en doelen
b) waarom u een product of dienst van ons afneemt of wilt afnemen
c) hoe u bent gekomen aan geld, waardepapieren of andere zaken die u bij of via ons
onderbrengt.
Ook verstrekt u ons alle informatie die wij nodig hebben om te bepalen in welk(e)
land(en) u fiscaal inwoner bent.
2. U werkt eraan mee dat wij de informatie kunnen controleren. Bij het gebruik van de
informatie houden wij ons aan de geldende privacyregelgeving.
(…)
Artikel 35 – Opzegging van de relatie
U kunt de relatie opzeggen. Wij kunnen dit ook. Opzegging betekent dat de relatie eindigt
en alle lopende overeenkomsten zo snel mogelijk worden afgewikkeld.
1. U kunt de relatie tussen u en ons opzeggen. Wij kunnen dit ook. Het is daarvoor niet
nodig dat u in verzuim bent met de nakoming van een verplichting. Wij houden ons bij
opzegging aan onze zorgplicht als genoemd in artikel 2 lid 1 ABV. Als u ons vraagt
waarom wij de relatie opzeggen, dan laten wij u dat weten.
2. Opzegging betekent dat de relatie en alle lopende overeenkomsten worden beëindigd.
Gedeeltelijke opzegging kan ook. In dat geval kunnen er bijvoorbeeld bepaalde
overeenkomsten blijven bestaan.
3. Als er voor de beëindiging van een overeenkomst voorwaarden gelden, zoals een
opzegtermijn, worden die nageleefd. Tijdens de afwikkeling van de relatie en de
beëindigde overeenkomsten blijven alle toepasselijke voorwaarden van kracht.
(…)
2.2.
Op 12 februari 2024 is een artikel in De Gelderlander verschenen met de titel “Buurman schrikt van explosie die drugslab in boerderij blootlegt (…)” . De explosie van het drugslab had diezelfde dag plaatsgevonden in een schuur van een boerderij aan de [adres 1] . In een artikel dat op 29 maart 2025 in De Gelderlander is gepubliceerd met de titel “Bijgebouw monumentale boerderij [plaats] half jaar op slot na explosie drugslab” wordt vermeld dat de burgemeester de schuur wegens verzwarende omstandigheden zes maanden, in plaats van de gebruikelijke drie maanden, heeft gesloten en dat een grote hoeveelheid verdovende middelen en goederen voor de productie voor deze middelen in het pand aanwezig waren.
[eiseres] is samen met haar partner, [naam 1] (hierna: [naam 1] ), eigenaar van deze boerderij.
2.3. Op 13 maart 2024 is een artikel met de titel “NVWA neemt panterwelpjes, caracals, gieren en flamingo’s in beslag bij particulier” verschenen op de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (hierna: NVWA). Dit artikel vermeldt onder meer dat de NVWA wilde dieren die door [naam 1] werden gehouden in en rond zijn woning heeft meegenomen en heeft ondergebracht bij deskundige opvangadressen. Verder vermeldt het artikel dat [naam 1] ‘de legale herkomst niet kon aantonen’ en het in Nederland verboden is om panters en caracals te houden. Op 31 maart 2024 verscheen een artikel over [naam 1] in De Gelderlander met de titel “Kuifje’ in het vizier van de politie en NVWA (…)”. Dit artikel gaat, kort samengevat, over de inval door de NVWA, de politie en justitie op [naam landgoed] van [naam 1] en [eiseres] te [plaats] , waar [naam 1] ook ‘een privédierentuin met exotische dieren houdt’.
2.4. ASN heeft vervolgens een cliëntenonderzoek ingesteld naar [naam 1] . Aangezien dit cliëntenonderzoek niet de benodigde informatie opleverde, waardoor de risico’s niet konden worden ingeschat, heeft ASN de bankrelatie met [naam 1] beëindigd. Daarna heeft ASN een cliëntenonderzoek ingesteld naar [eiseres] .
2.5.
Bij brief van 25 november 2024 heeft ASN [eiseres] verzocht om gegevens te verstrekken over onder meer een PayPal transactie van € 3.990,00 door [eiseres] ontvangen op 15 oktober 2024 en door [eiseres] contant opgenomen gelden tussen 21 mei 2022 en
3 september 2024 van in totaal € 55.800,00. Ook heeft ASN vragen gesteld over voormelde krantenartikelen en de eventuele betrokkenheid van [eiseres] bij de daarin vermelde incidenten. Verder heeft ASN [eiseres] verzocht het formulier ‘cliëntprofiel commercieel vastgoed particuliere klant’ (hierna: het formulier) in te vullen, mede in verband met voormelde krantenartikelen. ASN heeft daarbij vermeld dat het belangrijk is dat [eiseres] de vragen goed en volledig beantwoordt en dat zij documenten ter onderbouwing daarvan dient aan te leveren. Tot slot heeft ASN gewezen op artikel 3 en artikel 35 van de ABV en artikel 5 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
2.6. Bij e-mail van 18 december 2024 heeft [eiseres] de vragen van ASN beantwoord. De vragen van ASN zijn hierna, voor zover van belang, weergegeven, met daarachter schuingedrukt de gegeven antwoorden van [eiseres] .
Op 15 oktober 2024, heeft in één transactie een som van € 3990, ontvangen van een rekening uit Luxemburg (…) t.n.v. PayPal o.v.v. van “INSTANT TRANSFER”.
Zie bijlage 1
Tussen 21 mei 2021 en 3 September 2024 is in 48 transacties een som van € 55.80000 contant opgenomen in Nederland.
We zien dat u tussen 30 september 2021 en 14 maart 2022 in 8 opnamen een som van € 20.00000 heeft opgenomen. Kunt u aangeven wat het doel en de bestemming van deze contante opnamen is'?
U heeft in 2022 mijn brieven met vragen gestuurd, toen lag dit nog iets meer vers in mijn geheugen en heeft u deze vragen niet gesteld. nu meer dan 3 jaar later stelt u mij deze vraag. (ik weet niet weer wat ik gisteren gegeten heb) Hierop kan ik antwoorden: het is consumptief besteed, o.a. :
2 x per week uit eten met zn 5en, gemiddeld € 250 per x = ongeveer 23 weken x € 500,- is
€ 24.7500
€ 16k was van mn kerel
En bijgaand nog wat foto's van wat kleding e.d. wat ik heb aangeschaft (bijlage 3)
a. We zien dat u in december 2022 in twee transacties een som van E 5.000,00 heeft opgenomen.
Kunt u aangeven wat het doel en de bestemming van deze contante opnamen is'?
Consumptief besteed, zie bovenstaande
b. We zien dat u in december 2023 in 18 transacties een som van € 16. l5000 heeft opgenomen. Kunt u aangeven wat het doel en de bestemming van deze contante opnamen is’?
Zie bovenstaande
Bijlage 1 bij deze e-mail is een afschrift van een bijschrijving van € 4.000,00, ontvangen op 20 september 2024 van [bedrijf 1] .
2.7. Bij brief van 21 januari 2025 heeft ASN [eiseres] verzocht om vóór 30 januari 2025 extra gegevens te verstrekken en opnieuw om de benodigde documenten gevraagd. Daarna heeft [eiseres] op dit verzoek gereageerd. De vragen van ASN zijn hierna, voor zover van belang, weergegeven, met daarachter schuingedrukt de gegeven antwoorden van [eiseres] .
1. Op 15 oktober 2024 heeft in een transactie een som van € 3.990,00 ontvangen van een rekening uit Luxemburg (…) t.n.v. PayPal o.v.v. "INSTANT TRANSFER". Op 18 december 2024 stuurde u ons een afschrift, waaruit blijkt dat dit geld afkomstig is van [bedrijf 1] . Uit enkel het afschrift kunnen we niet opmaken hoe u met deze partij in contact bent gekomen, wat de concrete reden is dat u deze gelden heeft ontvangen en welke tegenprestatie u daarvoor eventueel geleverd heeft.
a. Graag ontvangen we van u een verklaring over de achtergrond van de transactie. Denk hierbij aan een beschrijving van de relatie met de wederpartij en hoe u met deze partij in contact bent gekomen en een uitleg over de grondslag van de transactie, zoals een beschrijving van de goederen of diensten u aan deze partij geleverd heeft.
Zoals u uit de naam kunt opmaken betreft dit een dierentuin , ze hebben een dier van hier overgenomen.
b. Graag ontvangen we ook de specifieke documenten die deze transactie onderbouwen. Denk hierbij onder andere aan: facturen, overeenkomsten, correspondentie via brief, e-mail of whatsapp of andere documentatie waaruit blijkt waarvoor deze transactie bedoeld zijn.
Hier zijn geen extra documenten van. Google het bedrijf maar dan ziet u dat het klopt wat ik zeg. Ik zal niet hier postuum documenten van opmaken als u mij dit niet specifiek verzoekt.
(…)
3. We hebben u gevraagd naar de wijze waarop u de integriteitsrisico's beheerst met betrekking tot uw vastgoed en de daaruit voortvloeiende middelen die over uw rekening lopen. U stelt in uw antwoord van 18 december 2024 dat er jaarlijkse een veiligheidscontrole plaatsvindt in al uw woningen. Graag krijgen we hierover meer informatie en documentatie.
a. Graag ontvangen we een uitleg over de aspecten waarop tijdens de jaarlijkse veiligheidscontrole wordt gecontroleerd.
De veiligheidsinspectie richt zich op de volgende punten: identificeren van veiligheidsrisico’s zoals achterstallig onderhoud aan elektrische installaties, cv-
systemen, het opsporen van gebreken en het detecteren van illegale activiteiten door de huurders.
b. Graag ontvangen we documenten over de veiligheidscontrole die uitgevoerd is aan de [adres 1] . Denk hierbij aan de communicatie met de uitvoerder van de veiligheidscontrole, overeenkomsten, facturen en dergelijke.
De [adres 1] was verhuurt vanaf 7 januari 2024. Op 12 februari 2024 heeft de explosie plaatsgevonden, dit was net 5 weken later. De veiligheid inspecties zijn 1x per jaar in april/mei.
c. Hanteert u verder nog een integriteitsbeleid met betrekking tot uw huurders? Zo ja, dan ontvangen we graag een uitleg over uw beleid en documentatie waaruit blijkt dat dit beleid is uitgevoerd.
We hebben voor elke huurder een huurcontract, waar goed en duidelijk in vermeld staat wat wel en niet de bedoeling is.
Daarnaast voegen we altijd huisregels bij waar de huurder zich aan moet houden. (zie bijlagen) met de veiligheidsinspectie hebben we de jaarlijkse controle ronde.
Daarnaast heeft [eiseres] het formulier ingevuld en aan ASN toegestuurd.
2.8. Bij brief van 30 april 2025 heeft ASN [eiseres] meegedeeld dat zij onvoldoende aan het onderzoek heeft meegewerkt door ASN niet te voorzien van de nodige informatie en ondersteunende stukken. ASN heeft daarom op grond van artikel 5 lid 3 van de Wwft en artikel 35 van de ABV de klantrelatie met [eiseres] opgezegd en meegedeeld dat haar bankrekeningen per 2 juli 2025 worden beëindigd. Tevens heeft ASN een beheersmaatregel genomen tot 2 juli 2025 en aangekondigd dat [eiseres] als gemachtigde zal worden verwijderd van de bankrekeningen ten behoeve van haar drie kinderen en haar moeder. In die brief is, voor zover thans van belang, het volgende vermeld:
Handel in wildlife
De bank heeft u gevraagd naar een inkomende transactie via Paypal van 15 oktober 2024. In uw
reactie van 18 december 2024 heeft u aangegeven dat deze transactie heeft plaatsgevonden met een dierenopvang in Duitsland. In maart 2024 is er een inval geweest bij u thuis, vanwege vermoedens van betrokkenheid bij illegale handel in wildlife; er zouden beschermde diersoorten of beschermde dierlijke producten aanwezig zijn (geweest) zonder dat de vereiste CITES-papieren voorhanden zouden zijn. Handel in beschermde dieren of dierlijke producten is verboden, wat dergelijke handel een gronddelict maakt voor witwassen.
Bovenstaande is reden geweest voor de bank om te vragen om ondersteunende documentatie, zoals
een overeenkomst of specificerende factuur. De Volksbank, waar SNS een merk van is, heeft als
meest duurzame bank van Nederland belang bij het uitsluiten dat haar rekeningen gebruikt worden
voor illegale handel in wildlife. U gaf aan dat u geen aanvullende documentatie had. Het is daardoor voor de bank alsnog volstrekt onduidelijk en niet verifieerbaar wat de exacte tegenprestatie is geweest die u aan de Duitse dierenopvang geleverd heeft. De bank kan nu met onvoldoende zekerheid uitsluiten dat haar rekening (indirect) voor een illegitieme transactie is gebruikt.
Vastgoed en inspecties
Daarnaast heeft de bank u gevraagd naar uw vastgoedbeleid. In de media is verder namelijk
verschenen dat sprake was van het vervaardigen en/of handelen in illegale substanties. U gaf aan dat er vanuit uw beleid jaarlijks een veiligheidsinspectie van de panden plaatsvindt. Op verdere vragen van de bank over de inhoud van deze inspectie, gaf u aan dat deze vooral ziet op achterstallig onderhoud en het opsporen van gebreken in de panden. Daarnaast zou deze inspectie dienen om illegale activiteiten op te sporen.
De bank heeft u gevraagd om het rapport van de [adres 1] te overleggen. Op dit adres
zouden volgens de media illegitieme activiteiten hebben plaatsgevonden. Hierop gaf u aan dat deze niet beschikbaar zou zijn, omdat deze eenmaal per jaar in april/mei zou plaatsvinden en het pand pas recent verhuurd was. De bank heeft er enig begrip voor, omdat het pand pas in september 2023 aan u verkocht en geleverd is.
Aan de andere kant geeft u aan dat u een professionele partij eenmaal per jaar structureel de
opdracht geeft te onderzoeken of er sprake is van gebreken in uw panden. In dat licht vindt de bank het opmerkelijk dat er voor aanschaf van het pand geen bouwkundige keuring zou hebben
plaatsgevonden die een dergelijk rapport zou kunnen voorgaan. Daarnaast geeft u aan dat uw
wederpartijen daarnaast akkoord gaan met een huurovereenkomst en een huishoudelijk reglement. U heeft geen moeite ondernomen om de getekende stukken te overleggen aan de bank. Daardoor heeft u de bank niet in staat gesteld om op enigerlei wijze te verifiëren dat u uw eigen beleid ook
daadwerkelijk uitvoert, ondanks dat de bank vele malen gepoogd heeft hierin bevestiging te zoeken.
Paper trail
Ten slotte valt de bank nog een derde punt op. Uw rekening wordt gebruikt om gelden van alle rekeningen waarop u gemachtigd bent, die van uw kinderen en uw moeder, te verzamelen. Ook worden hierbij rekeningen op uw naam en die van [naam 1] bij andere banken gebruikt. Deze worden vervolgens overgeboekt naar [naam 1] of andere rekeningen op uw naam. Dit gebeurt om voor ons onbekende redenen. Enkele dagen later komt er een bedrag terug en wordt het geld herverdeeld. Deze transacties lopen uiteen van enkele duizenden tot meer aan € 35.000 ineens.
Welke doelen deze transacties hebben is voor de bank onduidelijk. Op deze wijze heeft het alles weg van het creëren van een aanvullende papertrail. (…) Wel hebben deze middelen vaak één ding gemeen: deze in de regel gaan deze middelen naar een rekening van uw partner, [naam 1] , of komen van rekeningen op zijn naam. [naam 1] wordt genoemd als sleutelfiguur in de berichtgeving met betrekking tot illegale handel in wildlife en activiteiten met betrekking tot verboden middelen in uw vastgoedobjecten (…)
Tot slot vermeldt de brief dat de gegevens van [eiseres] zullen worden opgenomen in de interne Bancaire Opzeggingshistorie en Verscherpte Acceptatiecriteria-lijst (hierna: BOVA-lijst) en dat deze lijst enkel bestemd is voor intern gebruik en niet wordt gedeeld met andere instanties.
2.9. Op 18 juni 2025 heeft de advocaat van [eiseres] bij ASN een klacht ingediend. Daarin wordt gevorderd dat de bankrelatie wordt gecontinueerd en dat de gegevens van [eiseres] worden verwijderd van de BOVA-lijst. De brief luidt, voor zover thans van belang, als volgt:
3.1.7.
Ten onrechte verwijt SNS [eiseres] dat op haar terrein in verboden dieren wordt gehandeld
(…)
De betaling betrof de particuliere verkoop van zes pauwkalkoenen (Melea-gris ocellata) aan het [bedrijf 1] , een officiële, door de overheid erkende dierentuin in Duitsland. De soort valt onder bijlage C van de Verordening (EG) 338/97 (overeenkomstig CITES Appendix III), wat betekent dat voor de overdracht tussen particuliere houders binnen de EU géén overdrachtsdocument verplicht is.
2.10. ASN heeft bij brief van 17 juli 2025 een uitgebreide reactie gegeven op de klacht van [eiseres] en de opzegging op grond van de nieuwe ingebrachte informatie opnieuw beoordeeld. ASN heeft meegedeeld dat de nieuwe verstrekte informatie geen ander licht op de zaak heeft geworpen. De reactie van ASN op het bezwaar luidt verder, voor zover thans van belang, als volgt:
Handel in meleagris ocellata
(…)
Verder onderbouwt u de legitimiteit van de dierentuin met de webpagina van deze dierentuin. Daarop zou staan dat zij aan alle vergunningseisen voldoen om een dierentuin te mogen zijn. Tegelijkertijd staan op deze website de dieren die er te zien zijn in de dierentuin, althans te zien zouden zijn wanneer deze dierentuin zijn deuren opent. De geprojecteerde openingsdatum is namelijk pas in september 2025. Tussen de aanwezige lijst van dieren zijn de pauwkalkoenen die u aangeeft verkocht te hebben, niet terug te vinden. Tevens gaf u in uw reactie van 13 februari 2025 aan dat het slechts de verkoop van één dier betrof. Dit staat dus haaks op de informatie die u geeft in uw klacht.
Als men verder online zoekt, komt men tot de conclusie dat de marktwaarde van één pauwkalkoen de helft is van de transactie van € 3.990 die u ontvangen heeft. Dat maakt de verkoop van zes pauwkalkoenen zonder meer ook onaannemelijk; een marktconforme prijs zou immers tussen de € 9.000 en € 11.000 euro liggen. Omdat er tot op heden geen onderbouwende documentatie overgelegd is aan de bank, wordt verkoop van pauwkalkoenen vooralsnog ten zeerste betwist.
2.11. ASN heeft op verzoek van [eiseres] per 2 juli 2025 geen verdere maatregelen genomen en toegezegd de uitkomst van dit kort geding te zullen afwachten. Tot op heden heeft [eiseres] nog toegang tot haar eigen bankrekeningen en die van haar kinderen en haar moeder.
3 Het geschil
3.1.
[eiseres] vordert dat de voorzieningenrechter bij vonnis in kort geding, voor zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
primair:
1. ASN gebiedt terug te komen op de opzegging van de bancaire relatie en de bancaire
relatie te herstellen zoals die was voor datum opzegging;
2. ASN veroordeelt tot nakoming van alle met [eiseres] gesloten overeenkomsten die gezamenlijk ‘de bankrelatie’ tussen [eiseres] en ASN belichamen;
3. ASN gebiedt om de persoonsgegevens van [eiseres] te wissen voor zover die persoonsgegevens genoteerd staan op de BOVA-lijst en ASN verbiedt om de persoonsgegevens van [eiseres] op enige andere lijst of in enig ander register te plaatsen waardoor [eiseres] in verband met witwassen of enige andere vorm van financiële criminaliteit wordt geplaatst, tenzij er ten aanzien van [eiseres] meer dan
een redelijk vermoeden van schuld bestaat dat zij betrokken is bij witwassen.
subsidiair:
4. indien de voorzieningenrechter het onder 1, 2 en 3 gevorderde niet toewijst, ASN gebiedt om gedurende de loop van een door [eiseres] nog in te stellen bodemzaak de bankrelatie te beëindigen en verbiedt de registratie te handhaven, totdat de bodemrechter heeft geoordeeld dat ASN terecht de bankrelatie met [eiseres] heeft opgezegd.
primair en subsidiair:
5. ASN veroordeelt in de proceskosten.
3.2.
[eiseres] legt aan haar vorderingen het volgende ten grondslag. [eiseres] stelt dat zij niets heeft gedaan wat haar zou kunnen linken aan criminaliteit of witwassen en dat zij voldoende heeft meegewerkt aan het onderzoek van ASN. Het is haar partner die de aandacht van de autoriteiten geniet en niet zijzelf. De krantenartikelen rechtvaardigen daarom geen opzegging van de bankrelatie met [eiseres] en de opzegging is gelet op het voorgaande in strijd met de onschuldpresumptie en bovendien disproportioneel.
De PayPal transactie betrof een particuliere verkoop van zes pauwkalkoenen aan een door de overheid erkende dierentuin in Duitsland. Op de website van deze dierentuin is te zien dat deze beschikt over de benodigde vergunningen. Op grond van onderling vertrouwen tussen [naam 1] en deze dierentuin worden er geen dossiers van transacties opgemaakt en kan er hieromtrent dus niets aan ASN worden verstrekt. [eiseres] betwist dat het om een illegale transactie gaat en stelt dat voor de pauwkalkoenen een marktconforme prijs is betaald. Daar komt bij dat de transactie met de dierentuin niet door haar maar door [naam 1] is verricht. Enkel omdat [naam 1] geen account heeft bij Paypal, is haar account voor de transactie gebruikt. Bovendien valt het verkopen of houden van dieren onder het toezicht van de NVWA en niet onder de bancaire zorgplicht.
[eiseres] stelt dat zij niet verplicht is ASN te informeren over wat zij met contant geld doet dat uit legale bron is verkregen. ASN mag alleen controleren op witwassen en niet op ‘zwartwassen’. Ter zitting is namens [eiseres] verklaard dat ten aanzien van de contant opgenomen bedragen geldt dat in de betreffende onderzoeksperiode van 41 maanden op slechts een beperkt aantal dagen geld is opgenomen en dat 47 % van alle contanten (in totaal € 25.850,00) is gepind in de decembermaanden. Dat bestedingspatroon kan worden verwacht rond de feestdagen en levert een onvoldoende objectieve link met criminaliteit en witwassen op. Op grond van de AVG en het arrest Digital Rights/Ireland is het opvragen van informatie van burgers beperkt tot het strikt noodzakelijke en ASN mag [eiseres] zonder objectieve aanleiding en aanwijzing voor crimineel gedrag niet bevragen over het gebruik van contante gelden dat uit onbetwist legale bron komt.
Voor wat betreft het pand waarin de explosie van het drugslab plaatsvond, heeft [eiseres] aan ASN toegelicht waarom inspectiedocumenten niet zijn overgelegd. De schuur werd immers pas vanaf begin 2024 verhuurd en vóór de jaarlijkse veiligheidscontroles, die altijd in april en mei plaatsvinden, heeft de explosie in de schuur zich al voorgedaan. Bovendien kan [eiseres] niet verantwoordelijk worden gehouden voor strafbare feiten die door de huurders zijn gepleegd. Daar komt bij dat de inspecties die [eiseres] moet uitvoeren van ASN in de door haar verhuurde panden in strijd zijn met verschillende artikelen uit de AVG, artikel 8 EVRM, artikel 6 lid 2 EVRM en artikel 48 van het EU Handvest.
De registratie op de BOVA-lijst is volgens [eiseres] ook onrechtmatig indien de bankrelatie rechtsgeldig zou zijn opgezegd. Weliswaar stelt ASN dat andere banken de lijst niet kunnen raadplegen, maar de Nationale Politie en andere publiek private samenwerkingsverbanden die zich richten op misdaadbestrijding kunnen dat wel. Overheidsorganisaties kunnen daardoor ontsnappen aan de drempel van artikel 27 Sv en als er inbreuk gemaakt wordt op de onschuldpresumptie moeten de normen worden toegepast die horen bij een externe registratie. In dat geval moet sprake zijn van meer dan een redelijk vermoeden van schuld aan witwassen en daarvan is geen sprake. Ook heeft ASN voor deze registratie op grond van artikel 21 AVG een dwingend gerechtvaardigde grond nodig, welke eveneens ontbreekt. Ook op grond van artikel 6 lid 2 EVRM en artikel 48 van het EU Handvest mag zij niet op de BOVA-lijst worden geplaatst, aldus [eiseres] .
3.3.
ASN voert verweer. Zij voert aan dat zij de bankrelatie met [eiseres] op 30 april 2025 op grond van artikel 5 lid 3 Wwft en artikel 35 van de ABV per 2 juli 2025 terecht heeft beëindigd. Naar aanleiding van de krantenartikelen was sprake van een concreet integriteitsrisico en ASN dient dan op grond van de Wwft te verifiëren of middelen van criminele herkomst over de bankrekening(en) van [eiseres] hebben gelopen. [eiseres] heeft onvoldoende meegewerkt aan dat onderzoek.
Ten aanzien van de PayPal transactie en de opname van de contante gelden heeft [eiseres] onvolledige en inconsistente verklaringen afgelegd. Verder geldt dat de verklaring van de dierentuin en de e-mails over de koopprijs van pauwkalkoenen pas bij dagvaarding zijn overgelegd en dit, gelet op de ex-tunc toetsing, te laat is. Bovendien komt het bedrag van € 4.000,00 en de genoemde datum van 20 september 2024 in de verklaring van de Duitse dierentuin niet exact overeen met de PayPal transactie. Indien de bankrekeningen van [eiseres] worden gebruikt voor transacties in de illegale handel in wild life, dan kunnen deze illegitiem van aard zijn en dus onder het bereik van witwassen vallen.
Ook heeft ASN het vermoeden dat [eiseres] haar bankrekeningen en die van haar kinderen en haar moeder gebruikt voor het creëren van een aanvullende ‘papertrail’. De transacties die over deze rekeningen lopen, lopen uiteen van enkele duizenden tot meer dan € 35.000,00. De bedragen worden overgeboekt naar en gestort vanuit andere rekeningen bij andere banken en het valt op dat de gelden in de regel naar een rekening van [naam 1] gaan of een deel afkomstig is van zijn rekeningen. Gelet hierop in combinatie met de contante geldopnamen kan, in tegenstelling tot wat [eiseres] aanvoert, niet worden gesproken over louter een onderzoek naar ‘zwartwassen’. Het voorgaande in combinatie met de betrokkenheid van [naam 1] bij (in)direct crimineel handelen, zoals volgt uit de krantenberichten, brengt het risico met zich mee dat illegitiem verkregen middelen over de bankrekeningen van [eiseres] lopen.
Verder heeft [eiseres] onvoldoende informatie verstrekt over haar vastgoedbeleid. ASN heeft niet kunnen verifiëren of het vastgoedbeleid van [eiseres] toereikend is om misbruik te voorkomen. Ondanks het expliciete verzoek van ASN om documentatie heeft [eiseres] slechts een lege huurovereenkomst en een algemene versie van huisregels overgelegd. Daardoor bleef onduidelijk wie de huurder(s) was (waren) van het gehuurde waarin de ontploffing van het drugslab plaatsvond en hoe de huur werd ontvangen. Verder heeft ASN niet op basis van documenten kunnen verifiëren of het door [eiseres] gestelde vastgoedbeleid ook daadwerkelijk door haar werd uitgevoerd. ASN is op grond van artikel 8 Wwft bevoegd deze informatie op te vragen.
Verder voert ASN aan dat de gevolgen van een BOVA-registratie beperkt zijn omdat het slechts een interne lijst betreft die niet wordt gedeeld met derden. In deze registratie van [eiseres] wordt louter vermeld dat de bankrelatie is opgezegd vanwege het onvoldoende beantwoorden van vragen. Van een (gegronde) verdenking of veroordeling van witwassen is dus geen sprake. De registratie heeft slechts een intern doel, te weten ASN eraan te herinneren dat van de betreffende klant afscheid is genomen. De normen waarnaar [eiseres] verwijst, die zien op externe registratie, gelden in dit geval dus niet.
Tot slot voert ASN aan dat zij zich vanuit haar zorgplicht coulant jegens [eiseres] heeft opgesteld. ASN concludeert tot afwijzing van de vorderingen van [eiseres] , met veroordeling van [eiseres] in de kosten van deze procedure, waaronder mede begrepen het nasalaris, vermeerderd met de wettelijke rente.
4 De beoordeling
4.1. Een bevel om een bankrelatie te herstellen en voort te zetten, kan in kort geding worden uitgesproken als voldoende aannemelijk is dat de bodemrechter die vordering zal toewijzen en als niet van de eisende partij kan worden gevergd dat die de uitkomst van een bodemprocedure afwacht.
Beëindiging bankrelatie
4.2. De vraag die partijen allereerst verdeeld houdt is of ASN de bankrelatie op grond van artikel 3 lid 5 Wwft en artikel 35 AVB met [eiseres] rechtsgeldig heeft beëindigd.
4.3. Op grond van artikel 35 van de ABV – die op de rechtsverhoudingen tussen partijen van toepassing zijn – heeft ASN een contractuele bevoegdheid de relatie met een klant te beëindigen. De opzeggingsbevoegdheid van een bank en haar contractuele vrijheid zijn echter niet onbegrensd. Een opzegging moet worden beoordeeld tegen de achtergrond van de bancaire zorgplicht op grond waarvan ASN bij haar dienstverlening zorgvuldigheid in acht moet nemen en de veiligheid en betrouwbaarheid van het betalingsverkeer in het algemeen. Daarbij moet mede worden betrokken dat het voor (rechts)personen van groot belang is dat zij toegang hebben tot het bancaire systeem. De omstandigheden van het geval kunnen meebrengen dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is dat een bank van haar contractuele opzeggingsbevoegdheid gebruik maakt (artikel 6:248 lid 2 BW; zie HR 10 oktober 2014, ECLl:NL:HR:2014:2929.
4.4. Banken hebben op grond van de Wwft een verantwoordelijkheid bij het signaleren van zogenoemde financieel-economische criminaliteit en andere integriteitsrisico’s. Zij moeten zoveel mogelijk voorkomen dat het financiële systeem voor oneigenlijke doelen wordt gebruikt (of: misbruikt). Daartoe moeten zij onderzoek doen naar hun cliënten en de verzamelde informatie up-to-date houden. Als een bank haar cliëntenonderzoek niet kan voltooien, moet zij de relatie met die klant beëindigen (artikel 5 lid 3 Wwft). ASN kan dan immers het risico van misbruik van de door haar aangeboden producten en diensten niet overzien. Het is voor de beëindiging van de relatie niet noodzakelijk dat er concrete bewijzen zijn dat de klant betrokken is bij criminele activiteiten. De banken hebben geen formele opsporingsbevoegdheden en zijn voor het cliëntenonderzoek afhankelijk van informatie uit openbare bronnen en informatie van de klant zelf. De klant is verplicht de bank te voorzien van de nodige informatie over – onder meer – zijn activiteiten en de wijze waarop hij aan het geld is gekomen dat hij bij de bank onderbrengt (artikelen 2 lid 2, 3 en 7 van de ABV).
4.5. Volgens vaste rechtspraak is het moment waarop moet worden bekeken of een bank aannemelijk heeft gemaakt dat zij het cliëntenonderzoek niet kon afronden en dus de relatie moest opzeggen omdat zij niet aan haar verplichtingen uit de Wwft kon voldoen, het moment van de opzegging. Het gaat dus om een zogenoemde ‘ex tunc’ toetsing.
4.6.
ASN heeft de bankrelatie met [eiseres] opgezegd bij brief van 30 april 2025 tegen
2 juli 2025. ASN heeft in het kader van de namens [eiseres] ingediende klacht haar beslissing tot opzegging heroverwogen en in de brief van 17 juli 2025 aan [eiseres] meegedeeld dat en waarom zij de opzegging handhaaft. Dat betekent dat de voorzieningenrechter moet beoordelen of ASN op 30 april 2025, dan wel na heroverweging op 17 juli 2025, voldoende reden had voor opzegging van de bankrelatie met [eiseres] . Dat [eiseres] tot op heden nog toegang heeft tot de bankrekeningen doet daaraan, in tegenstelling tot wat [eiseres] aanvoert, niet af. ASN heeft immers uit coulance ingestemd met het verzoek van [eiseres] om haar, in afwachting van de uitkomst in dit kort geding, de toegang tot de bankrekeningen te blijven verlenen.
4.7. ASN heeft gemotiveerd onderbouwd welke omstandigheden voor haar aanleiding hebben gegeven tot het verrichten van cliëntenonderzoek naar [eiseres] . Dat waren met name de krantenartikelen over het drugslab te [plaats] en de inbeslagname van exotische dieren op het woonadres van [eiseres] te [plaats] . Vaststaat dat [naam 1] en [eiseres] gezamenlijk eigenaar zijn van de boerderij te [plaats] , waar de explosie van het drugslab in een schuur plaatsvond. Ook staat vast dat [eiseres] en [naam 1] samenwonen op het adres te [plaats] , waar door de NVWA, politie en justitie exotische dieren in beslag zijn genomen. ASN heeft verder aangevoerd dat zij tijdens het cliëntenonderzoek naar [naam 1] niet heeft kunnen uitsluiten dat ten aanzien van [eiseres] een risico op witwassen bestond omdat [naam 1] aan dit onderzoek onvoldoende medewerking heeft verleend. De voorzieningenrechter is van oordeel dat ASN onder die omstandigheden voldoende reden had voor het instellen van een (verscherpt) cliëntenonderzoek naar [eiseres] .
4.8. In het kader van het cliëntenonderzoek heeft ASN aan [eiseres] vragen gesteld over onder meer i) de PayPal transactie van € 3.990,00 van 15 oktober 2024 ii) het opnemen van contante gelden door [eiseres] en (iii) het vastgoed- en verhuurbeleid van [eiseres] naar aanleiding van de krantenartikelen over de ontploffing van een drugslab in een door haar verhuurde schuur.
De PayPal transactie
4.9.
ASN verwijt [eiseres] dat zij over deze transactie onvoldoende informatie heeft verstrekt en ASN daarom niet kan uitsluiten dat de bankrekeningen van [eiseres] bij ASN worden gebruikt voor illegale handel in ‘wild life’. Weliswaar voert [eiseres] aan dat voor de verkoop van pauwkalkoenen volgens wet- en regelgeving géén overdrachtsdocument verplicht is, maar aanvankelijk heeft [eiseres] in antwoord op de vragen van ASN verklaart dat het ging om de verkoop van een dier met een verwijzing naar een bijschrijving van een Artenschutzzentrum te Duitsland. Pas in de klachtbrief van 18 juni 2025 verklaart [eiseres] dat het gaat om de verkoop van zes pauwkalkoenen. Er is door [eiseres] geen verklaring gegeven waarom de bedragen en de data van de PayPal transactie (€ 3.990,00 op 15 oktober 2024) en de bijschrijving (€ 4.000,00 op 20 september 2024) niet met elkaar overeenkomen.
Gelet op de ex-tunc toetsing kan het beroep van [eiseres] op de eerst bij dagvaarding ingebrachte verklaring van de Duitse dierentuin en de e-mails waarin de koopprijs van een pauwkalkoen wordt vermeld haar niet baten. Bij deze stand van zaken heeft ASN voldoende aannemelijk gemaakt dat [eiseres] ten tijde van het cliëntenonderzoek niet alle beschikbare informatie heeft verstrekt, waardoor ASN het risico op witwassen van middelen uit illegale handel in ‘wild life’ via de bankrekening(en) van [eiseres] niet heeft kunnen uitsluiten.
Daaraan doet niet af dat volgens [eiseres] de PayPal transactie op verzoek van [naam 1] is verricht, aangezien zij jegens ASN ook onder die omstandigheden contractueel verantwoordelijk blijft voor transacties die over haar bankrekeningen lopen. Ook het betoog van [eiseres] dat louter de NVWA is belast met controle op het houden en verkopen van dieren gaat niet op.
De contante opnamen
4.10. ASN heeft de stelling van [eiseres] dat het hier louter gaat om ‘zwartwassen’ voldoende gemotiveerd weersproken. De contante geldopnamen worden immers door ASN niet afzonderlijk maar in samenhang gezien met de opvallende girale transacties en de krantenartikelen. Verder is de verklaring van [eiseres] waaraan de contante opnamen zijn besteed niet consistent. [eiseres] heeft in eerste instantie verklaard dat het ging om consumptieve uitgaven voor wekelijkse etentjes met het gezin, een gift van haar partner en aankopen van kleding. Ter zitting heeft [eiseres] verklaard dat de contante opnamen vooral zagen op uitgaven in december in verband met sinterklaas en kerst. Nog daargelaten dat deze gewijzigde toelichting gelet op de ex-tunc toetsing geen ander licht op de zaak kan werpen, leiden de steeds wisselende verklaringen van [eiseres] tot twijfel aan de betrouwbaarheid van de door haar verstrekte informatie. [eiseres] heeft ook op dit punt onvoldoende informatie verstrekt waardoor ASN het risico op witwassen niet heeft kunnen uitsluiten.
Het vastgoed- en verhuurbeleid
4.11. Vaststaat dat [eiseres] in dat verband tijdens het cliëntenonderzoek slechts een blanco standaardhuurovereenkomst en huisregels heeft verstrekt. Dat er met de desbetreffende huurder(s) van het ontplofte drugslab geen schriftelijke huurovereenkomst is gesloten is gesteld noch gebleken. Het had dus op de weg van [eiseres] gelegen om deze aan ASN te verstrekken. Daarnaast heeft zij in antwoord op de vragen van ASN verklaard dat er jaarlijkse controles plaatsvinden door een bedrijf, dat deze inspecties altijd voor haar uitvoert. [eiseres] had minst genomen facturen kunnen overleggen van eerdere inspecties uitgevoerd door dit bedrijf. Dat heeft zij niet gedaan terwijl ASN hier wel expliciet om heeft verzocht. Gebleken is dat ASN aan [eiseres] heeft meegedeeld dat naar aanleiding van de krantenartikelen een verscherpt onderzoek als bedoeld in artikel 8 Wwft naar haar is ingesteld. Gelet hierop en op de ernst van het in de krantenartikelen genoemde incident had [eiseres] ook moeten begrijpen dat zij meer informatie en onderbouwende documenten moest verstrekken. Bij deze stand van zaken heeft ASN voldoende aannemelijk gemaakt dat [eiseres] ook op dit punt onvoldoende heeft meegewerkt aan het onderzoek. Het betoog van [eiseres] dat deze inspecties in strijd zijn met de AVG en internationale verdragen, leidt gelet op het voorgaande niet tot een andere uitkomst. ASN heeft immers slechts om informatie gevraagd over op welke wijze [eiseres] de integriteitsrisico’s met betrekking tot het vastgoed beheerst en nadere informatie gevraagd over de door [eiseres] vermelde jaarlijkse veiligheidsinspectie.
4.12. ASN heeft naar het oordeel van de voorzieningenrechter dan ook voldoende aannemelijk gemaakt dat [eiseres] onvoldoende heeft meegewerkt aan het cliëntenonderzoek. Zij heeft vooral vage en ontwijkende antwoorden gegeven op de door ASN gestelde vragen.
4.13. Verder acht de voorzieningenrechter het volgende van belang. ASN heeft naar aanleiding van de klachtbrief de opzegging zonder dat zij daartoe verplicht is op basis van nieuw gegeven informatie heroverwogen. Ook heeft zij ingestemd met het voorstel van [eiseres] om de uitkomst in dit kort geding af te wachten en haar tot die tijd toegang te blijven verlenen tot de bankrekeningen. Verder heeft [eiseres] vanaf 30 april 2025 de tijd gehad om voor de bankrekeningen van haar kinderen en haar moeder een andere gemachtigde te vinden dan wel deze rekeningen over te zetten naar een andere bank. Niet weersproken is dat de registratie op de BOVA-lijst dat niet belemmert. Daarnaast heeft ASN ter zitting een vloeiende overgang van twee maanden aangeboden voor zover de voorzieningenrechter de vorderingen van [eiseres] in dit kort geding afwijst. Ook is niet weersproken dat [eiseres] naast haar rekeningen bij ASN nog over bankrekeningen bij vier andere banken beschikt. Het voorgaande leidt tot het voorshands oordeel dat ASN aan haar zorgplicht heeft voldaan en dat de opzegging naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet onaanvaardbaar is. Ook kan onder deze omstandigheden niet worden gezegd dat [eiseres] een voldoende spoedeisend belang heeft bij haar vorderingen.
4.14. Het voorgaande overziende leidt tot het voorshandse oordeel dat ASN de bankrelatie met [eiseres] op grond van artikel 5 lid 3 Wwft en artikel 35 ABV rechtsgeldig heeft opgezegd. De primaire vorderingen 1 en 2 zullen daarom worden afgewezen. De voorzieningenrechter ziet gelet op hetgeen is overwogen onder 4.13 ook geen grondslag voor toewijzing van de subsidiaire vordering 4.
Registratie BOVA-lijst
4.15.
Gelet op de gemotiveerde betwisting van ASN is binnen het bestek van dit kort geding niet komen vast te staan dat de gegevens op de BOVA-lijst met derden worden gedeeld. Daarvoor is nader onderzoek naar de feiten en mogelijk bewijslevering noodzakelijk waarvoor zich een kort geding procedure niet leent. Dat ten aanzien van deze BOVA-registratie de (strenge) normen die horen bij een externe registratie moeten worden toegepast, zoals [eiseres] stelt, is daarom onvoldoende aannemelijk geworden.
De primaire vordering 3 zal daarom eveneens worden afgewezen.
Proceskosten
4.16.
[eiseres] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van ASN worden begroot op:
- griffierecht
€
714,00
- salaris advocaat
€
1.107,00
- nakosten
€
178,00
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
Totaal
€
1.999,00
4.17. De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
5 De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. wijst de vorderingen van [eiseres] af,
5.2. veroordeelt [eiseres] in de proceskosten van € 1.999,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 92,00 plus de kosten van betekening als [eiseres] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
5.3. veroordeelt [eiseres] tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
5.4. verklaart dit vonnis wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. S.J. Peerdeman en in het openbaar uitgesproken op 9 oktober 2025.
1780